Dışişleri Bakanı Fidan, Atlanta'daki G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın akabinde gündemi kıymetlendirdi. Rusya-Ukrayna Savaşına ait Fidan, "Yaklaşık 5 yıl olmuş bu savaş başlayalı. Artık bu savaş taşınamaz. Münasebetiyle Rusya ve Ukrayna, büyük bir fedakar...
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı’na ait, “Bu savaş başlayalı yaklaşık 5 yıl olmuş. Artık bu savaş taşınamaz. Hasebiyle Rusya ve Ukrayna, büyük bir fedakarlıkta bulunarak bir muahedeye varmak zorundalar.” dedi.
ABD’nin Atlanta kentinde düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı’na katılan Fidan, temaslarına ait AA ve TRT’ye açıklamalarda bulundu.
Küresel ve bölgesel krizlerin tahliline yönelik şimdiki mevzuların kapsamlı formda ele alınması bakımından G20 toplantısının yerinde ve vaktinde yapılmış bir buluşma olduğunu belirten Fidan, verimli bir fikir alışverişi ortamının oluştuğunu kaydetti.
Miami’de 14-15 Aralık’ta düzenlenecek G20 Liderler Zirvesi’ne hazırlık niteliği taşıyan dışişleri bakanları toplantısının bu yönüyle de değer taşıdığını söz eden Fidan, “küresel krizler”, “enerji krizi” ve “küresel tedarik zincirleri” bahisli oturumlara katıldığını anlattı.
Karadeniz, Basra Körfezi ve Kızıldeniz’de yaşanan ve global tedarik zincirlerini “tıkayan” krizleri ele aldıklarını bildiren Fidan, Türkiye’nin bu mevzulardaki duruşunu bir kere daha gündeme getirdiklerini söyledi.
Rusya-Ukrayna Savaşı’na ait hususların masada ele alınmasının kolay olmadığının herkes tarafından bilindiğini belirten Fidan, “Tarafların kendi konumlarını net bir biçimde ortaya koyması değerli. Biz Türkiye olarak hem arabulucu rolümüzü hem de onun da ötesinde, daha da kıymetlisi, öteki ülkelerden daha yapan ancak sorun çözücü bir durum almayı önemsiyoruz.” diye konuştu.
“TÜRKİYE, ULUSLARARASI PLATFORMDA SÖZÜNE İHTİYAÇ HİSSEDİLEN BİR AKTÖR”
İkili temasları kapsamında ABD’li mevkidaşı Marco Rubio’nun yanı sıra Rusya, İngiltere, Fransa, Suudi Arabistan, Meksika, Almanya ve Japonya’nın bakanlarıyla da bir araya geldiğini kaydeden Fidan, “Gerçekten de Türkiye, milletlerarası platformda kelamına gereksinim hissedilen bir aktördür.” dedi.
Fidan, “Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu dış siyasetteki performans, öncü rol, bu platformlarda tesirini en yakından hissettiğimiz bir kıymet bizim için.” tabirini kullandı.
AKTÖRLER, ABD İLE İRAN ARASINDA YENİDEN ÇATIŞMA YAŞANMASINI İSTEMİYOR
ABD ile İran arasındaki tansiyonu de pahalandıran Fidan, “Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına sebep olan ABD ile İran arasındaki anlaşmazlığın da bir an evvel ortadan kalkması lazım ki bu kritik ticaret yollarının açılması gerçekleşsin.” tabirine yer verdi.
Bakan Fidan, şöyle konuştu:
“Amerika-İran konusunda yürüyen görüşmeler nasıl ilerleyecek, tekrar bir çatışma olacak mı, olmayacak mı, bu bahiste bir bekleyiş ve merak var. Çabucak çabucak masa etrafındaki tüm ülkeler tekrar bir çatışmanın olmaması ve diplomasiye daima talih verilmesi konusunda hemfikir olmuş durumdalar.”
Diplomasinin çatışmaların tahlilindeki rolüne vurgu yapan Fidan, çatışma yerine diplomasinin tercih edilmesinin Rusya-Ukrayna sürecinde, Karadeniz’de ve İsrail yayılmacılığının önlenmesinde kıymetli olduğunun altını çizdi.
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın yaklaşık 5 yıldır sürdüğünü anımsatan Fidan, savaşın sırf Avrupa ekonomilerine değil, tüm dünyaya kayda bedel ziyanlar verdiğini tabir etti. Fidan, “Hürmüz Boğazı’nın da kapanmasıyla bir arada bu tesir, çarpan tesiriyle birlikte çok daha ileri noktaya taşındı. Artık beşerler hem güç hem öbür konularda, ticaretin aksaması konusunda oluşan maliyetin ne olduğunu tam hesaplayamıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın Avrupa’ya güç bakımından maliyetinin yaklaşık 100 milyar avro düzeyinde olduğu yönündeki açıklamalara atıfta bulunarak, toplam faturanın daha da büyük olabileceğini belirtti.
“RUSYA VE UKRAYNA, BÜYÜK BİR FEDAKARLIKTA BULUNARAK BİR ANLAŞMAYA VARMAK ZORUNDALAR”
Fidan, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Şimdi doğal bu maliyetlerin artık durdurulması lazım. Bu savaş başlayalı yaklaşık 5 yıl olmuş. Artık bu savaş taşınamaz. Münasebetiyle Rusya ve Ukrayna, büyük bir fedakarlıkta bulunarak bir mutabakata varmak zorundalar. Avrupa ile Rusya arasında yapan bağın tekrar tanımlanması gerekiyor barıştan sonra. Zira Ukrayna’nın yapacağı Rusya ile bir barış, yalnızca iki ülke arasında olmayacak. Avrupa ile Rusya’nın da bir manada barışmaya gereksinimi var, belirli alakaları tekrar başlatmaya muhtaçlığı var.”
Karadeniz’de ticaretin hissedilir seviyede sınırlandığını anlatan Fidan, Rus tahılı, Rus gücü, Ukrayna tahılı ve Ukrayna gücünün dünya piyasalarına ulaştırılamadığına dikkati çekti.
Gıda güvenliğinin son derece problemli bir husus olduğunu vurgulayan Fidan, “Bunun bir an evvel durdurulması gerekiyor. Bu noktada çok büyük, yoğun bir temas trafiğimiz var. Bilhassa tahılın Karadeniz’den çıkartılıp milletlerarası piyasalara gidebilmesi için bu bahiste önemli çalışmalarımız var. Umarım bu savaş da durur. Zira çok sayıda insan ölüyor; maliyeti çok yüksek. Hem ekonomik maliyeti hem jeostratejik maliyeti yüksek.” halinde konuştu.
Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona ermemesi halinde uzaması ve hatta yayılması ihtimalinin bulunduğunu belirterek, bunun önlenmesi için Türkiye’nin yoğun uğraş gösterdiğini kaydetti.
FERİDUN SİNİRLİOĞLU’NUN BM GENEL SEKRETERLİĞİ ADAYLIĞI
Fidan, Türkiye’nin resmen Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği misyonuna aday gösterdiği Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu hakkında da değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye’nin memleketler arası kuruluşlara büyük değer verdiğini ve çok taraflılık prensibini her vakit önemsediğini lisana getiren Fidan, “Uluslararası kurumların uygun işlemesi bizim için değerli. Hasebiyle yakından takip ettiğimiz bir gündem.” dedi.
BM’nin hala değerli bir milletlerarası kuruluş olduğunu belirten Fidan, BM Genel Sekreteri seçiminin de bu yönüyle kıymet taşıdığını söz etti. Fidan, teamül gereği sıranın Latin Amerika’da olduğunu lakin şu ana kadar bir aday üzerinde mutabakat sağlanamadığını söyledi.
BM bünyesindeki oylama sürecinin nasıl işlediğini detaylı biçimde anlatan Fidan, gelinen noktada bir tıkanma yaşandığını ve Türkiye’nin son gelişmeler doğrultusunda bu adımı attığını lisana getirdi.
Sinirlioğlu’nun Aralık 2024’te AGİT Genel Sekreterliği’ne seçilmesinin kıymetli bir muvaffakiyet olduğunu belirten Fidan, Türkiye’nin tüm ülkelerin takviyesini almasının kayda kıymet bir diplomasi başarısı olduğunu vurguladı. Fidan, “Buna, Türkiye’nin son yıllarda ortaya koyduğu diplomasiyle elde ettiği en büyük milletlerarası tertiplere adam seçtirme başarısı diyebilirim.” sözünü kullandı.
Sinirlioğlu’nun çok kıymetli ve deneyimli bir diplomat olduğuna dikkati çeken Fidan, kendisiyle yakın çalıştığını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da desteklediği ve güvendiği bir isim olduğunu söz etti.
Fidan, bahisle ilgili kelamlarını şöyle tamamladı:
“Şimdi tıkanmalar artık açık olunca, biz de kendi adayımızı resmi olarak Cumhurbaşkanımızın imzaladığı mektupla BM’ye teklif ettik. Şu anda Sayın Feridun Sinirlioğlu, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için resmi adayıdır. İnşallah iyisi olur. Bizim maksadımız tıkanmayı aşmaya yönelik bir diplomatik katkı. Cumhurbaşkanımız, Birleşmiş Milletler’in gerçek bir biçimde, adil bir formda işlemesine olağanüstü değer veriyor. Türkiye bu noktada elinden gelen katkıyı yapmaya devam edecek. Bizim aday göstermemiz, bu katkılardan yalnızca bir tanesi.”