Avrupa’da aşırı sıcaklar bu yaz 50 binden fazla can aldı

Avrupa’ya bu yaz kabus yaşatan kavurucu sıcaklarda kentsel bölgelerde 50 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği iddia ediliyor. Bu ölümlerin üçte ikisinin iklim değişikliğinin tesirleri sebebiyle gerçekleştiği belirlendi.

Imperial College London ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulundan bilim insanları, Avrupa Birliği üyesi 27 ülke, İngiltere, Norveç ve İsviçre olmak üzere 30 ülkenin nüfusunun yaklaşık yüzde 40’ının yaşadığı 854 kentsel bölgede aşırı sıcakların can kayıplarına tesirini inceledi.

Araştırmacılar, sıcaklık kayıtlarını ve geçmişte sıcaklık ve vefat oranları arasında gözlemlenen bağlantıya dayalı modellemeleri kullanarak, 2000-2026 yıllarında her bir kentsel bölgede sıcaklara bağlı olarak beklenen fazladan ölümlerin sayısını iddia etti. Bu sistemin, ulusal sıhhat otoritelerinin daha sonra yayımladığı resmi aşırı sıcaklık kaynaklı mevt istatistikleriyle dengeli sonuçlar verdiği anlaşıldı.

KUZEY AVRUPA’DA BİLE 4 BİN 500 ÖLÜM

Verilere nazaran, bilim insanları 30 ülkede 2026 yazında yaşanan kavurucu sıcaklara bağlı olarak 50 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini iddia ediyor. Kelam konusu can kayıplarının üçte ikisi fosil yakıtların kullanılmasından kaynaklanan iklim değişikliğine bağlanıyor.

Aşırı sıcaklar sebebiyle 2026 yazında meydana gelen vefatlar, 2000’den beri tutulan kayıtlardaki en yüksek düzey oldu. Yüksek sıcaklar sebebiyle 2022’de 29 bin, 2003’te 28 bin mevt meydana geldiği belirlenmişti.

Bilim insanlarının varsayımlarına nazaran, ölümlerin yaklaşık üçte biri 17 Haziran-1 Temmuz devrinde kaydedildi. Bu devirde, bölgenin tamamında günlük ortalama sıcaklıklar 1991-2020 ortalamasını 5 dereceden fazla aştı.

En ağır etkilenen bölgeler arasında ise en yüksek sıcaklık kıymetleri ve can kaybının görüldüğü Güney ve Batı Avrupa’daki kentler yer aldı. İngiltere üzere çoklukla daha serin olan Kuzey Avrupa ülkelerinin kentsel bölgelerinde ise yaklaşık 4 bin 500 kişinin sıcaklık sebebiyle hayatını kaybettiği varsayım ediliyor.

FARK 12 DERECEYE KADAR ÇIKTI

Aşırı sıcaklar, yüklü olarak ileri yaştaki insanları etkilese de kelam konusu bölgelerde bu yaz 65 yaşın altındaki yaklaşık 6 bin kişinin bu sebeple hayatını kaybettiği bedellendiriliyor.

Yaz mevsimi, bilhassa Batı Avrupa’da art arda yaşanan aşırı sıcak hava dalgalarıyla şiddetlendi ve halk sıhhati üzerinde önemli tesirler yarattı. Batı Avrupa, en yüksek sıcaklık anomalisinin görüldüğü bölge oldu.

Yaz genelinde sıcaklıklar 1991-2020 ortalamasının yaklaşık 2.9 derece üzerine çıkarken, birtakım günlerde bu fark 12 dereceye kadar yükseldi.