Astronotları Ay’dan kurtaran kalem rekor fiyata satıldı

Apollo 11 misyonuyla Temmuz 1969’da Ay’a ayak basarak insanlık tarihine geçen astronotlar Neil Armstrong ve Buzz Aldrin’in hayatını kurtaran tarihi keçe uçlu plastik kalem, New York’ta düzenlenen açık artırmada rekor fiyata satıldı.

Ay modülünün yükseliş motoruna elektrik akımı gönderen kritik devre kesici şalterin kırılması üzerine astronotların Ay yüzeyinde mahsur kalmasını önleyen Duro Rocket marka gümüş renkli kalem, Sotheby’s müzayede meskeninde gerçekleştirilen satışta 857 bin 600 dolar alıcı buldu.

The Guardian gazetesinin haberine nazaran başlangıçta 800 bin ila 1,2 milyon dolar arasında bir bedel biçilen kalemi almak için beş iştirakçi teklif verdi. Satış paketinde kalemin yanı sıra kopan şalter modülü ve Aldrin’in imzasını taşıyan bir özgünlük mektubu da yer alıyor.

“KALP ATIŞLARIM HIZLANDI”

Tarihi Ay yürüyüşünün akabinde kabine dönen astronotlar, uyku hazırlığı yaptıkları esnada kabin tabanında küçük siyah bir şalter kesimi fark etti.

Parçanın, modülü Ay yüzeyinden kaldıracak motoru ateşleyen tek hayati devre kesiciye ilişkin olduğu anlaşıldı.

Buzz Aldrin, 2009 yılında yayımlanan “Magnificent Desolation” (Muhteşem Issızlık) isimli otobiyografisinde o an hissettiği tasayı şu sözlerle aktardı:

“Kalp atışlarım hızlandı. Kırık şalter, Neil ile beni Ay’dan fırlatacak yükseliş motoruna elektrik gücü göndermek için muhtaçlık duyduğumuz tek hayati devre kesiciden kopmuştu.”

Kapsülün kendi tarafında yer alan şalteri, Ay yürüyüşü öncesinde yahut sonrasında ağır sırt çantasıyla fark etmeden kırmış olabileceğini 2016 yılında yayımladığı “No Dream Is Too High” (Hiçbir Rüya Çok Yüksek Değildir) isimli kitabında kabul eden Aldrin, Sotheby’s mektubunda ise esprili bir lisanla, “Ben Neil’ın kırdığını düşünüyordum, Neil da benim kırdığımı düşünüyordu. Fakat günün sonunda en değerli şey, Dünya’ya dönebilmek için bu sorunu nasıl çözeceğimizi bulmaktı” sözlerini kullandı.

HOUSTON ÇÖZÜM BULAMADI

Astronotların durumu bildirdiği Houston’daki Görev Kontrol Merkezi, sabaha kadar yürüttüğü çalışmalara karşın elektrik akımını öteki bir çizgiden yönlendirmenin yolunu bulamadı ve astronotlara net bir halde “Akımı öbür yöne iletmenin hiçbir yolu yok” karşılığını iletti.

Bunun üzerine Aldrin, elektrik akımı taşıyan devreye parmağını yahut metal uçlu rastgele bir objeyi sokmamaya dikkat ederek, uzay giysisinin omuz cebinde yer alan ve şahsî eşya çantasıyla resmi olmayan yollardan yanına aldığı siyah keçe uçlu kalemi kullanmaya karar verdi.

Kalemin ucunu şalter yuvasına dikkatlice yerleştiren Aldrin, temasın kurulmasıyla devrenin kapandığını ve motoru ateşlemeyi başardıklarını kaydetti.

Şu an 96 yaşında olan Buzz Aldrin, insanlığın Ay’a ayak bastığı Apollo periyodundan hayatta kalan dört astronottan biri olarak biliniyor.

Tarihte Ay’a birinci basan insan olan Neil Armstrong ise 2012 yılında hayatını kaybetmişti.

NASA, 1972 yılından sonra birinci defa geçtiğimiz nisan ayında Artemis II vazifesi kapsamında dört astronotu Ay etrafında uçuş misyonuna gönderirken, en erken 2028 yılında tekrar Ay yüzeyine insan göndermeyi planlıyor.