Aşırı sıcaklar Avrupa’da ulaşımı ve günlük hayatı vurdu

Sahra Çölü’nden kuzeye hakikat hareket eden sıcak hava kütlesi ve “Afrika antisiklonu” olarak bilinen güçlü yüksek basınç sistemi, Avrupa’nın batı ve iç bölümlerinde “ısı kubbesi” oluşturarak sıcaklıkların günbegün artmasına sebep oluyor.

Kuzey yarım kürede yaz gündönümü olan ve çoklukla yılın en sıcak üç ayının başlangıcı kabul edilen 21 Haziran prestijiyle tesirini artıran aşırı sıcaklar, kıta genelinde günlük hayatı ve altyapıyı zorluyor.

Reuters İklim İzleme Örgütü datalarına nazaran, Avrupa’da pazartesi günü ölçülen ortalama 24 santigrat derecelik en yüksek sıcaklık, 1961-1990 yılları arasındaki tarihi normların 4,1 derece üzerine çıktı.

Aynı devirde Asya’daki sıcaklıklar normların 2 derece, Kuzey Amerika’da ise 1,3 derece üzerinde seyretti.

Fransa’da aşırı sıcakların yol açtığı sıhhat sıkıntıları sebebiyle Bordeaux bölgesinde yaşları 80 ila 95 arasında değişen üç yaşlı kişi hafta sonu hayatını kaybetti.

Bölge yetkilisi Sophie Brocas, ölümlerin mevcut sıcak hava dalgasıyla direkt kontaklı olduğunu doğruladı. Ülke genelinde pazartesi günü yaklaşık 2 bin 700 okulda eğitime ara verildi yahut ders saatleri yeniden düzenlendi.

Meteoroloji kurumu Meteo France, Bordeaux’da sıcaklığın pazartesi günü 42 dereceyi aşmasının beklendiğini belirterek 49 idari bölgede kırmızı alarm ilan etti. Sağlık Bakanı Stephanie Rist, TF1 televizyonuna yaptığı açıklamada, “En azından birkaç gün sürecek çok sıcak bir periyoda giriyoruz ve sıcaklıkların ne vakit düşmeye başlayacağını şimdi bilmiyoruz” dedi.

Başbakan Sebastien Lecornu, düzenlenen kriz toplantısının akabinde, kırmızı alarm verilen 35 bölgede pazar günü gerçekleştirilen klâsik Müzik Şenliği (Fête de la Musique) etkinliklerinde ve öbür kamuya açık tertiplerde alkol tüketimini önleyici önlem kararı aldı.

Paris Belediyesi ise parkların 24 saat açık kalması talimatını verdi.

Fransız devlet demiryolu işletmesi SNCF’nin Genel Müdürü ve eski Başbakan Jean Castex, aşırı sıcakların demiryolu çizgilerinde rayların genleşmesine ve havai elektrik çizgilerinin ziyan görmesine yol açtığını belirterek, kırılgan durumdaki yolculara seyahatlerini erteleme davetinde bulundu.

Castex, ağ genelini izlemek için 3 bin 500, acil tamirler için ise 2 bin çalışanın görevlendirildiğini açıkladı. SNCF, ana güzergahlardaki 71 kentler arası tren seferini pazartesi gününe kadar iptal etti.

Meteo France, pazar günü 35 departmanda en yüksek düzey olan kırmızı, 45 departmanda ise turuncu alarm verildiğini, kimi bölgelerde sıcaklıkların 41 dereceyi bulduğunu duyurdu.

Kurum, sıcak hava dalgasının önümüzdeki hafta boyunca süreceğini ve kimi bölgelerde daha da şiddetleneceğini öngörüyor.

İngiltere’de, Batı Avrupa’yı vuran sıcak hava dalgasının Manş Denizi’ni aşarak kuzeye ilerlemesiyle haziran ayı sıcaklık rekorlarının kırılması bekleniyor.

Meteoroloji Ofisi (Met Office), sıcaklıkların hafta ortasında 39 dereceye kadar ulaşabileceğini ve 1957 yılında kaydedilen, akabinde 1976’da tekrarlanan 35,6 derecelik haziran ayı rekorunu geride bırakabileceğini bildirdi.

Ülkede bugüne kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık Temmuz 2022’de 40,3 derece olarak ölçülmüştü. Bu yılın mayıs ayı da 35,1 dereceyle tarihin en sıcak mayıs ayı olarak kayıtlara geçmişti.

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), sağlıklı beşerler için bile hayati risk bulunduğunu belirterek yaşlıların ekstra dikkatli olmasını tavsiye etti ve 2022’den bu yana ikinci kere aşırı sıcak sıhhat uyarısı yayımladı.

Met Office, yüksek nem oranının sıcaklık gerilimini artıracağına ve geceleri sıcaklığın 20 derecenin altına düşmediği “tropikal gecelerin” yaşanacağına dikkat çekti.

İngiltere ve Galler’deki hastaneler, okullar ve demiryolu çizgileri aşırı sıcakların tesirlerine karşı alarma geçirildi. Galler ve İngiltere genelinde geçmiş sıcak dalgalarında olduğu üzere halka seyahat etmeme ve meskende kalma tavsiyeleri verilirken birtakım okulların erken saatlerde kapanması bekleniyor.

Hava sıcaklıklarının cuma gününe kadar yavaşça düşerek 32 derece civarında seyretmesi öngörülüyor.

İspanya Meteoroloji Enstitüsü (AEMET), yarımada genelinde ve Mallorca’da sıcaklıkların 39 ila 40 dereceyi aşacağı ikazıyla kırmızı ve turuncu alarmlar yayımladı. Sıcak hava dalgasının en azından hafta ortasına kadar süreceği belirtildi.

Ülkenin ekseriyetle daha serin olan kuzeyindeki Bask Bölgesi’nde yer alan San Sebastian kentinde sıcaklığın 40 dereceye kadar yükselmesi bekleniyor. Bu bedel, tarihi haziran ortalamasının iki katından fazlasına denk geliyor.

San Sebastian’ın, olağanda ülkenin en yoğun yaz sıcaklarını yaşayan güney kentleri Sevilla ve Cordoba’dan daha sıcak olacağı iddia ediliyor.

AEMET Sözcüsü Ruben del Campo, “Yılın bu vakti için olağanın 5 ila 10 derece, kuzeydeki birtakım bölgelerde ise 10 dereceden fazla üzerinde sıcaklıklar görüyoruz” dedi.

Ülkenin güneybatısındaki Almeria üzere bölgelerde geceleri sıcaklıkların 25 ila 30 derecenin altına düşmemesi sebebiyle gece saatlerinde de rahatlama sağlanamıyor. İspanya Çalışma Bakanlığı, turuncu veya kırmızı alarm verildiğinde şirketlerin emekçilerin çalışma saatlerini azaltma yahut ayarlama yasalarına uyup uymadığını denetlemeye başladı.

Yasaya nazaran, hava şartları sebebiyle iş yerine ulaşamayan çalışanların 4 güne kadar fiyatlı müsaade hakkı bulunuyor.

Diğer yandan, İspanya Futbol Federasyonu, Madrid’deki Plaza de Colon meydanına kurduğu dev ekranlı taraftar alanını aşırı sıcaklar sebebiyle kapatma kararı aldı. İspanya’nın Suudi Arabistan ile Atlanta’da oynayacağı Dünya Kupası maçı ise kısmen güneş panelleriyle çalışan klimalı bir stadyumda gerçekleştirilecek.

İtalya’da sıcaklıkların 40 dereceye yaklaşmasıyla yetkililer aralarında Bologna, Floransa, Milano ve Torino’nun da bulunduğu sekiz kentte kırmızı alarm verdi.

Roma’da, Vatikan’ın Aziz Petrus Meydanı’nda toplanan hacılar, Papa’nın Apostolik Saray penceresinden yönettiği pazar duası sırasında güneş şemsiyeleriyle korundu.

Kolezyum önünde uzun kuyruklar oluşturan turistler, Claudius Tapınağı’nın yer altı kalıntılarındaki serin alanlara sığındı.

Bologna’da ise lokal halk, 16. yüzyıldan kalma Neptün Çeşmesi’nde yüzlerini yıkayarak ve revakların gölgesinde dinlenerek serinlemeye çalıştı.

Almanya’da sıcaklıkların 38 dereceye yaklaşması üzerine Alman Meteoroloji Servisi (DWD), bilhassa Berlin’i de kapsayan doğu bölgelerinde şiddetli gök gürültülü sağanak yağış ihtarında bulundu.

Berlin’deki açık hava Müzik Şenliği (Fête de la Musique) şiddetli yağış sebebiyle kesintiye uğradı. Berlin Açık tenis turnuvasında, ABD’li Jessica Pegula ile Çekyalı Linda Noskova arasındaki tek bayanlar final maçı öncesinde şiddetli yağış ve fırtına sebebiyle organizatörler turnuva alanını tahliye etmek zorunda kaldı.

Belçika’nın Namur kenti yakınlarındaki Temploux kasabasında bulunan Yaban Hayatı Rehabilitasyon Merkezi (Creaves) kurucusu biyolog Romain de Jaegere, aşırı sıcaklardan etkilenen hayvanların sığınaklara getirilmesinde büyük yoğunluk yaşandığını bildirdi.

Özellikle çatı saçaklarında yuva yapan ebabil, kırlangıç, serçe ve sığırcık üzere kuşların aşırı sıcaklardan etkilendiğini belirten De Jaegere, “Çatılardaki sıcaklık bazen 50 ila 60 dereceye kadar ulaşabiliyor. Bu yüzden yavrular, yuvalarında pişerek ölmektense kendilerini aşağıya atmayı tercih ediyor” dedi.

Merkez, son üç günde sıcaklıktan etkilenen 150 hayvanı tedavi altına aldı.

Aşırı sıcakların ekonomik tesirleri de dikkat çekiyor. Fransa Merkez Bankası Başkanı Emmanuel Moulin, aşırı sıcakların ekonomik büyüme üzerindeki kısa vadeli tesirlerinin meçhul olduğunu, üretkenlikteki düşüşün yanı sıra güç tüketimindeki artışın bir arada görüldüğünü tabir etti.

Ancak Moulin, orta vadede sıcak hava dalgalarının ekonomik faaliyetler üzerinde önemli bir yük oluşturacağı ikazında bulundu.