Arjantin ile İngiltere arasındaki tartışma tekrar başladı

Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, Falkland Adaları etrafında petrol ve doğalgaz çıkarma faaliyetlerine katılan şirketlere yönelik yaptırımları sertleştireceğini, ülkenin güneyindeki savunma kaynaklarını artıracağını ve egemenlik ihlallerine karşı Kongre’ye acil bir yasa tasarısı sunacağını açıkladı.

Televizyondan halka hitap eden Milei, Arjantin’in kendi toprağı olarak gördüğü fakat İngiltere’nin denetiminde bulunan sularda yürütülen güç faaliyetlerine karşı yasal yaptırımları hızlandırmak gayesiyle bir kararname imzalayacağını bildirdi.

Yaptırımların sırf ilgili şirketleri değil; bu kuruluşların hissedarlarını, yöneticilerini ve tedarikçilerini de kapsayacağını belirten Milei, “Arjantin’in müsaadesi olmaksızın adalardaki projelere direkt yahut dolaylı olarak dahil olan şirketlerin Arjantin topraklarında faaliyet göstermesini engellemeyi sürdüreceğiz” dedi.

Milei, hükümetin Tierra del Fuego eyaletinde bir deniz üssü inşa etmek ve telekomünikasyon kapasitesini artırmak için acil durum kararnamesiyle savunma bütçesini genişleteceğini kaydetti.

Kongre’ye sunulacak “ulusal egemenliği savunma” yasa tasarısının ise adalardaki müsaadesiz operasyonlara yönelik cezaları ağırlaştırmayı, yaptırımları tedarikçilere teşmil etmeyi ve doğal kaynakları etkileyen başka faaliyetleri kapsayacak biçimde yasal çerçeveyi genişletmeyi hedeflediği aktarıldı.

Arjantin idaresinin, İsrailli Navitas Petroleum ve İngiliz Rockhopper Exploration şirketleri tarafından yürütülen “Sea Lion” açık deniz projesinin önümüzdeki aylarda petrol üretimine başlayabileceğini tespit ettiğini söyleyen Milei, bu durumun Arjantin çıkarlarına yönelik acil bir tehdit oluşturduğunu savundu.

Söz konusu projenin, Birleşmiş Milletler’in taraflara tek taraflı adımlardan kaçınma daveti yapan kararına ters olduğunu öne süren Milei, “Buna müsaade verirsek İngiliz hükümetinin adaları işgalini derinleştirmesi ve kaynaklarımızı sömürmesi için teşvik yaratmış oluruz” tabirlerini kullandı.

Salı günü, Arjantinli Falkland Savaşı gazileri ve etraf hukuku uzmanları da projeyi durdurmak hedefiyle dava açmıştı.

Milei’nin açıklamaları, daha evvel İngiltere ile ilgileri geliştirmek isterken uyuşmazlığın diplomasi yoluyla çözülmesini savunan tavrına kıyasla bariz bir sertleşmeye işaret ediyor.

Bu çıkışın, Milei’nin kemer sıkma ve özgürleşme siyasetlerine takviyenin kamuoyu yoklamalarında yaklaşık yüzde 34’e gerilediği ve tekrar seçilme sürecine bir yıldan biraz fazla bir müddet kaldığı bir periyoda denk gelmesi dikkat çekiyor.

Milei, konuşmasında global dengelerin kendi lehlerine değiştiğini savunarak “Dünyada tezimizi destekleyen değişim rüzgarları esiyor” dedi ve İngiltere’nin “göç, demografi ve iktisat alanlarında krizlerle karşı karşıya kalarak gerileme sürecine girdiğini” iddia etti.

İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, Milei’nin açıklamalarına sosyal medya üzerinden karşılık vererek “Falkland Adaları İngiliz’dir, zira ada sakinleri İngiliz kalmayı seçmiştir” dedi.

Arjantin başkanının açıklamalarını “iç siyaset kaynaklı” olarak nitelendiren Streeting, “Falkland konusundaki taahhüdümüz mutlak ve sarsılmazdır” açıklamasını yaptı.

Adalılar, 2013 yılında yapılan referandumda ezici bir çoğunlukla İngiltere’ye bağlı kalma yönünde oy kullanmıştı.

Falkland konusu, ABD Başkanı Donald Trump’ın Washington’ın uyuşmazlıktaki tarafsız tavrını gözden geçirdiğini duyurmasının akabinde yine milletlerarası gündeme taşındı.

Washington’ın Londra’yı, savunma harcamalarını artırmaması halinde bölgedeki İngiliz egemenliğini tanımama ihtimaliyle baskı altına aldığı yönünde haberler yayımlandı.

Trump, dün İngiliz televizyonu GB News’e verdiği röportajda, Londra’nın İran ile yürütülen savaşa kâfi askeri dayanak vermemesini eleştirerek, Arjantin ile muhtemel bir yeni krizde İngiltere’yi destekleyip desteklemeyeceğini teyit etmekten kaçındı.

Trump, 1982’deki savaş için “Uzun vakit önceydi” tabirini kullandı.

AFP ajansına konuşan Arjantin Katolik Üniversitesi Uluslararası Çalışmalar Merkezi Direktörü Tomas Mugica, hususa ait değerlendirmesinde, “Falkland sıkıntısı Trump’ın, NATO harcamaları ve İran savaşındaki işbirliği taleplerini kabul etmesi için İngiltere’ye baskı kurma amacına hizmet ediyor” dedi.

Milei ise ABD’nin durumundaki bu esnemeyi kendi idaresinin dış siyasetine ve Trump idaresine verilen takviyeye bağlayarak, “ABD bu tavır değişikliğini Arjantin’in emniyetli bir ortak olduğunu bildiği için değerlendiriyor” dedi.

Arjantin ana karasının yaklaşık 500 kilometre doğusunda yer alan ve Arjantinlilerin Las Malvinas olarak isimlendirdiği adalar, 1833 yılından bu yana İngiltere’nin kontrolünde.

Arjantin güçlerinin Nisan 1982’de adaları ele geçirmesi üzerine devrin İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher bir deniz gücü sevk etmiş; 10 hafta süren savaş sonucunda 649 Arjantinli, 255 İngiliz askeri ile üç ada sakini hayatını kaybetmişti.