Almanya’da aşırı sağcı AfD, doğuda birinci eyalet hükümetini kuracak

Almanya, eski komünist doğuda aşırı sağcı Almanya için Alternatif’in (AfD) rahat bir zafer kazanmasının beklendiği kritik bir eyalet seçimine hazırlanıyor.

Parti, pazar günü Saksonya-Anhalt eyaletinde yapılacak oylamayla birinci defa bir eyalet hükümetinin başına geçmeyi amaçlıyor.

AfD’nin eyaleti tek başına yönetmek için kâfi oyu alıp alamayacağı şimdi mutlaklaşmış değil.

Ancak partinin Saksonya-Anhalt’ta sandıktan birinci çıkması, göçmen zıddı oluşumu daha da güçlendirirken Başbakan Friedrich Merz üzerindeki siyasi baskıyı artıracak.

AfD, aylardır eyaletteki anketlerde yüzde 40 ve üzerinde seyrediyor. Partinin liste başı adayı, seçim etkinliklerinde bir rock yıldızı üzere karşılanan ve TikTok’ta geniş bir takipçi kitlesi bulunan 35 yaşındaki Ulrich Siegmund.

Siegmund’un seçim vaatleri arasında sistemsiz göçmenleri gaye alan acil bir “tersine göç ve hudut dışı” atılımı, kamu okullarında LGBTQ onur bayraklarının yasaklanması ve yeni rüzgar gücü santrallerinin inşasına son verilmesi yer alıyor.

Moskova ile yakın ilişkilere sahip parti, geçmişteki Doğu Almanya günlerine duyulan hasretten ve Berlin Duvarı’nın 1989’da yıkılmasından on yıllar sonra batı ile süregelen refah farkına yönelik yansılardan de yararlanıyor.

Pazar günü “tarih yazma” kelamı veren Siegmund, 2,1 milyon nüfuslu bu küçük eyaletten başlatacağı siyasi dönüşümle nizam aksisi partisini 2029’daki federal seçim zaferine taşımayı umuyor.

Merz’in merkez sağdaki Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) partisinden olan ve çok partili bir koalisyonu yöneten 47 yaşındaki mevcut Eyalet Başbakanı Sven Schulze ise otoyol kenarlarına yerleştirdiği büyük afişlerle seçmenleri aşırı sağın “ülkeyi çıkmaza sürükleyeceği” konusunda uyarıyor.

Birçok AfD seçmeni esaslı bir değişim isterken, AfD’nin zafer senaryosu İkinci Dünya Savaşı ve Holokost’un karanlık geçmişiyle yüzleşmeye çalışan Almanya’nın büyük bir bölümünde telaş yaratıyor.

Almanya’nın iç istihbarat servisi Federal Anayasayı Koruma Teşkilatı (BfV), AfD’nin Saksonya-Anhalt teşkilatını “aşırı sağcı” bir yapı olarak sınıflandırıyor.

BfV, son raporunda Saksonya-Anhalt’taki birçok AfD’li siyasetçinin “göçmenleri şeytanlaştıran bir lisan kullandığını” ve Müslüman mültecileri sistemli olarak hatalı biçiminde yaftaladığını belgeliyor.

Raporda, bu kolektif aşağılamanın “insan onuru ilkesini” ihlal ettiği vurgulanıyor.

Şimdiye kadar öteki bütün ana akım partiler AfD ile işbirliği yapmama siyasetini, yani “güvenlik duvarını” sürdürdü.

Ancak ekonomik olarak sol, göç konusunda ise sağ çizgide yer alan küçük BSW partisi, AfD’nin hükümet kurmasına dayanak verebileceğinin sinyalini verdi.

Başbakan Merz, sakin ekonomiyi canlandırarak ve sistemsiz göçü sonlandırarak AfD’nin son on yıldır süren yükselişini durdurma kelamı vermişti.

Fakat geçmişte marjinal kabul edilen partinin ülke genelindeki anketlerde birinci sıraya yerleşmesi sebebiyle Merz şu ana kadar bu amacına ulaşamadı.

AFP ajansına konuşan Bochum Ruhr Üniversitesi’nden Oliver Lembcke, “AfD’nin Saksonya-Anhalt seçimini kazanması Friedrich Merz için şahsî bir hezimet manasına gelir” dedi.

Lembcke, Merz’in AfD’nin oy oranını yarıya indirmeyi hedeflediğini fakat partinin federal seviyede dahi CDU’yu geçerek en güçlü parti pozisyonuna geldiğini, bu sonucun şahsî sorumluluğunun Merz’e ilişkin olduğunu kaydetti.

Lembcke ayrıyeten, eyalet seviyesinde gelecek bir zaferin güvenlik duvarı stratejisinin sandıkta çöktüğünü göstereceğini, Merz ve grubunun bu durumla nasıl başa çıkacağını bilmediğini savundu.

Şimdilik bütün taraflar AfD’nin yüzde 40’ın üzerindeki anket liderliğinin aşılamaz olduğu konusunda hemfikir görünüyor.

Partinin parlamentoda tek başına mutlak çoğunluk elde edip edemeyeceği sorusu ise daha karmaşık bir tabloya işaret ediyor. Bu da büyük ölçüde küçük partilerin Almanya’daki yüzde 5 seçim barajını aşıp aşamayacağına bağlı.

Bazı küçük partilerin baraj altında kalması durumunda AfD, hükümet kurmak için oyların yüzde 50’sinden daha azına gereksinim duyacak.

Güvenlik duvarının çöktüğünü duyuru eden BSW son anketlerde yüzde 5’in altında görünse de barajı aşması durumunda AfD’nin iktidara giden yolunu kolaylaştırabilir.

Yüzde 22 ile 24 arasında seyreden CDU ile Sosyal Demokratlar ve Yeşiller üzere öbür ana akım partiler ise aralarında bir hükümet koalisyonu kurmaya yetecek oyu almayı umuyor.

Olası senaryolardan birine nazaran bu partiler, sol kanattaki Die Linke partisinden dışarıdan takviye alacak bir azınlık hükümeti kurmayı hedefleyebilir.

İktidardan tekrar dışlanacak olan AfD’li siyasetçilerin, bu durumu antidemokratik bir siyasi “kartel” olarak niteledikleri ana akım partilerin seçmen iradesini hiçe saydığının delili olarak sunması bekleniyor.

50 yaşındaki lise öğretmeni Anke Prellwitz de durumdan kaygılı. Prellwitz, “AfD iktidara gelmese bile Saksonya-Anhalt’taki tablo kritik bir hal alacak. Parti, kendini mağdur üzere gösterirken toplumu bölmeye devam edecek” diye konuştu.