Aldatıcı indirim ve yapay zeka reklamlarına yeni tedbir

Bakanlık tarafından hazırlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmi Gazete’de yayımlandı.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, dijitalleşmeyle birlikte daha fazla reklam ve duyuruya maruz kalan tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha aktif korunması hedefiyle yönetmelikte değişiklikler yapıldığı belirtildi.

Söz konusu düzenlemelerle, maksatlı reklamcılıktan yapay zekayla oluşturulan reklamlara, toplumsal medya içerik üreticileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar birçok alanda tüketicilerin korunmasına yönelik yeni kurallar getirildiği bildirilen açıklamada, “Tüketicilerin çevrim içi davranışları ve şahsî datalarının tahlil edilerek muhakkak kişi yahut kümelere özel reklam içeriklerinin sunulduğu maksatlı reklamcılık uygulamalarına ait düzenlemeler yapılmıştır. Buna nazaran reklam verenler, reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ait direkt ve kolay erişilebilir bilgileri tüketiciye sunmaları kaidesiyle bu tıp reklam uygulamalarını gerçekleştirebilecektir.” sözleri kullanıldı.

Açıklamada, çocuklara yönelik olarak ferdî bilgilere dayalı profilleme sistemleri kullanılarak amaçlı reklam yapılmasının yasaklandığına işaret edildi.

“KOŞULLU SATIŞ REKLAMLARI DA İNDİRİMLİ SATIŞ REKLAMLARINA İLİŞKİN KURALLARA TABİ OLACAK”

Sosyal medya içerik üreticilerinin paylaşımlarında, rastgele bir çıkar, indirimli eser yahut hizmet ya da bir aktifliğe iştirak yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, kelam konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak formda “reklam” yahut “tanıtım” ibarelerinin kullanılmasının mecburî hale getirildiğine dikkati çekilen açıklamada, indirimli satış reklamlarındaki yeni kurallara ait şu değerlendirmelerde bulunuldu:

“Tüketicilere indirim ya da öteki bir yarar sağlanmasını bir kurala bağlayan şartlı satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ait kurallara tabi olacak. İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden evvelki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden evvelki fiyat olarak sunulabilecektir. Meyve ve zerzevat üzere çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ait reklamlarda ise indirimli fiyattan bir evvelki fiyat temel alınacaktır.”

“YAYGIN DENETİMLER KARARLILIKLA SÜRÜYOR”

Açıklamada, falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağının genişletilerek, yasa dışı talih oyunlarının da yasak kapsamına alındığı belirtilerek, 1 Ağustos’ta yürürlüğe girecek kelam konusu düzenlemelerle tüketicilerin daha aktif korunmasının sağlanacağına işaret edildi.

Tüketicileri yanıltan, bilgi ve deneyim eksikliklerini istismar eden ve haksız rekabete yol açan reklam ve ticari uygulamalara karşı yoğun ve yaygın kontrollerin kararlılıkla sürdüğüne dikkati çekilen açıklamada, “Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından evvel satıcı yahut sağlayıcılara açıklama yapma yahut karşılık verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan 72 saatlik müddet 48 saate düşürülmüştür. Bu müddet içinde karşılık verilmediği takdirde değerlendirmeler direkt yayımlanacaktır.” sözleri kullanıldı.

Açıklamada, yapay zekayla oluşturulan reklamlara getirilen düzenlemeye ait bilgi verilerek, şunlar kaydedildi:

“Reklamlarda yapay zeka teknolojileri kullanılarak beşerden ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir halde belirtilmesi mecburî tutulmuştur. Ayrıyeten gerçek bir kişinin yapay zeka teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal yahut hizmeti şahsen deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklanmıştır.”

“‘ÇEVRE DOSTU’ GİBİ GENEL İÇERİKLİ KAVRAM VE İBARELERİN AÇIKLAMADA YAPILMADAN KULLANILMASI YASAKLANDI”

Çevresel beyan içeren reklamlarda “çevre dostu” üzere genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılmasının yasaklandığı bildirilen açıklamada, bu beyanların, mal yahut hizmetlerin hayat döngüsünün hangi etabına ait olduğunun belirtilmesinin zarurî hale getirildiğine dikkati çekildi.

Açıklamada, çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların, yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili kısımlarından yahut akredite ya da bağımsız araştırma, test-değerlendirme kuruluşlarından alınan evraklarla ispatlanmasının zarurî tutulduğu bildirildi.

Takviye edici besinlerin, olağan beslenme kapsamında tüketilen besinlerin yerine geçtiği izlenimi uyandıracak formda reklamının yapılmasının yasaklandığı belirtilen açıklamada, bu eserlerin, sıhhat beyanı kapsamına giren konular hariç olmak üzere mukayeseli reklamının yapılabileceği tabir edildi.

Açıklamada, ticari reklam ve duyurularda, tüketicilerin bilgi ve deneyim eksikliğinin istismar edilmesinin önlenmesi maksadıyla akademik unvanların aldatıcı ve aldatıcı biçimde kullanılamayacağına ait kararın yönetmeliğe eklendiğine işaret edilerek, “Satın alım sürecine ait doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayınlanamayacaktır. Ayrıyeten değerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat, satıcı yahut sağlayıcı üzere farklı başlıklar altında farklı ayrı yayınlanması durumunda, bu değerlendirmelerin tümüne birebir alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve çarçabuk erişilebilir halde yer verilmesi mecburî hale getirilmiştir.” değerlendirmesinde bulunuldu.