ABD’ye kala kala ‘aza kanaat’ kaldı

ABD ile İran arasında yaklaşık altı ay evvel fitili ateşlenen tansiyon, aylardır tarafları ortak bir noktada buluşturamayan temaslarla devam ederken, Washington’ın birinci günlerde ortaya koyduğu argümanlı gayelerin yerini giderek daha sonlu beklentiler almaya başladı. Tahran, ABD’nin giderek daralan amaçlarını Washington’ın “istediği sonucu alamadığının işareti” olarak yorumlarken, Körfez ülkelerinde de Trump idaresine yönelik rahatsızlığın büyüdüğü belirtildi.

ÇITA GİDEREK DÜŞTÜ

ABD merkezli CNN’in tahliline nazaran, İran’ın büsbütün teslim olması, rejim değişikliği, nükleer silah edinmesinin engellenmesi ve Hizbullah üzere kümelere takviyesinin kesilmesi üzere amaçlar sıralayan Trump idaresi, geçen aylarla birlikte beklentilerini değerli ölçüde aşağı çekti. Birinci etapta amaçlar arasında dahi yer almayan güç fiyatları son haftalarda Washington’ın öncelikli başlıklarından biri haline geldi. Körfez ülkelerinden dünya piyasalarına petrol ve doğal gaz akışının sürmesi ve güç fiyatlarının düşük tutulması birinci sıraya yerleşirken, İran’ın nükleer silah edinmesinin engellenmesi ise ikinci planda kaldı. Tahlilde, Washington’ın artık görmezden gelemediği bu başlıkların aslında “kriz öncesindeki şartlara dönüş dileğini ortaya koyduğu” belirtildi.

TAHRAN ‘YENİLGİ’ DEDİ

Washington’ın gelinen noktada “razı olduğu” tablo Tahran’ın da dikkatinden kaçmadı. İran’ın baş müzakerecisi ve Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, dün yaptığı bir açıklamada “ABD ve İsrail, hedeflerine ulaşmada başarısız oldular ve bu, onlar için en büyük hezimet sayılır” tabirlerini kullandı. Kalibaf, haziran ayında imzalanan mutabakat zaptının da “İran’ın diplomasi yoluyla elde ettiği muvaffakiyetleri pekiştiren bir onur belgesi” olduğunu belirtti. Öte yandan New York Times ise sözkonusu mutabakatta taraflara daha kapsamlı bir muahede için tanınan 60 günlük mühletin bugün dolacağına dikkat çekerken, “Beyaz Saray’ın bu takvimin aşılacağının ve krizin artık büyük ölçüde ekonomik bir çabaya dönüştüğünün farkında olduğu” belirtildi.

KÖRFEZ’DE SABIR TÜKENİYOR

Washington’ın kalıcı bir çıkış yolu bulamaması Körfez’deki müttefiklerinde de hayal kırıklığı yarattı. Washington Post, sık sık İran’ın misilleme akınlarına maruz kalan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt ve Bahreyn’in Trump idaresinin İran’la barışı sağlayacak süreci yönetmekte zorlandığı konusunda hemfikir olduğunu belirtti. Bir yetkili ise, bölgede Washington’a yönelik rahatsızlığın 28 Şubat’tan bu yana hiç olmadığı kadar arttığını belirterek, “Trump bu savaşı başlattı, bedelini ise biz ödüyoruz” dedi.

GÜVEN EKSİLDİ

Körfez’de Washington’a duyulan inancın sarsılması, ABD’nin bölgedeki askeri varlığına bakışı da değiştirdi. Habere nazaran kimi Körfez ülkeleri, ABD üslerine mesken sahipliği yapmaya devam etmenin kendilerine ne ölçüde yarar sağladığını sorgulamaya başladı. Öte yandan üst seviye bir Avrupalı yetkili de Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında geçen hafta imzalanan ortak savunma mutabakatının “ABD’ye verilmiş bir ileti olduğunu” savundu.