ABD’nin İran’a karşı ‘son oyunu’ iktisat

ABD, İran’a yönelik şimdiye kadarki en kapsamlı ekonomik saldırıyı başlatmaya hazırlanırken Washington’ın maksadında bu defa sırf Tahran değil, İran’la petrol ve finans ticaretini sürdüren üçüncü ülkeler de var. Tahran ise ABD’nin atağına katılacak ülkeleri gaye alacağı ve gerekirse Körfez’den petrol çıkışını büsbütün durduracağı tehdidinde bulunuyor.

AMAÇ CAN DAMARLARINI KESMEK

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in dün açıkladığı yeni yaptırım paketi, Washington’ın İran’a karşı yürüttüğü ekonomik savaşta yeni bir kademeye işaret ediyor. Bessent, hamleyi “ekonomik D-Day” olarak nitelendirirken, gayenin İran iktisadını dış dünyadan mümkün olduğunca izole etmek ve Tahran idaresi üzerindeki baskıyı artırmak olduğunu söyledi. Amerikalı bakan İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşta “son oyuna” girdiklerini belirterek maksatlarının, “Tahran yalnız kalana kadar her türlü ekonomik can damarını kesmek” olduğunu söyledi. Bessent “Ekonomik D-Day” tabiriyle İran’a karşı ekonomik açıdan belirleyici bir akının başlatılmasını kastediyor.

ÜÇÜNCÜ ÜLKELERE SÜRE VERİLDİ

 İran’a yönelik finansal taarruzu “Ekonomik İzolasyon Operasyonu” olarak isimlendiren Bessent,  İran’a dayanak veren ülkelerin İran petrolü satın aldığını ve taşıdığını, mali kaynakların İran’a aktarılmasını kolaylaştırdığını, denizde gerçekleştirilen yakıt aktarmalarına göz yumduğunu ve kendi bankalarının İran tarafından kullanılmasına müsamaha gösterdiğini belirterek, “Başkan Donald Trump, dünya önderleriyle İran rejimiyle etkileşimlerini durdurmaları için telefon görüşmeleri yapıyor” dedi. Bessent, “Belirlenen faaliyetlerin durdurulması için her ülkeye kesin bir mühlet tanındı. Harekete geçmezlerse, Hazine Bakanlığı’nın yetkileri çerçevesinde tek taraflı adımlar atacağız” sözlerini kullandı.

DOLAR SİSTEMİNDEN ÇIKARILACAK

 Bessent ayrıyeten, İran ismine kara para aklanmasını kolaylaştıran tüm finansal kuruluşların, Amerikan doları sisteminden çıkarılacağını söyledi. Yaptırımların İran’ın başka ülkelerde yararlandığı beş değerli öge olan dijital varlıklar, teknoloji, altın, havacılık ve deniz nakliyatını gaye aldığını belirten Bessent, ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlık Kontrol Ofisi’nin (OFAC) İran’a nükleer ve füze teknolojisi, siber operasyonlar konusunda yardımcı olan ve petrol geliri elde etmesine imkân sağlayan 60’tan fazla kişi, kuruluş ve gemiyi yaptırım listesine aldığını açıkladı.

ÇİN’DEN İLK TEPKİ

ABD’nin planının başarısı büyük ölçüde Çin’e bağlı. Çin, İran’ın deniz yoluyla ihraç ettiği petrolün açık ara en büyük alıcısı pozisyonunda. Reuters’a nazaran İran petrolünün Çin’e sevkiyatı son aylarda ABD baskısı sebebiyle gerilese de ticaret büyük ölçüde devam ediyor. İran petrolünün değerli bir kısmı Çin’e aracılar üzerinden ve alternatif ödeme kanalları kullanılarak ulaştırılıyor. Washington’ın Çinli petrol şirketlerini ve bilhassa İran petrolünün finansmanında rol oynayan Çin bankalarını maksat alması halinde yaptırımların geleceğinin ne olacağı merakla beklenirken Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian yaptığı açıklamada, ABD’nin İran’la ticaret yapan ülkelere yönelik yaptırım tehdidinin tansiyonu daha da artıracağını ve durumun hiçbir tarafın çıkarına olmayacağını söyledi.

HÜRMÜZ’Ü KİLİTLEME TEHDİDİ

ABD’nin dev ekonomik yaptırımlarına Tahran’dan da sert karşılık geldi. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, ABD’nin ekonomik savaşına yardımcı olan bölge ülkelerinin çıkarlarını amaç alacaklarını söyledi. Rızai, İran etrafındaki ülkelerin ekonomik savaşta ABD’ye dayanak vermeleri halinde Basra Körfezi’ni de Hürmüz Boğazı üzere kapatacaklarını ve bölgeden 1 damla petrolün geçişine müsaade vermeyeceklerini vurguladı. Öte yandan İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere sunulan hizmetler karşılığında fiyat alınmasını öngören maddeyi kabul etti. Tasarının yasalaşması için maddelerin genel şurada kabul edilmesi, daha sonra Anayasayı Koruyucular Konseyine gönderilmesi, akabinde da Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması gerekiyor.

Haber Bültenleri ve E-Posta Tercihleri

Türkiye ve dünyadaki en aktüel gelişmelerden haberdar olmak için, bültenlerin gönderileceği e-posta adresini girin.

Ad

Soyadı

E-Posta Adresi

Bülten Seçimleri

Gün Başlıyor

Gün Sonu

ETK Kuralları ve Bilgilendirme Metnikapsamında onay veriyorum.

Abone Ol

Keşfetmeye Devam et