İsrail'de sandıkların tamamının sayılmasıyla hiçbir siyasi blok hükümet çoğunluğuna ulaşamazken, Arap partilerinin rekor kırarak 19 milletvekili çıkarması iktidar denklemini kilitledi.
İsrail’de 27 Ekim Salı günü yapılan erken genel seçimlerin akabinde hiçbir siyasi blok parlamentoda tek başına çoğunluğu sağlayamazken, Başbakan Binyamin Netanyahu iktidarı kaybetme riski karşısında rekor sayıda milletvekili çıkaran Arap partilerini hile yapmakla suçladı.
İsrail Merkezi Seçim Komisyonunun ikili zarflar dahil tüm özel oyların sayımını tamamlamasıyla ortaya çıkan tabloya nazaran, 120 sandalyeli Mecliste (Knesset) Netanyahu liderliğindeki milliyetçi-dini blok 53 sandalyede kalırken, muhalefet partileri 48 sandalye elde etti.
Ülke nüfusunun yüzde 21’ini oluşturan Arap azınlığı temsil eden partiler ise 19 sandalye kazanarak tarihi bir temsile ulaştı ve hükümet kurma denkleminde kilit aktör pozisyonuna yükseldi.
Toplam 12 bin 644 sandıkta kayıtlı oyların sisteme girilmesiyle 5 milyon 564 bin 764 geçerli, 25 bin 72 geçersiz olmak üzere 5 milyon 589 bin 836 oyun sayıldığı seçimde iştirak oranı yüzde 77,7 olarak gerçekleşti.
Yüzde 77,7’lik iştirak oranı, 1999 yılından bu yana kaydedilen en yüksek oran olurken 2022 seçimlerine nazaran 7,1 puanlık bir artışa işaret etti.
Oyların dağılımı sonucunda Netanyahu’nun partisi Likud 27 sandalyeye yükselirken müttefiki aşırı dindar Şas partisi 6 sandalyeye geriledi; Arap partilerinden Birleşik Arap Listesi (Ra’am) 8 sandalyeye ulaşırken Ortak Liste 11 milletvekili çıkardı.
İsrail’de hükümet kurmak için Mecliste en az 61 milletvekilinin dayanağı gerekirken, 53 sandalyede kalan Netanyahu’nun yahut 48 sandalyesi olan muhalefetin bu eşiği tek başına aşma imkanı kalmadı.
İktidarda kalmak için süreksiz başbakanlık vazifesini sürdüren Netanyahu, hiçbir somut delil sunmaksızın Arap partilerinin elde ettiği muvaffakiyetin arkasında organize seçim hilesi olduğunu ileri sürdü.
Likud partisi, Arap kasabalarındaki sandıklarda rüşvet ve baskı uygulandığını argüman ederek polisin ve iç istihbarat servisi Şin Bet’in derhal soruşturma açmasını talep etti.
İsrail polisi, seçim gününden bu yana ülkenin güneyindeki Arap nüfusun yoğun olduğu bölgelerde oy yolsuzluğu kuşkusuyla en az 7 kişiyi gözaltına aldığını bildirdi.
İsrail Merkezi Seçim Komisyonu Başkanı olan Yüksek Mahkeme Yargıcı Noam Sohlberg, Şin Bet’ten kimliği bilinmeyen yabancı aktörlerin seçimlere müdahale teşebbüsünde bulunduğu yönündeki kuşkuları araştırmasını istedi.
Sohlberg’in talebi üzerine telaffuzunu sertleştiren Likud, kelam konusu müdahalenin arkasında Katar’ın yer aldığını argüman ederek sürecin “İsrail’in İslamlaşması ve İsrail ordusunun İran başta olmak üzere tüm cephelerden çekilip hezimete uğramasını amaçlayan bir darbe” olduğunu öne sürdü.
Katar idaresi seçimlere müdahale ettiği yönündeki suçlamaları kesin bir lisanla reddetti.
Merkezi Seçim Komisyonu, yayımladığı resmi yazıda seçimlerin meşruiyetine gölge düşürecek rastgele bir durumun bulunmadığını teyit etti: “Seçimlerin dürüstlüğüne sistematik bir ziyan verildiği yönündeki argümanların hiçbir temeli yoktur.”
Şin Bet de yürüttüğü incelemenin sırf ismi geçen şüphelilere odaklandığını, “demokratik ve yasal yollarla oy kullanmaya giden koca bir toplumu” zan altında bırakmaması gerektiğini duyurdu.
İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, tezlerin tüzel tabanda soruşturulması gerektiğini lakin tüm Arap seçmenlerin amaç gösterilemeyeceğini savundu.
Cumhurbaşkanı Herzog yaptığı açıklamada, “Böyle bir anda bile, oy kullanma hakkını kullanmak ve demokrasiye faal biçimde katılmak isteyen bütün bir toplumu lekelememeliyiz” dedi.
Arap Ortak Liste önderlerinden Ahmad Tibi, Reuters’a yaptığı değerlendirmede, Netanyahu’nun seçim sonuçlarını itibarsızlaştırmak emeliyle zehirli bir kampanya yürüttüğünü savundu.
Tibi, “Bu kampanyanın tamamı, Ortak Liste yahut Ra’am’ın dışarıdan dayanağına dayanan bir hükümet kurmasını engellemek, onu yıldırmak ve korkutmak maksadıyla direkt Eisenkot’a yöneltilmiştir” ifadesini kullandı.
Ra’am lideri Mansour Abbas da Netanyahu’nun kışkırtma siyaseti güttüğünü belirterek, “Arap vatandaşlara karşı yürüttüğü kışkırtma ve gayrimeşrulaştırma kampanyasına tek bir yanıtımız var: Bundan hiçbir şey çıkmayacak, zira ortada hiçbir şey yok” dedi.
Reichman Üniversitesi siyaset bilimi profesörü Eytan Gilboa, Netanyahu’nun ana gayesinin Arap ve Yahudi partileri arasındaki her türlü işbirliğini daha doğmadan gayrimeşru duyuru etmek olduğunu söyledi.
Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloku, eski Başbakan Naftali Bennett’in Birlikte ittifakı, Yair Lapid liderliğindeki Gelecek Var (Yesh Atid), Yair Golan liderliğindeki Demokratlar ve Avigdor Lieberman’ın İsrail Evimiz (Yisrael Beiteinu) partilerinden oluşuyor.
Muhalefet bloku ile Arap partilerinin toplam sandalye sayısı 67’ye ulaşsa da Arap partilerinin muhalefet ittifakına resmi olarak dahil olmaması, kurulacak muhtemel bir hükümeti hassas siyasi istikrarlara bağlı kılıyor.
Ynet gazetesinin aktardığına göre, Birlikte ittifakı lideri Bennett ile Yashar partisi başkanı Eisenkot, Ra’anana kentindeki konutta bir araya gelerek en kısa müddette hükümet kurma seçeneklerini masaya yatırdı.
İki başkan görüşmenin akabinde yayımladıkları ortak bildiride, “İsrail’de mümkün olan en kısa müddette güzel bir hükümet kurmanın yollarını” ele aldıklarını duyurdu.
İsrail Demokratlar Partisi lideri Yair Golan ise sosyal medya hesabından bir paylaşım yaparak Ra’am lideri Mansour Abbas ile görüştüğünü teyit etti.
Golan, “Bu görüşme bir değişim hükümetini süratle ilerletmek ve İsrail seçmeninin iradesini gerçekleştirmek gayesiyle yapıldı; şimdi hareket vaktidir ve değişim fırsatını kaçırmamak bizim sorumluluğumuzdur” mesajını paylaştı.
Israel Hayom gazetesi, Golan’ın hükümet kurma koordinasyonu kapsamında Yashar lideri Eisenkot ve muhalefet başkanı Lapid ile de temaslarda bulunduğunu aktardı.
Demokratlar lideri Golan, Arap partileriyle kurulacak bir modele karşı çıkan Avigdor Lieberman’a ve öteki muhalefet önderlerine Ra’am ile dışarıdan işbirliğini tekrar kıymetlendirme çağrısında bulundu.
Muhalefet cephesinin lideri Eisenkot ise yaptığı yazılı açıklamada muhtemel seçim müdahalesi soruşturmasının siyasetçilerin baskısından uzak yürütülmesi gerektiğini belirtti.
Eisenkot açıklamasında, “Likud ve Netanyahu, seçim sonuçlarını gayrimeşru kılmak için organize ve planlı bir kampanya başlatmıştır” değerlendirmesinde bulundu.
İsrail’de 2021 yılında Netanyahu’yu koltuğundan indiren koalisyon hükümeti, ülke tarihinde birinci sefer İslamcı kökleri olan Ra’am partisinin dış takviyesine dayanarak kurulabilmişti.
Eisenkot’un azınlık hükümeti kurabilmesi için sadece Ra’am’ın değil, bünyesinde siyonizm zıddı partileri de barındıran Arap Ortak Liste’nin de dışarıdan dayanağına muhtaçlık duyuluyor.
Resmi seçim sonuçlarının 4 Kasım tarihinde duyuru edilmesinin akabinde Cumhurbaşkanı Herzog Meclisteki parti önderleriyle istişarelere başlayacak ve hükümeti kurma vazifesini bir milletvekiline verecek.
Seçimlerin akabinde yeni yasama devrine başlayacak olan Meclisin yemin merasiminin 10 Kasım’da yapılması öngörülüyor.
İsrail iç siyasetinde hükümet kurma krizi derinleşirken, İsrail kamu yayıncısı KAN, ABD’nin İran’a yönelik mümkün bir askeri harekat hazırlıkları kapsamında Negev bölgesindeki hava üslerine 10 askeri kargo uçağı sevk ettiğini duyurdu.
KAN’ın aktardığına nazaran kargo uçakları İsrail’deki Ovda ve Nevatim hava üslerine iniş yaparken, başka kimi Amerikan askeri nakliye uçakları da Ürdün, Suudi Arabistan ve Katar’daki üslere yönlendirildi.
Haberde, uçakların ABD’nin Texas eyaletinde konuşlu bulunan ve tedbire füzeleri ile hava savunma bataryalarının yer aldığı ülkenin en büyük hava savunma merkezlerinden Fort Bliss Askeri Üssü’nden havalandığı belirtildi.
Uçakların taşıdığı mühimmat yahut teçhizatın içeriğine ve Washington idaresinin İran’a fiili bir hücum kararı alıp almadığına ait resmi bir Amerikan teyidi gelmedi.
KAN’a konuşan İsrailli bir yetkili, “İsrail ve ABD yakın uyum halindedir; bu bahiste şimdi kesin bir karar alınmamış olsa da taraflar Başkan Donald Trump’ın vereceği her türlü karara hazırlık yapmaktadır” dedi.
KAN daha evvel yayımladığı haberde, Washington idaresinin Körfez ülkelerini İran’a karşı kısa ve sonlu bir askeri harekat mümkünlüğü konusunda uyardığını argüman etmişti.
ABD ordusunun Teksas’tan sevk ettiği ek Patriot hava savunma sistemleriyle Körfez bölgesindeki tahkimatını artırdığı, bölgedeki kimi Amerikan birliklerine askeri tırmanma ihtimaline karşı üslerden ayrılma talimatı verildiği kaydedildi.
Bölgede misyon yapan yaklaşık 20 Amerikan savaş gemisine ek olarak, kasım ayı içinde bir uçak gemisi ile bir Deniz Piyadesi birliğinin daha Ortadoğu’ya ulaşması bekleniyor.
The Wall Street Journal gazetesi de ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Orgeneral Brad Cooper’ın Başkan Donald Trump’a İran’a yönelik olası hücum seçeneklerine ait kapsamlı bir brifing sunduğunu yazdı.
Amerikalı Demokrat Senatör Chris Murphy, birkaç senatörle birlikte İran’a yönelik planlanan atak seçeneklerine dair brifing aldıklarını doğrulayarak hazırlıkları “delilik” olarak niteledi ve operasyonun yıkıcı bir tırmanışa yol açacağı ikazında bulundu.
ABD ve İsrail, 28 Şubat tarihinde İran’a karşı ortak hava hücumları düzenlemiş, Tahran’ın bölgedeki ABD ve İsrail gayelerine misilleme yapmasının akabinde nisan ayında taraflar arasında ateşkes sağlanmıştı.
Washington ile Tahran arasında haziran ayında Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisine ait bir mutabakat muhtırası imzalanmış, fakat su yolunun güvenliğine ait uyuşmazlıklar sebebiyle mutabakatın uygulanması askıya alınmıştı.
İsrail’de sandıktan belirsizlik çıktı. Netanyahu, kritik pozisyona gelen Arap partilerini suçladı
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ABD’deki kritik doruğa katılacak
Netanyahu’nun taht oyunu tutmadı! İsrail’de kulisler hareketlendi
Yeni dinozor tipi keşfedildi
Anketler Demokratlardan yana… ABD ara seçimlerine son 4
Tren faciasında ihmaller zinciri
Netanyahu mazeret arıyor! Sandıktan çıkamayınca Filistinlileri suçladı
