ABD’li yetkiliden ABD-İran mutabakatının ayrıntıları… İşte 4 temel maksat

ABD’li yetkili, düzenlediği telekonferansta basın mensuplarının sorularını yanıtladı. İran’la mutabakatta artık son evreye gelindiğini vurgulayan yetkili, şunları kaydetti:

“Bu muahedeyi önümüzdeki birkaç gün içinde imzalamayı bekliyoruz. Size kesin bir tarih veremem lakin bir iddiada bulunmam gerekirse bu sabah yüzde 75 derdim. Şu anda bu oran muhtemelen yüzde 80 ya da yüzde 85 civarında, lakin yüzde 100 değil zira sistemleri oldukça karmaşık.”

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la mutabakata ait kamuoyuna verdiği kelamların bu mutabakatla yerine getirildiğini ve Amerikan halkının muahededen keyifli olacağına inandıklarını belirten yetkili, bu yolla İran’ın nükleer silah sahibi olmayacağının altını çizdi.

ANLAŞMAYLA SAĞLANACAK 4 TEMEL HEDEF

Söz konusu mutabakatla ABD’nin temel önceliklerinin büyük oranda yerine getirildiğini vurgulayan yetkili, mutabakatla öne çıkan dört başlığı şu biçimde özetledi:

“Bu mutabakatın sağladığı sonuçlar şunlar: Birincisi, Hürmüz Boğazı yine açılıyor ve (ABD’nin İran’a yönelik) ablukayı kaldırıyor. İkincisi, İran’ın nükleer programının tasfiyesini sağlıyor. Üçüncüsü, ABD’nin (İran’daki) zenginleştirilmiş malzemesi (uranyum) almasına yol açıyor. Dördüncüsü, mutabakat bölgede uzun vadeli bir barışı garanti ediyor.”

Yetkili, mutabakat çerçevesinde İran’daki zenginleştirilmiş uranyumun yerinde imha edilip daha sonra ülke dışına çıkarılmasının öngörüldüğünü belirtti.

İRAN ÜZERİNDEKİ YAPTIRIMLARIN KALDIRILMASI ÖNGÖRÜLÜYOR

Üst seviye yetkili, İran’ın muahedeye uyması halinde bu ülkeye yönelik ekonomik kısıtlamalardan büyük ölçüde kurtulacağını tabir ederek İran’ın bu yolla “dünya iktisadına tekrar entegre olabileceğini” belirtti.

“Terörizmin en büyük destekçisi olmak yerine olağan bir ülke üzere davranmaları karşılığında bu formda ödüllendirilecekler.” diyen yetkili, muahedenin İran halkına yarar sağlayacağına inandıklarını söyledi.

İran’daki birtakım “şahin” bölümlerin ABD ile mutabakata karşı çıktıklarını fakat idaredeki değerli bölümlerin mutabakata olumlu yaklaştıklarını tabir eden yetkili, günün sonunda bu mutabakatla İran halkının ekonomik olarak daha düzgün bir duruma gelmesini beklediklerini söyledi.

Anlaşma imzalanınca İran’a milyarlarca dolar nakit girişi sağlanacağı istikametindeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını vurgulayan yetkili, mutabakattaki ilgili süreçlerin tamamlanmasıyla vakit içinde yaptırımların kaldırılacağını kaydetti.

İran’ın ekonomik avantajlardan yararlanabilmesinin göstereceği performansa bağlı olduğunu söyleyen ABD’li yetkili, “Varlıkların dondurulmasının kaldırılması, bankalar ve yaptırımların hafifletilmesi üzere bahisleri içeren avantajlara erişmeleri için, mutabakatın kendilerine düşen kısmını tam manasıyla yerine getirmeleri gerekiyor. Hasebiyle İranlılar ne kadar çok yükümlülüklerini yerine getirirlerse, o kadar çok yarar elde ederler.” diye konuştu.

İSRAİL DE MUTABAKAT SÜRECİNİN PARÇASI

Başta İsrail olmak üzere bölgedeki ilgili ülkelerin bu sürece katıldığını ve muahedeye uygun hareket etmelerini beklediklerini söyleyen yetkili, “Tüm müttefiklerimizin, İsraillilerin ve Körfez ülkelerinin bu teşebbüse katılacağından hayli eminiz.” değerlendirmesini yaptı.

Söz konusu muahedenin “Orta Doğu’da kapsamlı bir barış sürecinin” önünü açacağını düşündüklerini kaydeden yetkili, İsrail’in Lübnan’a yönelik ataklarının sürece ziyan vermemesini istek ettiklerini söyledi.

Yetkili, “Bu (anlaşma), onların (İsrail’in) legal müdafaa hakkından vazgeçecekleri manasına gelmez. Şayet İranlılar yükümlülüklerini yerine getirmezlerse, İsraillilerin buna karşılık vermemesini beklerim. Hasebiyle herkesin şu anki durumdan şad olduğuna ve bunu tamamlayabileceğimize eminiz.” halinde konuştu.