Milletlerarası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, küresel iktisadın yapay zeka, güç fiyatları ve kamu borçları ile büyük bir belirsizlik ve süratli değişim devrinden geçtiğini belirterek, düşük büyüme oranlarını yukarı taşımak için acil siyaset adım...
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Tayland’da gerçekleştirilecek IMF-Dünya Bankası Yıllık Toplantıları öncesinde Singapur’da konuştu.
Konuşmasında global ekonomiyi zorlayan üç ana dinamiğe dikkati çeken Georgieva, yapay zekanın getirdiği dengesizlikler, yüksek güç fiyatları ve rekor kamu borçlarına karşı ikazlarda bulundu.
Georgieva, global iktisadın yapay zeka, güç fiyatları ve kamu borçları ile büyük bir belirsizlik ve süratli değişim devrinden geçtiğini belirterek, düşük büyüme oranlarını yukarı taşımak için acil siyaset adımları atılması davetini yineledi.
Küresel kamu borçlarının GSYH’nin yüzde 100’ünü aşacağını belirten Georgieva, hükümetlerden acil bütçe disiplini uygulamalarını ve yapay zekaya hazırlanmalarını istedi.
Küresel iktisadın bir tarafta Orta Doğu çatışmalarından kaynaklanan negatif bir güç arz şoku, başka tarafta ise enflasyonu da körükleyen yapay zekadan kaynaklanan müspet bir talep şoku yaşadığına dikkati çeken Georgieva, “Bu iki gücün birleşik tesiri dünya genelinde epeyce eşitsiz dağılıyor.” sözünü kullandı.
Georgieva, yapay zeka ivmesinin birçok ülkeyi teğet geçtiğini ve bu durumun global ekonomik eşitsizliği derinleştirdiğini vurguladı.
Bangkok toplantılarında açıklanacak yeni IMF büyüme iddialarında en büyük aşağı yönlü revizyonların savaştan ziyan gören ekonomilerde olacağını belirten Georgieva, bunlar arasında sivil ve ekonomik altyapısı önemli hasar gören Ukrayna ile İran’ın taarruzlarından etkilenen ve güç ihracatı keskin halde düşen Körfez ülkelerinin yer aldığını söyledi.
Söz konusu kestirimlerin Hürmüz Boğazı’nın tekrar açılacağı varsayımıyla yapıldığını hatırlatan Georgieva, petrolün varil başına 100 dolar düzeyinde kaldığını ve rafinaj kapasitesindeki eksikliğin dizel üzere eserlerde 100 dolarlık ek bir marj (crack-spread) yarattığını aktardı.
Georgieva, “Körfez’deki savaş yarın bitse bile, yüksek güç fiyatları sorunu bir mühlet daha hayatımızda kalacak.” dedi.
BÜYÜYEN BORÇ YÜKÜ
Yüksek güç fiyatlarının enflasyonu, siyaset faizlerini ve tahvil getirilerini yukarı çektiğini kaydeden Georgieva, ABD, Almanya ve Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizlerinin tarihi tepelerde olduğunu belirtti.
ABD liderliğindeki gelişmiş ekonomileri borç yükü konusunda “en berbat sicile sahip ülkeler” olarak nitelendiren Georgieva, para siyaseti üzerindeki baskıyı hafifletecek muteber bütçe disiplini planlarının eksikliğine dikkati çekti.
Enflasyonist baskıların yapay zeka yatırımları, savunma harcamaları ve yüksek borç servis maliyetleriyle beslendiğini söyleyen Georgieva, önderlere şu davette bulundu:
“Gelecek hafta dünyanın ekonomik karar alıcılarına mesajım şu olacak. Gerekli siyaset adımlarını atmayı geciktirmeye devam edemeyiz. Araçlara sahipsiniz, şimdi bunları kullanacak bilgeliğe sahip olun. Başarmak için bütçe disiplininin sebep gerekli olduğunu halka açıklamak, en kırılgan kesitleri koruyan planlar yapmak ve tamamlayıcı yapısal ıslahatları sürdürmek gerekiyor. Evet, büyüme tek başına mali problemleri çözemez fakat büyüme mutlaka yardımcı olur.”
YAPAY ZEKA KÜRESEL EKONOMİYE ASEAN BÜYÜKLÜĞÜNDE KATKI SAĞLAYABİLİR
Yapay zekaya yapılan yatırımın GSYH içindeki hissesinin demir yolları yahut elektrik şebekelerine yapılan yatırımların hissesini aşacağını ve gerçek yapılandırılması halinde global verimliliğe çok büyük katkı sunacağını belirten Georgieva, şunları kaydetti:
“IMF araştırmaları, yapay zekanın hakikat yapılması halinde vakit içinde global büyümeye her yıl yarım yüzde puan kadar ekstra katkı sağlayabileceğini gösteriyor. Bir düşünün, büyümenin yüzde 3’ten yüzde 3,5’e çıkması, on yıllık bir süreçte dünya iktisadına ASEAN (Güneydoğu Asya Uluslar Birliği) büyüklüğünde bir iktisat eklemek demektir. Dijital altyapı, iş gücü piyasasının hazır olması ve yasal düzenleme koridorları dahil olmak üzere yapay zekaya hazırlıklı olmanın kilit ehemmiyet taşıdığını biliyoruz. Bu, yapay zekanın yararlarını yakalamamıza ve risklerini yönetmemize yardımcı olacaktır.”
Yapay zekanın sunduğu fırsatların yanında kitlesel iş gücü kaybı ve siber riskler barındırdığına dikkati çeken Georgieva, Singapur’un IMF’nin yapay zeka hazırlık endeksinde en üst sırada yer aldığını belirterek ülkenin bu alandaki liderliğini övdü.
Georgieva, hükümetlerin bütçe gücünü korurken iş gücü hünerlerini geliştirecek, şirketlerin piyasaya giriş çıkışlarını kolaylaştıracak, güç güvenliğini artıracak ve bürokrasiyi azaltacak yapısal ıslahatları da süratle hayata geçirmesi gerektiğini kelamlarına ekledi.