Kolombiya'da 21. yüzyılda yaşanan en büyük zelzelenin akabinde enkaz altında mahsur kalanları kurtarmak için vakte karşı yarış başladı. Merkez üssü Choco bölgesi olan 7.4 büyüklüğündeki zelzelede en az onlarca bina çöktü, havalimanları kullanılamaz hale geldi ...
Kolombiya’yı vuran 7.4 büyüklüğündeki sarsıntıda en az 132 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişiyi ise arama kurtarma çalışmaları ise sürüyor. Ülkenin batısındaki Cali, Pereira ve Quibdo üzere kentlerde binalar çöktü, binlerce kişi evsiz kaldı. Kolombiya’nın yeni Cumhurbaşkanı Abelardo de La Espriella, ulusal fevkalâde hal (OHAL) duyuru ederek kurtarma çalışmalarını başlattı.
Kolombiya Jeoloji Servisi, pazartesi günü meydana gelen 7.4 büyüklüğündeki sarsıntının ülkenin 21. yüzyılda kaydedilen en güçlü sarsıntısı olduğunu duyurdu. Sarsıntı, başşehir Bogota’nın yaklaşık 400 kilometre batısındaki Choco bölgesinde, San Jose Del Palmar’da meydana geldi. 107 kilometre derinlikte gerçekleşen sarsıntı komşu ülkeler Ekvador ve Panama’da da hissedildi. Bölgede saatler içinde en az 21 artçı zelzele daha kaydedildi. Kolombiyalı yetkililer, can kaybının artabileceği uyarısı yaptı.
EN BÜYÜK HASAR CALİ’DE
Depremin en ağır hasarı ülkenin üçüncü büyük kenti Cali’de meydana geldi. Kolombiyalı yetkililer, en az 20 binanın büsbütün yıkıldığını, 380 binanın ise ağır hasar gördüğünü belirtti.
Pereira’da ise dört katlı bir binanın çökmesi ve havalimanı tavanının çökmesi sebebiyle yolcular büyük panik yaşadı. Manizales’teki neo-Gotik katedralin yan kulelerinden biri çökerken, enkaz etraftaki sokaklara saçıldı.
Risaralda bölgesinde en az 40 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Valle del Cauca bölgesinde ise birinci belirlemelere nazaran üçü çocuk olmak üzere 27 kişi hayatını yitirdi. Choco bölgesinde 12 kişinin öldüğü, 84 kişinin yaralandığı tabir edildi.
Depremin merkez üssüne yakın San Jose del Palmar’da irtibat kesintileri sebebiyle hasarın boyutu şimdi tam olarak tespit edilemedi. Sarsıntıdan saatler sonra cep telefonu sınırları büyük oranda devre dışı kalmaya devam ederken, dijital data tabanlarına kayıtlı kayıp sayısı 1400’ü geçti.
ÇOK SAYIDA KİŞİ ENKAZ ALTINDA
Cali’de arama grupları ve siviller, yıkılan binaların enkazında hayatta kalanları aramak için insan zincirleri oluşturarak çalışıyor.
Associated Press’e (AP) sarsıntı anını anlatan taksi sürücüsü Jorge Moncayo, “Bütün konutum sallandı. Hayatımda hiç bu kadar güçlü bir zelzele yaşamamıştım. Hayatta olduğumuz için Tanrı’ya şükrediyoruz” dedi.
Juan Carlos Osorio isimli bir öbür Kolombiyalı ise çöken binanın yıkılma sesini “bomba patlamasına” benzeterek, “Ağır ekipmanlara gereksinimimiz var. Çok sayıda enkazda insan mahsur kaldı” ifadelerini kullandı.
Pereira Belediye Başkanı Mauricio Salazar, en az 15 binanın çöktüğünü kaydederek, enkaz altında mahsur kalan insanlara ulaşmaya çalıştıklarını duyurdu.
DE LA ESPIRELLA’DAN OHAL KARARI
Cumhurbaşkanı Abelardo de La Espriella, misyona başlamasından yalnızca birkaç gün sonra karşılaştığı birinci büyük krizde ulusal OHAL duyuru etti.
De La Espriella, “Ulusal hükümet, can güvenliğini korumak, etkilenen topluluklara yardım etmek ve muhtaçlık duyulan her yere yardım ulaştırmak için tüm imkanlarını seferber etmiştir. Öncelikli amacımız enkaz altında kalan insanları kurtarmak” dedi.
İlk raporlara nazaran sarsıntıda 132 kişi öldü, 87 kişinin yaralandı. De La Espirella, farklı kentlerde düzinelerce binanın çöktüğünü açıkladı.
HAVALİMANLARINDA UÇUŞLAR DURDURULDU
Kolombiya sivil havacılık otoritesi, Pereira, Manizales, Quibdo, Armenia, Cartago ve Buenaventura dahil olmak üzere batıdaki birçok havalimanında operasyonları askıya aldı.
Mühendisler yapısal incelemeler yaparken, kara yollarında da önemli hasar meydana geldi. Choco bölgesinin büyük bir kısmına yalnızca tekne yahut uçakla ulaşılabilmesi, sarsıntının tesirlerinin değerlendirilmesinde zorluklara yol açtı.
VADİLERDE HASAR BÜYÜK OLABİLİR
Sismik olarak faal Pasifik Ateş Çemberi üzerinde yer alan Kolombiya’da küçük sarsıntılar yaygın olmakla birlikte, 6.0 büyüklüğün üzerindeki sarsıntılar az görülüyor.
Uzmanlar, zelzelenin büyüklüğü, iç kesitlerdeki pozisyonu ve doğrusal atımlı hareketi sebebiyle, derinliğinin hayli fazla olmasına karşın nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu vadilerdeki hasarın büyük olabileceğini belirtti. Arama kurtarma grupları, ülkenin dağlık topraklarındaki köylere şimdi ulaşamadı. Bu sebeple sarsıntının sebep olduğu yıkımın boyutu şimdi tam olarak bilinmiyor.
Jeologlar, “Bu zelzele yer kabuğunun çok altında meydana geldi ve teorik olarak bu kadar sarsıntıya sebep olmaması gerekiyordu. Lakin sarsıntı, beklenenin bilakis çok fazla sarsıntıya sebep oldu” değerlendirmesinde bulundu.
1999’da Armenia kenti yakınlarında meydana gelen 6.2 büyüklüğündeki zelzelede 1100’den fazla kişi hayatını kaybetmişti.
DÜNYADAN PEŞ PEŞE YARDIM TEKLİFLERİ
ABD Dışişleri Bakanlığı, depremzedelere acil barınma, besin ve başka yardımlar için 15.5 milyon dolar sağlayacağını duyurdu. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, X’te yaptığı açıklamada, Washington’ın “Kolombiya’yı vuran büyük zelzelesi yakından izlediğini ve Kolombiya halkına takviye vermeye hazır olduğunu” belirtti.
El Salvador Devlet Başkanı Nayib Bukele, Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, Şili Cumhurbaşkanı Jose Antonio Kast, İsrail, Ekvador ve Fransa da yardım teklifinde bulundu. Bukele, “El Salvador’dan irtibat halindeyiz ve Kolombiyalı kardeşlerimizin gerekli gördüğü kurtarma takımlarımız, sıhhat çalışanımız ve gereçlerimizle anında takviye sağlamaya hazırız” dedi.