ABD seçiminin şifreleri: Büyük hezimetin arkasında ne var?

Amerika Birleşik Devletleri’nde taşlar yerinden oynuyor. Sandıkta hesaplar altüst olurken, Washington’da siyaset kilitlenmiş durumda. Demokratların Senato’yu ele geçirmesiyle birlikte Beyaz Saray’ın hareket alanı daralırken, “Amerikan halkı artık savaş istemiyor” gerçeği tüm çıplaklığıyla gözler önüne serildi. Pekala, sandığa gitmeyen ya da oyunu Demokratlara kaydıran kitlelerin arkasındaki temel kırılma noktası neydi? Trump’ın vaatleri sebep karşılık bulmadı?

SEÇMENİN TEPKİSİNİN TEMEL SEBEBİ

Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ, ABD seçimlerinde yaşanan bu tablonun en büyük nedeninin ekonomi olduğunu belirtti. Başbuğ, Trump’ın seçim vaatleriyle alanda uyguladıklarının çok farklı olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Halk, ekonomik kurallara reaksiyon gösterdi. Bu çok net. Zira Trump’ın seçim vaatleri farklıydı, alanda uyguladıkları farklı oldu. Münasebetiyle Amerikan halkı giderek yoksullaştı ve bilhassa petrolde üçe dörde katlanan fiyatlar sonucu belirledi.”

Başbuğ, Trump’ın “diğer savaşları bitireceğim, sonlandıracağım” formundaki kelamlarının yerde kalmasının ve vaatlerin hayata geçmemesinin süreci tıkadığını, temel ana noktanın iktisat ve savaştan kaynaklanan petrol fiyatlarındaki artış olduğunu söz etti.

“ÇOK CEPHELİ SAVAŞA GİRDİ”

Vaatlerin seçmende sebep karşılık bulamadığı ve Trump’a inancın sarsılıp sarsılmadığı sorusuna net karşılıklar veren Başbuğ, sorunun temelinde Trump’ın izlediği yanlış stratejilerin yattığını belirtti. Uzman isim, Trump’ın çok cepheli bir savaşa girdiğini belirterek şu tabirleri kullandı:

“Çünkü Trump çok cepheli bir savaşa girdi. Kendi içindeki global çeteye bir savaş açtı. Yurt dışında o global çetenin kurduğu tuzaklara düştü. Bir de o güç zehirlenmesiyle her yere ahkam kesmesi, vergiler, öteki ülkelerle işleri içinden çıkılamaz hale getirmesi üzere mevzular tıkanmaya sebep oldu ve halk da noktayı koydu.”

Başbuğ, Trump’ın vaatlerini yerine getirmek bir yana, duruma yeni savaş denklemleri ekleyerek süreci daha da berbata götürdüğünü ve bunun da siyasette kaçınılmaz bir yansıması olarak sandığa yansıdığını lisana getirdi.

AMERİKAN HALKI SAVAŞ İSTEMİYOR

ABD halkının dünya olaylarına karşı vurdumduymaz olduğu algısının bu seçimle yıkıldığını belirten Başbuğ, halkın çok büyük kısmının savaş istemediğini şu sözlerle lisana getirdi:

“Amerikan halkının %80’i İran’ın yerini gösteremez haritada. Hiçbir savaş istemiyorlar zira kendilerine bir getirisi yok. Tam aksisi İran’ı yerle bir etsen ne olacak? Vatandaş için hiçbir karı yok. Hasebiyle Amerikan halkı ‘niye savaşıyoruz? İsrail için biz niçin bu dayanak oluyoruz, sebep savaşın içindeyiz?’ diye sorgulamaya başladı. Sorgulamanın yanıtını bulamadığı için sandığa yansıttı.”

BEYAZ SARAY’DA KİTLENME DÖNEMİ

Senato’nun Demokratlara geçmesiyle birlikte ABD iç siyasetinde büyük bir tıkanıklığın yaşanacağını belirten Başbuğ, bütçe ve kritik atamalarda vetoların ve engellemelerin devreye gireceğini söyledi. Bu durumun siyaseti kilitleyeceğini belirten Başbuğ, süreci şu sözlerle özetledi:

“Siyaset kilitlendi şu an. Birinin başkasını reddettiği, öbürünün o alanı engellediği, oylamadığı bir süreç yaşanacak. İki yıl bu türlü gelecek geçecek. Herkes alabildiği kadar, açabildiği kadar alan açmaya çalışacak. Bunun sonucunda da işte yeni seçimlere hazırlanılıyor olacak.”

Trump’ın 2028 başkanlık seçimleri için yine adaylık planı ve beklentisi bulunduğunu hatırlatan Başbuğ, “Trump’ın yine seçime girebilmesi için bir yasal değişiklik gerekiyor. Evvelce mutlak üstünlükle bunu yapabilirdi lakin şimdi bu yeni yapıyla bu pürüzü aşabilir mi? Bu büyük bir soru işareti” diyerek sürecin çok şiddetli geçeceğini belirtti.

Michigan Demokrat Parti Senato adayı Abdul El-Sayed, seçim gecesi etkinliğinde konuşma yapıyor. 

DIŞ POLİTİKADA SERT FREN VE İSRAİL ÇIKMAZI

Trump idaresinin Ukrayna, Orta Doğu ve NATO siyasetlerindeki muhtemel değişimlerine değinen de Başbuğ, asker çekme ve tasarruf vaatlerinin sonuca ulaştırılamadığını tabir etti. Uzman isim, İsrail ile yaşanan tansiyona dikkat çekerek şunları söyledi:

“Trump, İsrail’e dayanağı keseceğini sandıktan evvel söyledi. Esasen İsrail’le arasında çok önemli bir tansiyon var. Hasebiyle İran savaşını sonlandıran, İsrail alakalarını minimize eden bir Amerika tablosu ile müsabaka ihtimalimiz kuvvetli.”

2028 SEÇİMLERİNE GİDEN YOLDA KALICI KAYMA

Bu sonuçların süreksiz bir ikaz değil, 2028 başkanlık seçimleri öncesi kalıcı bir siyasi kaymanın işareti olduğunu belirten Coşkun Başbuğ, Cumhuriyetçilerin her halükârda strateji değiştirmek zorunda kalacağını tabir etti.