Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin (NGS) birinci ünitesinde gelinen kademeyi duyurdu. Likhachev, yaptığı açıklamada, "Önümüzdeki yıl, nükleer güçten üretilen birinci kilovatsaatlerin Tür...
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom Genel Müdürü Aleksey Likhachev, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (NGS) birinci reaktörüne çok yakında yakıt yüklemeye başlamayı umduklarını ve santralde üretilen birinci elektriğin 2027’de Türkiye şebekesine verileceğini söyledi.
Likhachev, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki “Dünya Nükleer Günleri” etkinliğinde, Akkuyu NGS’deki hazırlıklar, projedeki pay görüşmeleri ve yeni işbirliği imkanlarına ait değerlendirmelerde bulundu.
Akkuyu NGS’nin birinci ünitesinde gelinen evreyi maratonun son metrelerine benzeten Likhachev, “Arkamızda yıllar süren son derece önemli bir çalışma var ve fiziki çalıştırmanın başlamasına sırf bir adım uzaktayız.” dedi.
Likhachev, çalışmalardaki son duruma ait, “Şu anda birinci güç ünitesinde sıcak testlerin gerçekleştirilmesine yönelik müsaadesi bekliyoruz. Bu, birinci güç ünitesinin yakıtı dışında, tüm ekipmanların olağan işletme şartlarında çalışacağı manasına geliyor.” bilgisini paylaştı.
Bu süreçte birinci ünitedeki sistemlerin olağan işletme şartlarında çalıştırılacağını aktaran Likhachev, “Tek fark, gücün yakıt demetleri tarafından değil, harici güç kaynaklarından sağlanacak olması. Lakin her şey denetim edilecek: ilişki noktaları, kaynaklar, sistemlerin çalışması, güvenlik düzeneklerinin işleyişi ve işçinin hazırlık durumu. Bunun akabinde tüm parametrelerin uygunluğunu Türk düzenleyici kurumuna teyit edeceğiz ve fiziki çalıştırmaya başlamak için gerekli lisansı alacağız.” diye konuştu.
Likhachev, yakıt yükleme hazırlıkları ve santralin işletmeye alınmasına ait şunları söyledi:
“Çok yakında yakıt yüklemeye başlayacağımızı nitekim ümit ediyorum ve bunun gerçekleşmesi için elimizden gelen her şeyi yapıyoruz. Önümüzdeki yıl, nükleer güçten üretilen birinci kilovatsaatlerin Türkiye elektrik şebekesine verileceği yıl olacak. Akabinde her yıl, birbiri ardına yeni reaktörler işletmeye alınacak. Böylelikle 2030 yılına kadar bu alandaki tüm güç ünitelerinin işletmeye alınmasını tamamlamayı ve Türkiye elektrik şebekesine yaklaşık 5 gigavat elektrik gücü sağlamayı hedefliyoruz.”
AKKUYU’DA ÜÇÜNCÜ ÜLKELERDEN ŞİRKETLERİN KATILIMI DA DEĞERLENDİRİLİYOR
Hisse satışına ait görüşmeleri de pahalandıran Likhachev, hükümetler arası muahedenin projede yüzde 49’luk pay edinimine imkan tanıdığını hatırlattı.
Likhachev, Akkuyu Nükleer AŞ’nin sermayesine iştirak konusunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve bazı Türk şirketleriyle görüşmeler yürüttüklerini belirterek, “Bugün sırf Türk şirketlerinin mümkün iştiraki değil, üçüncü ülkelerden şirketlerin iştiraki da bedellendiriliyor. Müzakereler şu anda o denli bir evrede ki görüşmelerin kapalılığı sebebiyle somut oranlardan ve makul hukukî bireylerden kelam etmek mümkün değil. Fakat bir defa daha vurgulamak isterim ki, hem hükümetler arası muahedenin kararları açısından hem de Türkiye hükümeti ile yürüttüğümüz inanca dayalı, son derece şeffaf ve açık ilgiler açısından bakıldığında, karar sadece Türkiye Cumhuriyeti’nin çıkarları doğrultusunda ve Türkiye hükümetinin onayıyla alınacaktır.” sözlerini kullandı.
TÜRKİYE’DEKİ YENİ SAHALAR İÇİN İŞBİRLİĞİ
Türkiye’nin 2050’ye kadar nükleer enerji kurulu gücünü 20 gigavata çıkarma gayesine de değinen Likhachev, bu düzeyin Türkiye üzere süratle büyüyen bir iktisat için üst hudut olmadığı görüşünü lisana getirdi.
Likhachev, Rosatom’un bu süreçte Türkiye’ye takviye vermeye hazır olduğunu tabir ederek, “Mersin’deki projede halihazırda çalışıyoruz, insan kaynağı yetiştiriyoruz ve yeni alanlarda hangi biçimlerde yer alabileceğimizi belirlemek üzere Türk hükümetiyle işbirliği yapıyoruz.” dedi.
Rosatom Genel Müdürü, Türk uzmanların Rosatom’un üçüncü ülkelerdeki projelerinde misyon aldığını ve şirketin bu projelerde Türk uzmanlara yer vermeye devam edeceğini belirterek, “Türk uzmanların bugün sahip olduğu yetkinlikler, onların dünyanın rastgele bir ülkesinde çalışabilmelerine imkan sağlıyor.” diye konuştu.
AKKUYU’DA YAKLAŞIK 16 MİLYAR DOLARLIK YERLİLEŞTİRME
Likhachev, Akkuyu NGS alanında çok yüksek bir yerlileştirme düzeyine ulaştıklarına dikkati çekerek, “En ihtiyatlı hesaplamalara nazaran yaklaşık 16 milyar dolarlık bir yerlileştirme sağlandı. Bu meblağa Türk şirketlerinin elde ettiği gelirler ve direkt vergi ödemeleri de dahil.” sözlerini kullandı.
“KÜÇÜK ÖLÇEKLİ VE MOBİL ÇÖZÜMLER SUNMAYA HAZIRIZ”
Türkiye’nin denizcilik alanındaki yetkinliklerine de işaret eden Likhachev, “Küçük ölçekli yüzer nükleer güç santralleri üzerinde birlikte çalışmaya başlamak Türkiye açısından son derece uygun olacaktır. Bu çeşit tahliller Türkiye’nin güç yapısında da talep görecektir. Türkiye’de dağlık alanlar ve ulaşılması güç dağlık bölgeler de bulunuyor. Bu bölgelerde karada kurulan küçük ölçekli nükleer güç santrallerine de gereksinim olabilir.” dedi.
Likhachev, “Türk ortaklarımıza, sadece dünya pazarında en fazla talep gören, bizim ‘en çok satan’ büyük güç ünitelerimizi değil, küçük ölçekli ve taşınabilir tahliller de dahil olmak üzere farklı seçenekleri sunmaya hazırız.” diye konuştu.
“AKKUYU NGS UZUN YILLAR KÜRESEL NÜKLEER ENERJİ SEKTÖRÜ İÇİN VİTRİN NİTELİĞİNDE OLACAK”
Dış baskılara karşın son 1-1,5 yılda Rosatom’un projelerine ve faaliyetlerine katılan ülke sayısının arttığını kaydeden Likhachev, bunu nükleer güce yönelik talebin yanı sıra şirketin santral inşasıyla birlikte altyapı kurup işçi yetiştirmesine ve ortaklarına bakım, yakıt tedariki ve teknolojinin uzun vadede geliştirilmesi konusunda garanti vermesine bağladı.
Likhachev, Akkuyu NGS’yi dünya genelinde takip edilen öncü bir proje olarak nitelendirerek, “Akkuyu NGS daha uzun yıllar boyunca global nükleer güç kesimi için bir vitrin niteliğinde olacak.” değerlendirmesinde bulundu.