İran savaşının güç arzını vurmasıyla üçüncü çeyrekte Shell'in net kârı iki katını aşarak 12,1 milyar dolara, TotalEnergies'inki ise 8,3 milyar dolarla rekor düzeye çıktı.
İran savaşı petrol ve doğalgaz fiyatlarını ve dünya genelinde hayat pahalılığını tırmandırırken, güç devleri Shell ile TotalEnergies bugün itibariyle üçüncü çeyrek net kârlarının katlandığını açıkladı.
İspanyol petrol devi Repsol da yükselen fosil yakıt fiyatlarının tesiriyle yılın birinci dokuz ayındaki net kârını dört katına çıkardı.
İngiliz enerji şirketi Shell, temmuz-eylül periyodunu kapsayan üçüncü çeyrekte vergi sonrası kârının geçen yılın tıpkı devrine nazaran iki katından fazla artarak 12,1 milyar dolara ulaştığını duyurdu.
Şirketin gelirleri de keskin bir yükselişle 92,8 milyar dolara çıktı. Shell, yüksek doğalgaz fiyatlarının da üçüncü çeyrek bilançosunu yukarı taşıdığını bildirdi.
Fransız güç devi TotalEnergies ise birebir devirde 8,3 milyar dolarlık net kârla yeni bir rekora imza attı.
Yılın birinci dokuz ayında net kârını dört kat artırarak 5 milyar euroya (5,6 milyar dolar) yükselten Repsol da bu tabloya eklendi.
Şimdi sırada öbür devler var: İngiliz BP ile ABD’li Chevron ve ExxonMobil üçüncü çeyrek bilançolarını cuma günü açıklayacak.
Shell ve TotalEnergies, kârlarındaki bu sıçramayı hissedarlarına yaptıkları ödemeleri artırmak için kullandı.
Her iki şirket 2026’nın birinci iki çeyreğinde de yüksek kâr artışları açıklamıştı.
Ukrayna savaşına dair son haberlerle petrol ve doğalgaz vadeli süreçlerinin sert çıkarlar ile kayıplar arasında gidip gelmesi, şirketlerin ticaret operasyonlarından da kar sağlamasının önünü açmıştı.
Enerji devlerinin kasasını dolduran asıl etken, Ortadoğu’daki petrol ve doğalgaz arzında yaşanan kesintiler.
Bölgede işlenmiş eserlerin üretimi ve ihracatı ağır aksamalarla boğuşuyor. Bu tablo, çatışmalardan etkilenmeyen rafinerilerin daralan global arzdan yarar sağlaması manasına geliyor.
Üstelik lojistik kısıtlamalar yakıt tedarikinin öteki rotalara yönlendirilmesini zorlaştırıyor ve ham petrol fiyatları ile işlenmiş eserler arasındaki makası yeterlice açıyor.
Eşzamanlı olarak Ukrayna’nın Rus güç altyapısına düzenlediği insansız hava aracı hücumları, petrol piyasasının büyük oyuncularından Rusya’yı başta akaryakıt ve dizel olmak üzere kimi eserlerin ihracatını yasaklamaya yöneltti.
Bütün bu sıkışıklık, ham petrol fiyatı ile ondan elde edilen yakıtlar arasındaki farkı gösteren rafineri marjlarını rekor düzeylere taşıdı.
Bloomberg’ün datalarına nazaran nisan-haziran devrinde varil başına 24 dolar olan kâr marjları, üçüncü çeyrekte 42 dolara fırladı. Böylelikle Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya askeri müdahale başlatmasının akabinde kırılan evvelki rekor da geride kaldı.
Shell CEO’su Wael Sawan, bugün yaptığı açıklamada, “küresel güç sisteminde ağır kesintilerin sürdüğü bir çeyrekte elde edilen çok güçlü sonuçları” övdü.
TotalEnergies CEO’su Patrick Pouyanne ise yazılı açıklamasında, şirketinin “tarihi seviyedeki rafineri marjları ve yükselişteki doğalgaz piyasasıyla öne çıkan yüksek fiyat ortamından” yarar sağladığını belirtti.
AFP ajansına konuşan AJ Bell Yatırım Direktörü Russ Mould da mevcut tabloyu 2022 ile kıyasladı.
Mould, “Kârlar en son 2022’de, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali kendi güç şokunu yarattığında bu düzeylerdeydi. Mevcut son derece elverişli piyasa şartları sonsuza dek sürmeyebilir lakin Shell bu yararı hissedarlarıyla paylaşma yoluna gitti” değerlendirmesini yaptı.
Bilançolar hissedarları sevindirse de şirketler tenkitlerin maksadında.
Eleştirenler, kabaran güç faturalarının ve pompadaki yüksek akaryakıt fiyatlarının global enflasyonu körüklediğini, bunun da hanehalkı ile işletmelerin üzerindeki baskıyı artırdığını söylüyor.
Avrupa genelinde ülkeler hayat pahalılığına karşı yükselen hoşnutsuzluk dalgasıyla uğraşırken, Fransa’nın dört bir yanında bu ay haftalar süren protestolar patlak verdi.
Fransız hükümeti perşembe günü TotalEnergies’e davet yaparak, stratejik dizel rezervlerinin piyasaya sürülmesiyle doğan tasarrufu tüketicilere yansıtmasını ve bu yolla “örnek olmasını” istedi.
Hükümet Sözcüsü Maud Bregeon, BFM televizyonuna yaptığı açıklamada, “Total’den piyasaya sürülen bu varillerin yararını -fiyatları düşürerek- tüketiciye yansıtmasını ve tavan fiyat uygulamasını gerektiği sürece sürdürmesini istiyoruz” dedi.
Fransız hükümeti, bu ay dağıtıcılara 10 milyon varil dizel açma kararının pompadaki fiyatları litre başına 12 ila 18 sent düşürmesini umuyordu.
Fakat TotalEnergies CEO’su Pouyanne, tüketiciye yansıyacak fiyat indiriminin litre başına sırf 8 ila 12 sent olacağını iddia etti.
TotalEnergies Ortadoğu’daki çatışmadan yarar sağlamakla suçlansa da Sözcü Bregeon, “‘Total’i günah keçisi duyuru etme’ kusuruna düşülmemesi gerektiğini” söyledi.
İngiltere’de ise Greenpeace kıdemli iklim kampanyacısı Philip Evans, hükümeti bu şirketleri “yol açtıkları tanım edilemez yıkım sebebiyle vergilendirmeye” çağırdı.
Evans, “Hem İngiltere’de hem de dünya genelinde neredeyse aralıksız süren iklim felaketlerinin ortasında, bu kârlar salt açgözlülüğün ötesine geçiyor; bunlar bariz biçimde kötücül” sözlerini kullandı.