AB çocukların sosyal medya kullanımını kısıtlamaya hazırlanıyor

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile “Çocukların Çevrim İçi Güvenliğine İlişkin Özel Uzman Heyeti”nin eş liderleri, bugün yayımlanan rapora ait basın toplantısı düzenledi.

Von der Leyen burada yaptığı konuşmada, “2 eş lider, 13 yaş altındaki çocuklar için AB genelinde uyumlu bir sosyal medya yaş sonu öneriyor. Önerilen yaklaşım kademeli bir model. Buna nazaran, en küçük çocuklar için hiç ekran kullanılmamalı.” tabirlerini kullandı.

Rapora nazaran, 13 yaşın altındaki çocukların sosyal medyaya sadece ebeveyn, bakım veren ya da öğretmen gözetiminde ve sınırlı müddetle erişiminin olması gerektiğini aktaran von der Leyen, platformların inançlı ve yaşa uygun olduklarını ispat etme sorumluluğu olması gerektiğinin altını çizdi. Von der Leyen, “Ancak bu şart sağlandığında 13 yaş üzerindeki gençler sosyal medyaya erişebilmelidir.” dedi.

Raporun, bugün hükümetlerin karşı karşıya olduğu en büyük meselelerden biri olan çocukların çevrim içi ortamda nasıl korunacağı ve geleceğin dijital dünyasında yeni normların nasıl oluşturulacağı konusunu incelediğini aktaran von der Leyen, “Avrupa’da çocuklarımızı ebeveynlerin yetiştirdiğine, onları sömürücü algoritmaların yetiştirmemesi gerektiğine inanıyoruz. Bu sebeple çok net olmak istiyorum: Sosyal medya bir oyuncak değildir.” diye konuştu.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen

YENİ NESİLLER DAHA ÇOK ZARAR GÖRÜYOR

Von der Leyen, büyük teknoloji şirketlerinin çocuklara sınırsız erişimini sürdürmesine müsaade verilen mevcut durumun yeni jenerasyonları daha fazla ruhsal ziyan, bağımlılık ve mutsuzluğa mahkum edeceğini belirterek, “Veriler de bunu gösteriyor. Avrupa’da gençler artık günde 4 ila 6 saatlerini ekran başında geçiriyor. Bu, ömürlerinin yaklaşık 20 yılına denk geliyor.” tabirini kullandı.

Öte yandan Avrupa genelinde çocukların yaklaşık yüzde 60’ının çevrim içi ortamda duygusal yahut psikososyal problemlerle karşılaştığına dikkati çeken von der Leyen, şunları kaydetti:

“Çocukların refahı düşünülmeden tasarlanmış bir sistemde başarılı olmalarını bekleyemeyiz. Birinci olarak, bu sistemleri kuran platformlardır ve artık hizmetlerinin ziyan vermediğini kanıtlamak zorundadırlar. Avrupa’da bir eseri geliştiren, onun güvenliğinden de sorumludur.”

‘EN KIRILGAN KULLANICILAR ÇOCUKLAR’

Von der Leyen, Avrupa’da kuralın “tasarım gereği güvenlik” olduğunun altını çizerek, platformların, bilhassa en kırılgan kullanıcılar olan çocuklara karşı yükümlülüğü bulunduğunu lisana getirdi.

Platformlara yaşa uygun kısıtlamalar getirilmesi gerektiğinin de açık olduğunu kaydeden von der Leyen, “Mesele çocukların sosyal medyaya erişip erişemeyeceği değil, sosyal medyanın çocuklara ne vakit ve hangi şartlarda erişebileceğidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Von der Leyen, araştırmaların sosyal medya için bir başlangıç yaşı belirlenmesi gerektiği yönündeki münasebetleri daha da güçlendirdiğini belirtti.

YASA TEKLİFİ YAZ SONRASINDA SUNULACAK

Değişimin vakit alacağına işaret eden von der Leyen, çocukluk periyodunun, beynin fevkalâde ve hassas biçimde geliştiği bir periyot olduğunu, bu süreçte çocukların gerçek dünyada vakit geçirmeye gereksinimi bulunduğunu söyledi.

Von der Leyen, “Şimdi Avrupa seviyesinde harekete geçme vakti. Raporu ve tavsiyeleri dikkatle inceleyeceğiz. Yaz sonrasında bir yasa teklifi sunacağız. Üye devletlerin farklı tekliflerini kıymetlendirecek, bunları çalışmamıza entegre edecek ve AB’nin sıklıkla yaptığı üzere ortak ve uyumlu bir tahlil önerisi ortaya koyacağız.” tabirini kullandı.

‘ÇOCUKLARIN 3 YAŞINA KADAR EKRANLA KARŞILAŞMAMASINI ÖNERİYORUZ’

Uzman heyeti eş liderlerinden Prof. Dr. Jörg M. Fegert de “Çocuk ve ergen psikiyatristleri olarak risklerin tüm çocuklar için tıpkı olmadığını biliyoruz. Fakat tavsiyelerimizi ortak prensipler temelinde hazırladık.” diye konuştu.

İlk teklifin yaşa uygunluk prensibi olduğunu belirten Fegert, “Doğumdan 3 yaşına kadar çocukların hiçbir formda ekranla karşılaşmamasını öneriyoruz.” dedi.

Fegert, 3-12 yaşındaki, yani ergenlik öncesi çocukların sırf ebeveynleri yahut öğretmenleri eşliğinde ve sonlu mühletlerle çevrim içi olması gerektiğinin altını çizdi.

13-18 yaş arasındaki gençlerin sosyal medya hizmetlerine giderek daha bağımsız erişebilmesini önerdiklerini aktaran Fegert, “Ancak bu erişim ‘tasarım gereği güvenli’ yahut ‘varsayılan olarak güvenli’ sistemlerle sağlanmalıdır. 13 yaş altındaki çocuklar için AB genelinde ortak bir yaş sonu getirilmesi temel tavsiyelerimizden biridir.” sözünü kullandı.

Fegert, yaşa dayalı tüm erişim modellerinde tesirli, orantılı ve inançlı ebeveyn nezareti bulunması gerektiğine dikkati çekti.

‘ÇOCUKLAR GÜVENDE OLMALI’

Diğer eş lider Dr. Maria Melchior ise “Sonuçlarımız çok açık: Çocuklar ve gençler, kullandıkları tüm sosyal medya platformlarında ve öteki dijital hizmetlerde inançta olmalıdır.” diye konuştu.

Gençlerin öğrenme ve üretme toplumunun ve dijital toplumun etkin vatandaşları olarak yer alma fırsatlarından yararlanabilmeleri için dijital dünyaya inançlı erişimlerinin sağlanması gerektiğine işaret eden Melchior, “Çevrim içi risklerin her çocuk için birebir olmadığını biliyoruz. Lakin hangi şartlarda yaşarlarsa yaşasınlar tüm çocuklar inançlı bir dijital ortamda büyüme hakkına sahiptir.” dedi.

Melchior, bu sebeple sosyal medya platformlarının nasıl çalışacağına ait çok net kurallar getirilmesini önerdiklerini söyledi.