Terör için tünelin sonu! YPG’nin feshini uzmanlar Hürriyet’e kıymetlendirdi: ‘Bu karar çözülme getirir’

Terör örgütü YPG, kelamda “özerk yönetim” ve buna bağlı tüm askeri ve sivil yapılanmalarının feshedildiğini duyurdu.

Örgütün kelamda önderlerinden Mazlum Abdi kod isimli Ferhat Abdi Şahin, başşehir Şam’daki Halk Sarayı’nda basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile varılan mutabakat çerçevesinde sürecin tamamlandığını belirterek, “Bağımsız bir askeri güç olarak kendimizi feshettiğimizi duyuru ediyoruz” dedi.

Suriye idaresi ile YPG arasında 29 Ocak’ta ateşkes ve kademeli entegrasyonu öngören bir mutabakat imzalanmıştı.

Suriye’de YPG’nin kendini feshetmesiyle kapıları aralanan yeni devir, terörsüz ve istikrarlı bir gelecek vaat ettiği kadar riskler de barındırıyor. Suriye ve bölgenin geleceğini direkt etkileyecek kararın sonuçlarını Hurriyet.com.tr’ye yorumlayan Terör ve Güvenlik uzmanı Coşkun Başbuğ ve Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe, İsrail’in yeni kışkırtmalara girişebileceğine dikkat çekti. YPG’nin fesih kararının bölgede istikrarın sağlanması için olumlu bir adım olduğu görüşünde birleşen uzmanlar, sürecin kritik bir dönemece girdiğini kaydetti. Uzmanlara nazaran kararın arkasında Türkiye’nin kararlı duruşu, ABD’deki idare değişikliğinin yarattığı siyasi boşluk, İsrail’in bölgede yalnızlaşması ve Suriye’deki yeni siyasi irade üzere faktörler tesirli oldu.

YPG’nin kelamda liderlerinden Ferhat Abdi Şahin

YPG/PKK/SDG: SURİYE’DE TERÖR DEVLETİ PROJESİ

Başbuğ, YPG/PKK/SDG farklı yapılar üzere dursa da aslında PKK’nın devamı niteliğinde örgütler olduğunu belirtti. Eski ABD idaresi ve İsrail’in bölgede bir terör devleti kurmayı amaçladığını söz eden uzman isim, YPG’nin geçmişte uzun müddet tahlilden yana tutum almadığını vurguladı.

Terörsüz Türkiye Süreci’nin Suriye’de yaşanan gelişmelerden direkt etkilendiğini kaydeden, Başbuğ, şunları lisana getirdi:

“O sebeple biz bunları birlikte andık, birlikte değerlendirdik ve birlikte konuştuk. Bu yapı Türkiye’de PKK, Irak’a geç YPG, Suriye’de SDG… Bu bir tiyatroydu. Hepsi de tıpkı yerden beslenen terör örgütüydü. Irak ve Türkiye kökenli örgüt mensuplarının toplanma noktası Suriye oldu.”

Başbuğ, Türkiye’nin terörle gayrette başlattığı süreçte işin en son Suriye’de tıkanma noktasına geldiğini tabir ederek, sürecin bölgede düzenlenen terör operasyonları ve diplomatik teşebbüslerle kritik evrelerden geçtiğini söz etti.

Suriye’de işi meşrulaştırma ve kantonlardan oluşan bir terör devleti kurma projesi olduğunu vurgulayan Başbuğ, “Türkiye o projeyi harekatlarla yerle bir etti. Geri kalan ögeler da orada bölge oluşturup alan hakimiyeti sağlamaya çalıştılar. SDG/YPG’de bunlardan biri” tabirlerini kullandı.

Suriye ordusu, ocak ayında Suriye’nin ikinci büyük kenti Halep’te YPG ögelerine operasyon düzenlemişti. Terör örgütü, bölgeden çekilmeye zorlanmıştı.

ÖRGÜTÜN KURULUŞ AŞAMASI

Prof. Dr. Gökçe, YPG’nin kendini feshetme kararıyla son etabına giren sürecin, örgütün kurulduğu devirde yaşananlarla direkt alakalı olduğunu açıklayarak, “2003 yılında SDG’nin omurgasını oluşturan PYD kuruldu. 2015 yılında ABD’nin Suriye’nin kuzeyi ve doğusunda bulunan kimi Arap aşiretleri de kapsayacak biçimde SDG kuruldu. SDG DEAŞ’la çaba ismi altında ABD’nin dayanağıyla bölgede aktifliğini artırmaya başladı” değerlendirmesini yaptı..

Bu sürecin Suriye’nin istikrarsızlaşmasına sebep olurken Türkiye’yi de tehdit eder hale geldiğini belirten Gökçe, “2015 yılından itibaren Türkiye’ye yönelik yapılan roketli ataklar sonrası Türkiye Cumhuriyeti terörizmle gayrette stratejisini değiştirdi” dedi.

DEAŞ terör örgütü, 2013 ve 2019 yılları arasında Suriye ve Irak’ta geniş bir coğrafyayı denetimi altına almıştı.

ANKARA’NIN STRATEJİ DEĞİŞİKLİĞİ

Gökçe, dört büyük harekatla birlikte Suriye’nin kuzeyinin inançlı hale getirildiğini ve akabinde Esad idaresinin sona ermesi, Suriye Devrimi, Ahmed Şara’nın iktidara gelmesiyle birlikte SDG’nin bölgede taban kaybetmeye başladığını vurguladı.

Türkiye’nin strateji değişikliğine gittiğini tabir eden Gökçe, “Öncesinde kendi hudutları içinde çabasını sürdüren, Kuzey Irak’ta vakit ve yer açısından dar kapsamlı hudut ötesi harekatlar yapan Türkiye, 24 Ağustos 2016 tarihinde başlattığı Fırat Kalkanı Harekatı ile ‘Terör örgütlerini kaynağında yok etme’ stratejisini uygulamaya başladı” dedi.

Coşkun Başbuğ, Terörsüz Türkiye sürecinde ayak direyen tek tarafın Suriye olduğunu belirterek, “Kandil’den kaçanların, bütün örgütün savrulduğu yer olduğu için Suriye; ABD, teröre dayanak veren global kanat yani (eski ABD Başkanı) Joe Biden kanadı, orada bütün bu yapıyı toparlayarak Fırat’ın doğusunda özerk bir bölge kurma çabasına girdiler” sözlerini kullandı.

Yakın vakte kadar SDG’nin asla kabul edilmeyecek taleplerde bulunduğunu hatırlatan Başbuğ, “Biz fesih edilmeyeceğiz. Silah bırakmayacağız, Suriye’ye bu halimizle entegre olacağız. Bize bir özerklik verilsin, bizi silahlı öge olarak Suriye’ye dahil edin’ üzere asla kabul edilmeyecek taleplerde bulunmuşlardı” diye konuştu.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara

KÜRESEL DÜZENDE YENİ KOŞULLAR

Başbuğ, örgütün direniş taleplerinde bulunduğu periyotta ABD’de (eski Dışişleri Bakanı) Antony Blinken-Biden kanadının iktidarda olduğunu, tıpkı vakitte İsrail’in alanda bunlara verdiği yoğun takviye ve gayret olduğunu belirtti.

Örgütün bölgede terörü kullanmak isteyen global güçlerden aldığı takviyesi yitirdiğini söyleyen Başbuğ, “Şimdi o yapının altından çok su aktı. Blinken ve Biden yok, coğrafyada teröre takviye veren isimlerin birden fazla tasfiye edildi. İsrail aslında hayat çabası veriyor, yalnızlaştı, bölgede tesirli olamıyor. Bunu gören yapı Türkiye’nin de baskısıyla havlu attı” sözlerini kullandı.

Gökçe de ABD’de yaşanan değişimi vurgulayarak, “Trump’ın vazifeye başlamasıyla birlikte ABD’nin Orta Doğu siyasetindeki kısmi değişiklik sonucu bu siyasette SDG’nin yer almaması örgütün dağılma sürecinin adeta başlangıcı oldu” dedi.

ABD’nin siyaset değişikliğinde Türkiye’nin bölgede artan askeri, siyasi ve istihbari varlığının tesirinin epey fazla olduğunu belirten Gökçe, bu durumun süreci hızlandırdığını söz etti.

TÜRKİYE’NİN SÜRECE ETKİSİ

Coşkun Başbuğ, tasfiye sistemine uyarak, Suriye ordusuna isteyenlerin entegre olacağı bir süreci kabul ettiklerini söz etti. Suriye’de sürecin başında entegrasyona ayak direyen YPG’nin ocak ayındaki operasyonların akabinde duruşunu değiştirdiğine dikkat çeken Başbuğ, Türkiye’nin bölgedeki siyasetleriyle fesih kararında tesirli olduğunun altını çizdi.

Ankara’nın diplomatik teşebbüslerinin terör örgütünün tasfiye sürecini kabul etmesindeki kıymetine dikkat çeken Başbuğ, şunları lisana getirdi:

“Daha da ileri giderek ‘İsrail ile savaşmaya hazırız’ da dediler. Bunun nedeni Türkiye’nin bölgedeki gücü ve kararlılığı, Türkiye’nin İsrail konusundaki siyasetleri buna tesir etti ve yapı kendini feshetme kararı aldı” diye konuştu.

Prof. Dr. Gökçe de YPG’nin fesih kararının PKK içindeki terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge sürecini destekleyenler açısından olumlu bir ivme kazandıracağını belirterek, bu muvaffakiyetin arkasındaki temel faktörün Türkiye’nin kararlı siyasetleri olduğunu vurguladı.

Başbuğ, Türkiye’nin Suriye’ye gereken takviyesi verdiğini ve müttefiklerinin de dayanak vermesini sağladığını vurgulayarak, Tom Barrack’ın Suriye’ye ait söylediklerine dikkat çekerek, şu sözleri kullandı:

“Suriye’yi teröre takviye veren ülkeler listesinin dışına aldıklarında şöyle tanımladılar: Yalnızlıktan iştirake gelen bir ülke dediler. Düne kadar yalnız olan Suriye ortak olan İsrail’di. Bu denklem bir anda Türkiye’nin uyguladığı siyasetle aksine döndü; yalnız kalan İsrail ortak olan Suriye oldu. Bunlar kıymetli ilerlemeler. Bölgede de önümüzdeki süreçte çok farklı şeyleri gündeme getirecek telaffuzlar. Türkiye alanda siyasi, ekonomik ve askeri operasyonları çok yeterli yürütüyor, bunun da meyvesini alıyor” dedi.

Terör ve Güvenlik uzmanı Coşkun Başbuğ

CNN Türk’e terör örgütünün kararına ait değerlendirmede bulunan, ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, “SDG’nin feshi tarihi ve destansıdır” demişti.

ABD’nin Ankara Büyükelçisi, Suriye ve Irak Özel Temsilcisi Tom Barrack

TÜRKİYE KARARDAN NASIL ETKİLENECEK

Başbuğ, kararın samimiyetinin takip edileceğini belirterek, “Kalan müddette işler bunların tanım ettiği üzere ilerliyor mu bakılacak. Bunun takip edileceği bir komite kuruldu, ‘Takip ve Kontrol Komisyonu.’ Ben artık buradan bir dönüş olacağı görüşünde değilim” diye konuştu.

Kararın Terörsüz Türkiye Süreci’ne de çok büyük katkısı olduğunu vurgulayan Başbuğ, “Tek direnen yer burası kalmıştı. Bu örgütün öteki yerlerinde de çözülme getirir. Çok kısa müddette bölgedeki silah teslimi, entegrasyon işleri hızlanır. O sebeple çok olumlu bir gelişme. Fakat dediğim üzere alandaki ilerleyişine bakmak gerekiyor” açıklamasını yaptı.

YPG’nin kararından geri adım atmasının mümkün görünmediğini lisana getiren Gökçe, “Süreç, içinde bulunulan askeri ve siyasi iklim buna müsaade etmiyor. Örgüt kendi içindeki yabancı ve paralı teröristleri tasfiye ederse süreç daha tesirli bir formda işler” tabirlerini kullandı.

Suriye ordusu, 8 Ocak’ta Fırat Nehri’nin doğusuna operasyon düzenlemişti.

‘TEL AVİV VEKİL GÜCÜNÜ KAYBETTİ’

Uzmanlar, Tel Aviv idaresinin bu karardan rahatsız olduğu ve yeni arayışlara gireceği konusunda hemfikir. Başbuğ, İsrail’in daha evvel YPG’ye verdiği yoğun dayanağın artık ortadan kalktığını, İsrail’in hayat çabası verdiğini ve bölgede tesirli olamadığını belirtti.

Gökçe ise İsrail ve başka birtakım aktörlerin bölgedeki kaos siyasetlerinin takip edilmesi gerektiğini vurgulayarak, “İsrail SDG’nin fesih kararıyla birlikte bölgedeki en değerli vekil gücünü kaybetmiş oldu. Öbür vekilleri canlandırma siyaseti olabilir. Fakat onlar için de siyasi ve askeri taban müsait değil” diye konuştu.

Prof. Dr. Ali Fuat Gökçe

İsrail’in güçlü bir Suriye istemediğini, istikrarsız bir Suriye’nin her vakit için İsrail’in faydasına olacağını düşündüğünü söyleyen Gökçe, “Türkiye’nin Suriye siyaseti İsrail açısından en istenilmeyecek durum. Bunu zati açıkça söylüyorlar. Bu nedenle İsrail Suriye’nin istikrara kavuşmaması için her yolu deneyecektir. Bunun için Suriye’nin etnik, dini ve mezhepsel farklılıklarını kullanmaya çalışacak ve o farklılıkları provoke etmek isteyecektir” dedi.

‘İSRAİL KIŞKIRTMA GİRİŞİMLERİNDE BULUNABİLİR’

Prof. Dr. Gökçe, süreci desteklemeyen, başta İsrail olmak üzere bölgedeki terör örgütlerini vekil güç olarak kullanmak isteyen aktörlerin kışkırtmasıyla örgüt içinde meseleler çıkabileceği ihtarında bulunarak, “Bu meseleler alana nasıl yansır şimdilik pek varsayım edilemezse bile tesirinin çok fazla olmayacağını belirtmek gerekiyor” açıklamasını yaptı.

Gökçe, bu noktada örgütün kendi içindeki yabancı ve paralı teröristleri tasfiye etmesinin süreci daha tesirli kılacağını söz eden Gökçe, “Farklılıklar arasındaki en kıymetli askeri ve siyasi aktör olan SDG’nin feshi ve Suriye ordusuna ve siyasetine eklemlenmesi, SDG kadar güçlü olmayan öbür kümelerin da azim ve iradesini kırarak İsrail’in kışkırtmalarına cevap vermeyeceklerini düşünüyorum.” diye konuştu.

Coşkun Başbuğ, kararın örgütün PKK kolunda da çözülmeye sebep olacağını belirterek, “Bu örgütün başka yerlerinde de çözülme getirir” dedi.