Trump’tan bir ülkeye daha taarruz tehdidi: ‘Onları yerle bir ederiz’

ABD Başkanı Donald Trump, Umman’ın Hürmüz Boğazı’ndaki İran ablukasına müdahale etmesi halinde ülkeyi bombalamakla tehdit etti. Trump, “eğer Umman yollarına çıkarsa, ülkeyi yerle bir edeceklerini” belirtti.

Trump, ablukanın İran üzerinde baskı oluşturduğunu lakin çatışmanın sona ermesi için bir vakit çizelgesi vermediğini ve ivedi etmediğini belirtti. Trump, pazartesi günü Truth Social platformunda yaptığı bir paylaşımda, “bir numaralı hedefinin” İran’ın “hiçbir formda nükleer silaha sahip olamamasını” sağlamak olduğunu kaydetti.

ABD ile barış anlaşması ümitleri azalırken İran’da savaş hazırlıkları sürat kazandı. Tahran idaresinin, ABD’yi ekonomik savaştan vazgeçirmek ve bir muahedeye zorlamak için savaşı tırmandırmayı planladığı sav edildi.

ABD ve İran arasında yeni bir mutabakata varılamamasının akabinde Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği düşük düzeylerde kaldı.

UMMAN’A BOMBALAMA TEHDİDİ

Fox News’e konuşan Trump, Umman’ın ABD’nin İran’la barış muahedesine varma eforlarına “engel olması” halinde ülkeyi bombalamakla tehdit etti. Trump, Körfez ülkesinin Hürmüz Boğazı’ndaki İran gemilerine uygulanan ablukaya müdahale etmesi halinde ABD güçlerinin bu ülkeye saldırabileceğini söyledi.

Trump’ın, “Eğer Umman yolumuza çıkarsa, onları yerle bir ederiz” dediği bildirildi.

ABD Başkanı, ablukanın İran üzerinde baskı oluşturduğunu fakat çatışmanın sona ermesi için bir vakit çizelgesi vermediğini ve tez etmediğini belirtti.

UMMAN’IN ARABULUCULUK ROLÜ

İranlı müzakereciler, son haftalarda Umman ile boğazdan geçen gemi trafiğini yönetmek için süreksiz bir düzenleme konusunda görüşmeler yaptı. Görüşmelerden şimdi somut bir sonuç çıkmadı. Savaşın başlangıcında, Ummanlı yetkililer Tahran’la zımnî bir iletişim kanalı kurmak için süratle harekete geçmişti. Arap yetkililere nazaran Umman’ın uğraşları, Körfez ülkelerinin uçuş koridorlarını tekrar açmasına yardımcı oldu.

Ancak Umman’ın Körfez’de tarafsız arabulucu rolü üstlenmesi ABD yetkililerini rahatsız etti. Washington idaresi, Umman’ın yaklaşımını ABD çıkarlarına düşmanca görmeye başladı.

Wall Street Journal (WSJ), haziran ayında istihbarat değerlendirmelerinin Maskat’ın stratejik boğazda gemilere geçiş fiyatı uygulama konusunda İran’a katılmayı planladığı sonucuna varmasının akabinde Trump idaresinin Umman’a yaptırım uygulama ve bombalama tehdidinde bulunduğunu bildirmişti. Umman bu cins planları defalarca yalanladı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile Umman Sultanı Heysem bin Tarık’ın nisan ayındaki görüşmesi

İRAN’IN SAVAŞI TIRMANDIRMA PLANI

Trump’ın haziran ayında İran’la bir mutabakat zaptı imzalamasının akabinde, Tahran ve Washington kalıcı barış sağlamak için harekete geçmişti. Görüşmeler sırasında iki tarafın da mutabakat zaptının ötesine geçen talepleri, ateşkesin çökmesine sebep oldu. Temmuzda yaşanan çatışmaların akabinde İran ve ABD müzakerelere devam etmedi.

WSJ’nin İranlı ve Arap yetkililere dayandırdığı haberine nazaran, İran’ın sertlik yanlısı önderleri zımnî bir plan geliştirdi. Haberde, savaşı sürdürmeyi savunan İranlı yetkililerin, mutabakatın muhtemelen ABD ve İsrail’in global ekonomiyi rahatlatmak ve daha büyük bir hücum için vakit kazanmak gayesiyle yaptığı bir teşebbüsten ibaret olduğunu değerlendirdiği bildirildi.

İran, son iki ayda daha büyük bir savaş muhtemelliğine hazırlanıyor. Tahran, İran’ın maruz kaldığı tipten taarruzların tekrarlanmamasını sağlamak için düşmanlarına “yeterince acı çektireceği” bir plan üzerinde çalıştı. İran ordusu, ülkenin füze altyapısını yine inşa etmeye başladı. İran’ın Orta Doğu’daki müttefikleri de plan doğrultusunda seferber edildi.

İran’ın savaşın yine başlaması durumunda ekonomik amaçların yanı sıra sivil altyapıyı ve ekonomik merkezleri de amaç almayı planladığı sav edildi. Tahran, savaşın ABD ve müttefiklerine olan maliyetini artırmak için çatışmaları daha geniş bir coğrafyaya taşıyabilir. Yunanistan, İran’ın yeni bir savaşta Avrupa’yı maksat alacağı telaşıyla Patriot bataryasını Kerpe’den Girit Adası’na taşıdı. NATO, İran’ın yeni muhtemel yeni çatışmalarda Akdeniz ve Kızıldeniz’de misilleme yapacağını öngörüyor.

İran, savaş boyunca Shahed insansız hava araçlarını (İHA) tesirli biçimde kullandı. Shahed’lerin ABD üslerine verdiği ekonomik hasarın yaklaşık 10 milyar dolar düzeyinde olduğu varsayım ediliyor.

HÜRMÜZ’DE ARALIKLI ÇATIŞMALAR

İran ordusu, ticari trafiği denetim altında tutmak maksadıyla, müsaadesiz olarak boğazdan geçen gemilere ateş açmaya devam ediyor. Çatışmanın başlarında ABD, bu çeşit hücumlara İran’ın boğaz boyunca bulunan gayelerine saldırarak karşılık veriyordu. ABD, akınların bir sonuç vermemesi sebebiyle geri adım atmak zorunda kaldı. ABD’nin başlattığı çatışmalarla Hürmüz Boğazı’nda oluşan çözümsüzlük hali, Körfez ülkelerinde hayal kırıklığı yarattı.

Geçtiğimiz hafta, ABD güçleri İran limanlarına uygulanan Amerikan ablukasını aşmaya çalışan Panama bayraklı bir gemiye ateş açtı. Bu olay, Washington’ın rejimi ekonomik olarak sıkıştırma eforları kapsamında, su yolundaki ablukanın uygulanmasını sıkılaştırması manasına geliyor. İran, savaşın başlamasından bu yana Umman’daki çeşitli noktalara yönelik bir dizi taarruz düzenledi. Bu akınlar arasında ABD tarafından kullanılan limanlara yönelik İHA atakları da yer alıyor.

Yaklaşık 6 aydır süren savaş, ABD’de kasım ayındaki ara seçimler öncesinde petrol ve doğal gaz fiyatlarını yükseltti. ABD ve İran arasındaki barış görüşmeleri çıkmaza girdi. Stratejik ehemmiyete sahip Hürmüz Boğazı’nda petrol ve başka emtiaların akışını aksatan aralıklı çatışmalar devam ediyor.

İran, çatışmaların tekrar başlaması durumunda daha şiddetli bir savaş sürdürerek ABD’ye karşı caydırıcılığını artırmayı hedefliyor. Bu durum, bölgedeki tansiyonun daha da tırmanmasına sebep olabilir.