Çakmak lüks oldu. Fiyatlar 20 kat arttı

İsrail’in 7 Ekim 2023’ten bu yana ablukaya aldığı Gazze Şeridi’nde, yakıt ve pişirme gazı ezası sebebiyle ateş yakmak için çakmaklara duyulan muhtaçlık artarken, fiyatlar 20 kat yükseldi ve eski çakmaklar yine kullanılmak üzere tamir edilmeye başlandı.

İsrail’in 7 Ekim 2023’ten bu yana ablukaya aldığı Gazze Şeridi’nde akınların yol açtığı yıkım ve temel gereksinimlere erişimde yaşanan kahırlar, günlük ömrün en sıradan gereksinimlerini dahi karşılamayı güçleştiriyor. Bölgede pişirme gazına erişimin kısıtlı olması sebebiyle çok sayıda aile yemek hazırlamak ve su ısıtmak için odun, karton ve tahta kesimleri yakmak zorunda kalıyor.

Yakıt ve pişirme gazına erişimin kısıtlı olmasının yanı sıra en temel ateşleme araçlarından biri olan çakmakların temin edilememesi bölgedeki ömür koşullarını daha da ağırlaştırıyor. Piyasadaki çakmaların fiyatlarının yükselmesi, aileleri ellerindeki eski çakmakları tekrar tekrar tamir ettirmeye yöneltiyor. Tamirciler, eski çakmakları yine kullanılabilir hale getirmek, gazlarını doldurmak ve yedek kesim temin etmek için çalışıyor.

Gazze’nin kuzeyinden kaçarak Gazze Şeridi’nin merkezindeki Yermuk Mülteci Kampı’na sığınan Sarah Siam bölgedeki krizle ilgili olarak “Sürekli acı çeken ve her yönden krizlerle çevrili bir halkız. Bugün çakmak düşüncesi çekiyoruz. Bu sorunu yaşayan sırf ben değilim. Gazze’deki tüm bayanlar bu krizden etkileniyor” dedi.

Yeni çakmak bulunamaması sebebiyle elindeki eski çakmağı tamir ettirmek zorunda kaldığını belirten Siam, “Piyasada çakmak yok, bu yüzden eskileri tamir ediyoruz, lakin kısa müddette yine bozuluyor. Pazara gittim ve çakmağımı tamir ettirdim. Bunun için yaklaşık 7 dolar ödedim fakat tamirden birkaç gün sonra tekrar bozuldu. Yeni bir çakmak almaya ya da çakmağımı tekrar tamir ettirmeye yetecek param yok. Bu yüzden yemek pişirmek için ateş yakmam gerektiğinde komşulara gidiyorum. Benim için bir modül kağıt yakıyorlar, ben de onu kullanıyorum” diye konuştu.

Gazze kentinin merkezindeki Saraya bölgesinde çakmak tamiri yapan Abdullah Abu Rahma, savaş öncesinde pek rastlanmayan mesleği, kıtlığın artmasıyla birlikte yapmaya başladığını belirtti. Abu Rahma, çakmakların bulunamaması ve fiyatlarının yükselmesi sebebiyle bölge halkının önemli eza yaşadığını söyleyerek, “Çakmakların kıtlığı ve yüksek fiyatları sebebiyle beşerler büyük kasvet çekiyor. En ucuz çakmak yaklaşık 20 dolar. Öbür çeşitlerin fiyatı ise kalitesine nazaran daha da yüksek” tabirlerini kullandı. Fiyat artışlarını, çakmakların hudut kapılarından Gazze’ye girişine getirilen kısıtlamalara bağlayan Abu Rahma, mevcut alternatifleri satın alabilecek maddi gücün halkta bulunmadığını söyledi.

Çakmağının gazı biten birçok kişinin kendisine geldiğini aktaran Abu Rahma, gaz dolumu için yaklaşık 1 dolar aldığını söyledi. Abu Rahma, “Bu, onların yüksek fiyata yeni bir çakmak almak zorunda kalmasından daha iyi” formunda konuştu.

Savaş öncesindeki durumla bugünü karşılaştıran Abu Rahma, “Savaştan evvel çakmaklar çok ucuzdu. Bir dolara 4 çakmak alırdım. Şimdi fiyatları bunun 20 katından fazla arttı. Bu adaletsizlik değil mi” dedi. Abu Rahma, tamir için gereken yedek kesimlerde da kıtlık yaşandığını belirtti.

Çakmak tamiri yapan bir öteki Gazzeli Saddam Jabr ise krizin diğer bir boyutuna dikkat çekti. Jabr, “Çakmak fiyatları çılgınca arttı. Bazen 40 dolara kadar çıkıyor. Beşerler bu türlü bir çakmağı alacak parayı nereden bulacak. Bir çakmağın İsrail’e ne ziyanı var da hudut kapılarından girişine müsaade verilmiyor? Çakmağın kullanım emeli aşikâr: Yemek pişirmek, sigara içmek yahut ateş yakmak. Öyleyse Gazze’ye girişine sebep müsaade verilmiyor” diye konuştu.

Gazze’deki ekonomik kurallar sebebiyle birçok aile için yeni bir çakmak almanın son derece güç olduğunu belirten Jabr, “Bu güç koşullarda çakmak fiyatlarını nasıl karşılayabiliriz? Gazze’de iş yok, burada hayat yok. Yaşananlar büyük bir adaletsizlik” tabirlerini kullandı.

Çakmak tamiri için gerekli kesimlerin da giderek daha değerli hale geldiğini belirten Jabr, “Bugün bulunabiliyor, fakat yarın ortadan kaybolabilir” biçiminde konuştu.

Gazzeli Saddam Jabr, “İnsanlar sıkıntılarını çözmek için çakmak ödünç alıyor. Çakmak tamiri yaptığımı bildikleri için daima çadırıma gelip çakmağımı ödünç alıyor. Zira satın alacak kadar paraları yok” dedi.