Avrupa Merkez Bankası: Yapay zeka trenini kaçırma lüksümüz yok

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, bugün yaptığı açıklamada, kıtanın büyüme modelinin giderek artan bir baskı altına girdiği bu periyotta Avrupa’nın yapay zeka ihtilalini kaçırma lüksünün olmadığını söz etti.

Şirketleri en gelişmiş büyük lisan modellerini üreten ve süratle devasa yeni data merkezleri inşa eden ABD ve Çin, yapay zeka yarışında başkan pozisyonda görülüyor.

AFP’nin aktardığına nazaran Cenevre’deki Dünya Ekonomi Forumu etkinliğinde konuşan Lagarde, “Bilgi ve bağlantı teknolojilerinin yayılmasından elde edilen ticari kazanımların orantısız biçimde diğer yerlerde toplanması sebebiyle Avrupa ilk dijital devrimi büyük ölçüde kaçırdı” dedi.

Lagarde kelamlarını şöyle sürdürdü: “İkinci dijital ihtilal olan yapay zekada bu tecrübeyi tekrarlama lüksümüz yok.”

Avrupalı şirketlerin yapay zekaya yoğun yatırımlar yaptığını belirten Lagarde, buna karşılık Avro Bölgesi’ndeki pürüzlerin bu şirketlerin faaliyetlerini büyütmelerini ve ölçek kazanmalarını engellediğini dile getirdi.

Avrupa Birliği pazarlarındaki parçalanmışlığın, şirketlerin Avro Bölgesi genelinde gereğince rekabet edememesi ve bilhassa ABD’deki rakipleriyle kıyaslandığında fon bulmakta zahmet çekmesi manasına geldiğini söyleyen Lagarde, “Bunun sonucunda daha az şirket global boyuta ulaşıyor ve yeni teknolojiler iktisat geneline daha yavaş yayılıyor” sözünü kullandı.

Lagarde, Avrupa’nın savaş sonrası büyüme modelinin büyük badirelerle karşı karşıya kaldığı bir periyotta, yapay zeka ve başka yeni teknolojilerde rekabet edebilmek ismine ölçeğin kıta için bilhassa kritik kıymet taşıdığını kelamlarına ekledi.

Avrupa’nın uzun müddet ABD güvenlik garantileriyle desteklenen kurala dayalı global tertip, ucuz güç ve genişleyen global ticaret olmak üzere üç temel sütundan yararlandığını hatırlatan Lagarde, “Uluslararası etraf değiştikçe bu üç ögenin tamamı zayıflıyor” dedi.

Lagarde ayrıyeten, “Bu değişimler Avrupa’nın savaş sonrası büyüme modelinin aşındığına işaret ediyor. Üstelik bu modelin bir vakitler bildiğimiz biçimine dönmesi de pek mümkün değil” değerlendirmesinde bulundu.

Özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşü ABD ile Avrupa arasındaki ilişkileri sarstı.

Trump, Avrupa Birliği ithalatına ağır gümrük vergileri uygularken ABD’nin kıtanın güvenliğine yönelik uzun müddettir devam eden taahhütlerini de sorguladı.

Öte yandan Yapay zeka patlamasının genel olarak modelleri inşa eden yeni şirketlerin lehine sonuç doğurması bekleniyordu.

Ancak son bilanço bilgileri, Avrupa’nın en büyük ve esaslı teknoloji kümelerinden kimilerinin yapay zekadan yararlanan asıl aktörler olarak öne çıktığını gösteriyor.

Şirketler yapay zeka ile denemeler yapma etabından bu teknolojiyi faaliyetleri genelinde uygulamaya koyma etabına geçerken; SAP, Capgemini, Sopra Steria ve OVHcloud daha güçlü talep, daha süratli büyüme yahut yükseltilen şirket amaçları açıkladı.

Bu süreçte şirketler, yapay zekayı karmaşık bir tertip içinde verimli kılmanın teknolojiye erişim sağlamaktan daha güç olduğunu görüyor.

Büyük tertiplerin tek bir yapay zeka sağlayıcısına bağımlı kalması beklenmiyor. Bunun yerine kuruluşların performans, güvenlik ve mevzuat ihtiyaçlarına bağlı olarak farklı vazifeler için farklı modeller kullanacağı öngörülüyor.

Karşılaşılan zahmet giderek bir model seçmekten çok, yapay zekanın şirketlerin halihazırda kullandığı yazılımlar, bilgiler ve iş süreçleriyle uyumlu çalışmasını sağlamakta toplanıyor.

Reuters ajansının haberine nazaran UBS yayımladığı bilgi notunda, “Yapay zeka uygulamaları temel uğraş alanıdır ve asıl bedel burada yaratılacaktır” tespitine yer verdi.

Bu da üretken yapay zeka ortaya çıkmadan çok evvel büyük tertiplerin karmaşık teknolojileri entegre etmesine yardımcı olarak işlerini kuran Avrupalı yerleşik yazılım, danışmanlık ve altyapı kümelerinin direkt güçlü yönlerine hitap ediyor.

Çoğu büyük kuruluş işe teknolojik açıdan pak bir sayfayla başlamıyor.

Yapay zeka sistemlerinin on yıllar içinde birikmiş yazılımlarla, parçalanmış bilgi tabanlarıyla, özelleştirilmiş uygulamalarla ve giderek karmaşıklaşan yönetişim ihtiyaçlarıyla uyumlu çalışması gerekiyor.

Bu sistemlerin tıpkı vakitte izinlere riayet ederek, kontrol izlerini koruyarak ve çalışanların halihazırda kullandığı iş akışlarına ahenk sağlayarak şirketin canlı bilgilerine erişmesi koşul koşuluyor.

Bu misyonun karmaşıklığı, yapay zekanın benimsenmesinin önündeki en büyük kısıtlamalardan biri haline geliyor.

Boston Consulting Group, fiili uygulamanın şirketlerin bunu yönetme yeteneğinden daha süratli ilerlediğini açıklarken, yatırımcıların yüzde 70’inden fazlası tertiplerin yapay zekada başarılı olmak için gereken teknik ve operasyonel yeteneklere sahip olup olmadığı konusunda telaş duyuyor.

Şirketler deneme sürecinden uygulama etabına geçtikçe uygulama, entegrasyon ve yönetişim harcamaları yapay zeka bedel zincirinin giderek daha kıymetli bir modülü haline geliyor.

Şirketlerin kritik finans, satın alma, tedarik zinciri ve insan kaynakları sistemlerini yapay zeka dağıtımının temelini oluşturan platformlara taşımayı sürdürmesiyle SAP’nin sabit kurlarla bulut sipariş stoku yüzde 26 artarak 22,9 milyar avroya ulaştı.

Şirketin bilgi uzmanı Dremio ile yapay zeka şirketi Prior Labs’i satın alması, kurumsal bilgilerin yapay zeka uygulamaları için erişilebilir kılınmasının artan değerini gözler önüne seriyor.

Capgemini alınan siparişlerin yüzde 9,2 tırmanmasının akabinde yıllık büyüme gayesini yükseltirken, Sopra Steria organik büyümenin yüzde 5,3’e hızlanmasıyla görünümünü yukarı yönlü güncelledi.

Paris borsasında süreç gören bu iki şirket; modelleri iş akışlarına entegre etme, dataları yönetme ve yönetişim sistemleri kurma üzere yapay zekanın benimsenmesini takip eden iş süreçlerinden kar sağlıyor.

Bu çalışmalar; savunma, havacılık, sıhhat ve kritik altyapı üzere yapay zekanın uzmanlık yazılımları ile sıkı halde denetlenen operasyonel süreçlerin etrafına yerleştirilmek zorunda olduğu dallarda bilhassa paha taşıyor.

İkinci bir eğilim de Avrupalı yerleşik şirketlerin pozisyonunu pekiştiriyor: Yapay zeka dağıtımı üzerinde daha fazla denetim sahibi olma yönündeki artan talep.

Publicis Üst Yöneticisi Arthur Sadoun, müşterilerin giderek teknolojileri ve dataları üzerindeki denetimlerini ellerinde tuttukları ortamlarda çalışan gelişmiş yapay zeka modelleri talep ettiğini söyledi.

Bu tercih, egemenlik, güvenlik ve uyumluluk kaygılarının özellikle keskin olduğu savunma, havacılık ve kritik altyapı alanlarında en güçlü biçimde öne çıkıyor.

Airbus’ın hassas endüstriyel ve savunma uygulamaları için Mistral ile geliştirilen yapay zeka araçlarının yanı sıra Fransız telekomünikasyon grubu Iliad’ın sahibi olduğu Scaleway’i kullanma kararı bu yönelimi yansıtıyor.

Airbus, 2028 sonuna kadar yaklaşık 70 kritik uygulamanın Scaleway üzerinde çalışmasını bekliyor.

OVHcloud’un kamuya açık bulut gelirleri üçüncü çeyrekte yüzde 20,2 artış gösterdi.

Bu gelişme ABD Bulut Yasası üzere hudut aşan kanunlara maruz kalmayan ve Avrupa denetiminde bulunan yapay zeka altyapısına yönelik talebin ticari büyümeye dönüşmeye başladığına dair birinci somut ispatı sunuyor.

Avrupa’nın esaslı teknoloji şirketlerinin, yapay zeka kaynaklı talebin sürdürülebilir olduğunu ve kar marjlarının daha düşük değerli danışmanlık ile yazılım işlerinin otomasyonuna karşı koyabileceğini hala kanıtlaması gerekiyor.

Bununla birlikte son finansal sonuçlar, yapay zekanın en büyük kazananlarının sadece modelleri inşa edenlerle sonlu kalmayabileceğini, bu modelleri dünyanın en büyük tertipleri içinde kullanılabilir kılan şirketlerin giderek daha fazla öne çıkabileceğini gösteriyor.