Klimadan aşıya… 65 yaş üstü için zatürre hakkında bilinmesi gerekenler

Zatürre bilhassa 65 yaş üzerindeki bireyler için kolay bir akciğer enfeksiyonundan daha fazlası. İleri yaşta bağışıklık sisteminin enfeksiyonlara karşı gücünün azalması ve kronik hastalıklar, zatürrenin daha ağır seyretmesine neden olabiliyor. İstinye Üniversite Hastanesi Liv Hospital Bahçeşehir’den göğüs hastalıkları uzmanı Dr. Zeynep Atam Taşdemir ve Acıbadem Ataşehir Hastanesi’nden göğüs hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Sertaç Arslan zatürre hakkında dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.

ERKEN TANI ÖNEMLİ

‘Ağır seyretme riski var’

◊Zatürre akciğer dokusunun mikroorganizmalar sebebiyle gelişen enfeksiyonudur. Bakteriler, virüsler ve daha nadiren mantarlar zatürreye yol açabilir.(Prof. Dr. Sertaç Arslan)

◊65 yaş ve üzerindeki şahıslarda daha ağır seyretme riski vardır. Bunun temel sebeplerinden biri yaşla birlikte bağışıklık sisteminin enfeksiyonlara karşı verdiği cevabın zayıflaması. Erken kıymetlendirme ve uygun tedavi, hastalığın ağırlaşmasını önlemede kıymetlidir.
(Uzm. Dr. Zeynep Atam Taşdemir)

TEDAVİ EVDE Mİ HASTANEDE Mİ?

‘Genel durum değerlendirilir’

◊Yalnızca yaşa bakarak ‘evde tedavi’ yahut ‘hastaneye yatış’ kararı verilmez. Genel durum, oksijen seviyesi, teneffüs sayısı, tansiyon, böbrek işlevleri, eşlik eden hastalıklar birlikte kıymetlendirilir.

◊Oksijen düşüklüğü, besbelli nefes darlığı, düşük tansiyon, şuur değişikliği, önemli sıvı kaybı yahut tedaviye karşın kötüleşme hastaneye yatış açısından kıymetli bulgulardır. (Prof. Dr. Sertaç Arslan)

AŞI HAKKINDA…

‘Yılın her döneminde yapılabilir’

◊Sağlık Bakanlığı özellikle 65 yaş ve üzerindeki bireylere, ayrıyeten kronik akciğer ve kalp hastalığı, diyabet, kronik böbrek hastalığı ve bağışıklık sistemini baskılayan hastalık yahut tedavisi olan şahıslara pnömokok aşılamasını önermektedir.

◊“Zatürre aşısı oldum, artık hiçbir zatürreyi geçirmem” niyeti hakikat değildir. Zira zatürreye çok sayıda bakteri ve virüs sebep olabilir. Pnömokok aşısı, kapsadığı pnömokok tiplerine karşı müdafaa sağlar.
(Prof. Dr. Sertaç Arslan)

◊Aşı yılın her periyodunda yapılabilir. Olaylar sonbahar-kış aylarında arttığı için yaz sonu-
erken sonbaharda aşılanmak daha makul olacaktır. (Uzm. Dr. Zeynep Atam Taşdemir)

BELİRTİLER

‘Ateşi yok, zatürre olamaz yaklaşımı yanlışsız değil’

◊Yaşlılarda değerli bir nokta zatürrenin her vakit yüksek ateş ve şiddetli öksürükle ortaya çıkmamasıdır. Bazen ani halsizlik, iştahsızlık, uykuya eğilim yahut şuur bulanıklığı birinci belirtiler olabilir. Bilhassa 65 yaş üzerindeki bir şahısta teneffüs yolu enfeksiyonu belirtileri varsa hastalığın seyri yakından takip edilmelidir. (Uzm. Dr. Zeynep Atam Taşdemir)

◊65 yaşın üzerindeki bir bireyde bilhassa ani gelişen dalgınlık, uykuya eğilim, iştahsızlık, günlük işlerini yapamama yahut genel durumunda besbelli bozulma, zatürrenin kıymetli bir belirtisi olabilir. Bu sebeple yaşlı bir bireyde ‘Ateşi yok, zatürre değildir’ yaklaşımı hakikat değildir. Nefes darlığı yahut şuur değişikliği varsa beklenmeden tıbbi kıymetlendirme yapılmalıdır. (Prof. Dr. Sertaç Arslan)

KLİMA MESELESİ

‘Yanlış kullanım taban hazırlayabilir’

◊Klimanın kendisi direkt zatürre yapmaz; hastalığı bir bakteri ya da virüs yapar. Lakin yanlış kullanılan klima, tabanı hazırlayabilir. Soğuk hava akımının direkt insanın üzerine üflemesi, çok düşük dereceye ayarlanmış ortamla dışarıdaki sıcak arasında daima gidip gelmek üst teneffüs yollarını tahriş edip bedenin direncini düşürebilir.

◊Asıl riskse bakımsız klimalarda batındır. Filtreleri temizlenmeyen, suyu biriken aygıtlar birtakım mikroplar için üreme alanına dönüşebilir. Hasebiyle problem klima değil, klimanın nasıl kullanıldığıdır. Aygıtı çok düşük dereceye ayarlamamak, havayı direkt yüze yöneltmemek ve filtreleri sistemli temizletmek riski büyük ölçüde azaltır. (Uzm. Dr. Zeynep Atam Taşdemir)