Dünya futbolunda 20 milyar dolarlık ihanet krizi. Infantino’ya isyan sürüyor

FIFA Başkanı Gianni Infantino, Dünya Kupası ticari haklarının bir kısmını özel yatırımcılara satmaya yönelik 4,2 milyar dolarlık planını iptal etmek zorunda kalmasının akabinde futbol idaresinde gibisi görülmemiş bir krizle karşı karşıya.

Avrupa futbolunun idare organı UEFA ile Kuzey, Orta Amerika ve Karayipler Konfederasyonu CONCACAF, dün yaptıkları açıklamalarda Infantino’ya olan itimatlarını kaybettiklerini duyurdu.

Infantino’nun Dünya Kupası ve öbür FIFA tertiplerini yönetecek yeni bir şirketin paylarını özel yatırımcılara satma teşebbüsü, bölgesel konfederasyonların sert yansısına yol açtı.

Konfederasyon yetkilileri, tertiplerin ticari ve idari geleceğini değiştirebilecek bu atakta kendilerine danışılmadığını ve süreçten habersiz bırakıldıklarını belirtti.

UEFA, bünyesindeki 55 üye federasyonun hafta başında oy birliğiyle reddettiği planın FIFA tarafından geri çekilmesini “tüm futbolun zaferi” olarak nitelendirirken, FIFA’ya olan inancın yine inşası sürecinin şimdi yeni başladığını kaydetti.

UEFA tarafından yapılan açıklamada, “Mevcut FIFA yönetim kurulu sırf UEFA’nın değil, futbol ailesinin başka birçok üyesinin de itimadını kaybetmiştir” sözleri yer aldı.

Açıklamada ayrıyeten, “UEFA; FIFA Başkanı’na futbolun satılık olmadığını gösteren tüm taraftarlara, liglere, kulüplere, oyunculara, bireylere, federasyonlara ve konfederasyonlara, ayrıyeten çok sayıda başbakana, devlet liderine ve yorumcuya teşekkür eder” denildi.

Sürecin kapalılık içinde yürütülmesine reaksiyon gösteren UEFA, “Kimliği belgisiz şahıslarca hazırlanan, futbola yararı kuşkulu ve Hızlandırılmış vakit çizelgelerine sahip bilinmeyen planlarla bu formda devam edemeyiz. Sorumluları tespit etmeli ve hesap vermelerini sağlamalıyız” açıklamasını yaptı.

CONCACAF ise teklifin yerleşik tüm idare süreçlerinin dışında; şeffaflık, müracaat ve türel süreç prensipleri gözetilmeden ilerletildiğini belirtti.

CONCACAF açıklamasında, “Bu büyüklükteki bir teklif tesadüfen bu kademeye gelmez. Bu da futbolu birinci sıraya koymayı bırakan bir idare anlayışının tezahürüdür” sözlerine yer verilirken, Infantino’nun başkanlığıyla kapsamlı bir hesaplaşmanın zarurî olduğu vurgulandı.

Tepkiler, Mart ayında Fas’ta yapılacak FIFA Kongresi öncesinde Infantino’nun siyasi gücünü sorgulatır hale geldi.

UEFA, Infantino’ya 2016 yılında lider seçildiğinde verdiği şeffaflık ve FIFA fonlarının üye federasyonlara ilişkin olduğu kelamlarını hatırlattı.

UEFA açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Her iki kelamda de başarısız oldu. Kendi kurguladığı ve zorla kabul ettirmeye çalıştığı karanlık odalardaki kalitesiz ve saydamlıktan uzak mutabakat, şeffaf olmaktan son derece uzaktı. 5 milyar doları aşan rezervlere karşın, federasyonların parasını futbolun faydasına kullanmayı da başaramadı. UEFA, mevcut FIFA Forward programı aracılığıyla kaynakların dağıtımı için yeni bir usul önermek üzere tüm dünyadaki ortakları ve paydaşlarıyla derhal çalışmaya başlayacaktır.”

Süreçteki tutum nedeniyle Hollanda Futbol Federasyonu Infantino’ya olan itimadın “temelden sarsıldığını” bildirirken, Almanya Futbol Federasyonu Başkanı Bernd Neuendorf, İsviçreli yöneticinin “şeffaflıktan uzak ve tek taraflı hareket ettiğini” ve sporun çıkarlarını gözetmediğini ifade etti.

İspanya LaLiga Başkanı Javier Tebas da sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Infantino’yu istifaya çağırdı.

Teklifin geri çekilmesinin düzgün bir haber olduğunu ama idare sıkıntısını çözmediğini savunan Tebas, “Sorun hiçbir vakit tek bir tekliften ibaret değildi. Sorun, gücü tek elde toplayan, kontrol sistemlerini azaltan ve kararlarından direkt etkilenenleri kararsız bırakan idare modelidir. Gianni Infantino’nun FIFA’nın başında kalmaması gerektiğine inanıyorum. Dünya futbolunun idaresini çağdaşlaştırmak, kurumsal güvenirliği tekrar kazanmak ve gelecekteki kararları ilgili taraflara danışarak almak için yeni bir liderliğe gereksinimi var” dedi.

Avrupa Profesyonel Futbol Ligleri Yönetim Kurulu Başkanı Claudius Schaefer ise İsviçre gazetesi SonntagsZeitung’a yaptığı açıklamada, Infantino’nun pozisyonunun kabul edilemez olduğunu lisana getirdi.

53 profesyonel erkek ve bayan futbol ligini temsil eden Schaefer, kilit organların devre dışı bırakıldığı bu cins süreçlerin şirketlerde yahut derneklerde tek bir sonucu olacağını ima ederek Infantino’nun vazifede kalmasının imkansız hale geldiğini belirtti.

Schaefer, planın ana gayesinin tertip sayısını artırarak üçüncü taraflar için karı azami düzeye çıkarmak olduğunu, ulusal liglerin takvim yükü sebebiyle buna karşı çıktığını vurguladı.

Diğer yandan Infantino’ya Katar ve Fas’tan dayanak geldi. Katar, teklifin nitelikli olduğunu ve Infantino’nun uğraşlarını büsbütün desteklediğini bildirirken; Fas Kraliyet Futbol Federasyonu (FRMF) Başkanı Fouzi Lekjaa, kararın geri çekilmesini memnuniyetle karşılamakla birlikte Infantino’ya olan takviyesini yineledi.

Asya Futbol Konfederasyonu (AFC) Başkanı Şeyh Salman bin Ebrahim Al-Khalifa, dün yaptığı açıklamada FIFA’nın geri adım atmasını olumlu karşıladığını duyurdu.

Bahreynli Şeyh Salman, global futbolu etkileme potansiyeli bulunan her türlü teşebbüsün konfederasyonlar, FIFA Konseyi, üye federasyonlar ve öteki paydaşlarla vaktinde, şeffaf ve manalı bir biçimde tartışılması gerektiğini vurguladı.

Cuma günü 47 üyeli AFC isminde yapılan açıklamada ise süreçteki protokol ihlalleri “tamamen kabul edilemez” olarak nitelendirilmiş ve FIFA bünyesinde kurumsal ıslahat yapılması davetinde bulunulmuştu.

Infantino’nun tartışma yaratan planı, FIFA bünyesinde “FIFA Forward Enterprise” (FFE) ismiyle 20 milyar dolar bedelinde yeni bir ticari şirket kurulmasını öngörüyordu.

JPMorgan değerlendirmelerine dayandırılan planda; yayın hakları, sponsorluklar, bilet satışı, lisanslama ve tertip idaresi bu şirkette toplanacak ve şirketin yüzde 20’ye kadar olan azınlık payı özel yatırımcılara satılacaktı.

Plan kapsamında, kararın onaylanması durumunda 211 üye federasyonun her birine 2027-2030 dönemi için 40 milyon dolara kadar kaynak aktarılması vaat ediliyordu.

Bu ölçü, 19 Eylül 2026’ya kadar karara katılan federasyonlara verilecek tek seferlik “Fast-Forward” fonu ile gelişim fonunun birleşiminden oluşuyordu.

Infantino’nun üye federasyonlara gönderdiği ve The Times tarafından görülen mektupta, teklifin reddedilmesi halinde federasyonlara 10 milyar dolarlık paket yerine Forward Programı’ndan yaklaşık 10 milyon dolarlık daha düşük bir kaynak ayrılacağı uyarısı yer alıyordu.

Infantino mektubunda, “İlerlemek istemeniz halinde, bu 10 milyar dolarlık paket 1 Ocak 2027 prestijiyle erişilebilir olacak. Karşılığında tek gereken inancınızın devam etmesidir” sözlerini kullanmıştı.

Planın basına sızmasının ardından İngiltere Futbol Federasyonu (FA) tekliften büsbütün habersiz olduklarını açıklarken, FIFA eski Başkanı Sepp Blatter de Reuters’a yaptığı değerlendirmede “Futbol hiçbir bireye yahut kuruma ilişkin değildir, halka aittir. FIFA kar odaklı bir şirket yapısına dönüştürülürse ruhunu kaybeder” diyerek kendi periyodunda bu türlü bir adımı asla düşünmeyeceğini belirtti.

Krizin tırmanması üzerine FIFA içinde de istifalar ve çatlaklar meydana geldi. Kıdemli danışman Carlos Cordeiro projenin “futbol için berbat bir anlaşma” olduğunu belirterek istifa etti.

FIFA Operasyon Direktörü Kevin Lamour ise işçinin Infantino tarafından kandırıldığını tez ederek projeyi “tek bir kişinin projesi” olarak tanımladı.

Infantino’nun yatırımcı grubu liderliği için ABD Başkanı Donald Trump ile yakın aile bağları bulunan Joshua Kushner’ın kurduğu Thrive Capital şirketini seçtiği ortaya çıktı.

Infantino’nun Trump ile olan yakın bağlantısı, geçen yıl Aralık ayında FIFA’nın Trump’a Barış Ödülü vermesi ve Dünya Kupası sırasında kırmızı kart gören ABD’li oyuncu Folarin Balogun’un cezasının kaldırılması sürecindeki müdahaleler sebebiyle tenkit topluyordu.

Donald Trump ise cuma günü yaptığı açıklamada pay satışı teklifi hakkında Infantino ile görüşmediğini söyledi.

Spor pazarlama analisti Bob Dorfman ve spor ekonomisti Victor Matheson, Infantino’nun mali açıdan başarılı geçen Dünya Kupası’nın akabinde iki hafta içinde pozisyonunu büyük ölçüde kaybettiğini ve siyasi bir hayatta kalma gayreti verdiğini belirtti.

Sepp Blatter’in akabinde 2016’da misyona gelen ve iki kere rakipsiz seçilen Infantino’nun, Mart 2027-2031 dönemi için yine seçilmesi daha evvel kesin görülürken, mevcut kriz sebebiyle kongre öncesinde rakiplerle müsabakasının kaçınılmaz olduğu söz ediliyor.