Kemoterapinin yanında fitoterapi de uygular mısınız

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Kemoterapi başlamıştı.
Sorusu kısa, nazik ve son derece insaniydi: “Kemoterapinin yanında fitoterapi de uygular mısınız?”
Kısa yanıtımız şuydu: “Hayır, uygulamıyoruz ve önermiyoruz.”
Ama bu kadar içten bir soruya sadece “hayır” demek yetmez. Zira bu soru bilgisizlikten değil, birçok vakit sevgiden doğar.
Sevdiğiniz biri ağır bir hastalıkla karşılaştığında her taşı kaldırmak, “Yapabileceğimiz diğer bir şey var mı” diye sormak istersiniz.
Söz konusu annemiz ya da babamız olduğunda, mesleksel bilgilerimizin yanına evlat olmanın çaresizliği de oturur.
Önce yanlış bir anlaşılmayı düzeltelim. Çağdaş tıp bitkilere karşı değildir.
Tam aksine, onkolojinin en değerli ilaçlarından kimileri bitkilerden doğmuştur.
Paklitaksel ile dosetaksel, porsuk ağacından geliştirildi.
Lösemi ve lenfoma tedavisindeki vinkristin, Madagaskar cezayirmenekşesinden geldi.
İrinotekanın kıssası ise Camptotheca acuminata isimli bir ağaca uzanır.
Demek ki sorun “bitkisel olan” ile “kimyasal olan” arasındaki bir savaş değildir.
Asıl problem, “hangi molekülden ne kadar veriyoruz”, “etkisini biliyor muyuz”, “başka ilaçlarla nasıl etkileştiğini ölçtük mü” olmalı.
Bir bitkiden ilaç geliştirildiğinde aktif molekül ayrıştırılır, dozu standardize edilir, klinik çalışmalardan geçer, yan tesirleri ve etkileşimleri araştırılır. Her kutuda tıpkı ölçüde faal madde bulunur.
Bir bitkisel karışımda ise hangi maddeden ne kadar bulunduğu, bunun ne kadarının emileceği ve kemoterapiyle karşılaştığında ne yapacağı birden fazla vakit bilinmez.
“Doğal” sözcüğü burada güvenlik evrakı değildir. Bunun en çarpıcı örneklerinden biri sarı kantarondur.
Sarı kantaron, karaciğerde birçok ilacı parçalayan CYP3A4 isimli enzim sistemini hızlandırabilir. Kanser hastalarında yapılan küçük ama direkt ilaç seviyesini ölçen bir çalışmada, sarı kantaron kullanıldığında irinotekanın faal metaboliti SN-38’in kandaki seviyesi yüzde 42 azaldı.
Hasta kemoterapisini tıpkı dozda alır. Serum takılır, tedavi evraka eksiksiz yazılır.
Fakat tesirli molekülün bedendeki ölçüsü yarıya yakın azalabilir.Üstelik hasta bunu hissetmez.
Bitkisel eser, kemoterapinin dozunu kâğıt üzerinde değiştirmeden tedavinin gerçek gücünü azaltabilir.
Bu kayıp bazen denetim görüntülemesinde fark edilir.
Bu örnek pankreas kanseri açısından ayrıyeten değerlidir.
Çünkü ileri evre pankreas kanserinde sık kullanılan FOLFIRINOX tedavisinin bileşenlerinden biri irinotekandır.
Başka bir tartışma da yüksek doz antioksidanlardır.
Kemoterapi ve radyoterapinin birtakım tesirleri, kanser hücresinde oksidatif hasar oluşturmalarına dayanır.
Yüksek doz antioksidanların tedavi etmeye çalıştığımız tümör hücresini de koruyabileceği düşünülüyor.

MUTLAKA HEKİME DANIŞMALISINIZ

Erken evre göğüs kanserli 1.134 hastayı içeren bir araştırmada, kemoterapiden evvel ve tedavi sırasında daima antioksidan desteği kullananlarda nüks ve ömür kaybı yönünde olumsuz bir sinyal görüldü.
Ancak bu, randomize bir destek deneyi değil, gözlemsel bir tahlildi, nedensellik kanıtlamadı. Standart multivitaminlerde de tıpkı alaka görülmedi.
Dolayısıyla “her vitamin zararlıdır” diyemeyiz. Gerçek cümle şudur: Etkin kanser tedavisi sırasında, bilhassa yüksek doz antioksidanlar ve bitkisel eserler tabibe danışılmadan kullanılmamalıdır.
Bir öbür risk de karaciğerdir. “Doğal” eserler karaciğer hasarı yapabilir.
Pankreas kanserinde safra yolu tıkanıklığı, sarılık ve stent ihtiyacı aslında sık görülür.
Karaciğerde ortaya çıkacak ek bir bozulma, kemoterapinin ertelenmesine yol açabilir.
Buradaki asıl kayıp sadece bozulan bir laboratuvar kıymeti değildir. Kaybedilen tedavi haftalarıdır.
Fitoterapiyi önermemek, hastaya “yapılabilecek diğer bir şey yok” demek değildir.
Pankreas kanserinde sindirim enzimi yetersizliği araştırılmalı, gerektiğinde enzim verilmelidir.
Beslenme ve kas kaybı izlenmeli, ağrı, bulantı, uyku ve ruhsal yük ciddiye alınmalıdır.
Bunların hiçbiri kemoterapinin alternatifi değildir. Bunlar uygun onkolojinin kendisidir. Tabiplerin de bu soruyu küçümsememesi gerekir.
“Bunlara mı inanıyorsunuz” dediğimiz anda konuşma biter. Hasta kullandığı eseri gizlemeye başlar.
Gizlenen bir etkileşim, bilinen bir etkileşimden çok daha tehlikelidir.
Daha gerçek soru şudur:
“Bu süreçte kullandığınız bitki çayı, karışım, vitamin yahut destek var mı…”
Ve akabinde verilecek en esirgeyici cümle tahminen de şudur: “Yeni bir şey denemeden evvel bana sorun.”
O telefondaki soruya bugün de birebir karşılığı veriyoruz. Etkin kemoterapi sürerken içeriği, dozu ve etkileşimi bilinmeyen bitkisel karışımları önermiyoruz.
Ama arayışın kendisini reddetmiyoruz.
Çünkü ailelerin aradığı “bir şey daha” hakikaten vardır:
Daha yeterli beslenme, hakikat enzim takviyesi, tesirli ağrı ve bulantı denetimi, hareket, uyku ve ruhsal takviye.
Sadece ismi fitoterapi değildir.