Google ve medya arasında ‘sıfır tık’ savaşı! Yeni bir tertip mi kuruluyor? Uzman isim tek tek anlattı

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Gelişmelerden anında haberdar olun.

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

Google’ın son devirde arama motoruna entegre ettiği yapay zekâ dayanaklı özet özellikleri, kullanıcıların arama sonuçlarından direkt bilgi almasını sağlıyor. Fakat bu sistem kullanıcıların haber sitelerine tıklama gereksinimini azaltıyor ve bu da trafik kaybına neden oluyor. Dijital analiz şirketi Semrush bilgilerine nazaran, Haziran 2025 ile Haziran 2026 arasındaki periyotta Google kaynaklı organik arama trafiğinde birçok büyük yayın kuruluşunda düşüş yaşandı.

Küresel medya devlerinden kimilerinin trafikleri önemli oranda düşüşe geçti; Politico’nun Google’dan gelen trafiği yaklaşık yüzde 20 azaldı. CNN’in organik Google trafiği yüzde 31 geriledi. Business Insider’ın Google kaynaklı ziyaretçi sayısında yüzde 31 düzeyinde düşüş görüldü. USA Today’in ulusal yayınındaki Google arama trafiği yüzde 18 azaldı.

İngiltere merkezli büyük yayın kuruluşlarından Reach ise Google üzerinden gelen ziyaretçi sayısının geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 55 düştüğünü açıkladı. Daily Mirror, Daily Express, Daily Star üzere 120’den fazla medya markasını bünyesinde bulunduran Reach’in toplam geliri yılın birinci yarısında yüzde 9 düşerek 232,9 milyon sterline geriledi. Şirketin Londra borsasında süreç gören payları ise sonuçların açıklanmasının akabinde yüzde 20’den fazla paha kaybetti.

ASIL MESELA HABER ÖZETLERİ DEĞİL, GELİRİN GOOGLE’A KALMASI

“Son devirde Google tarafından kullanıcılara sunulmaya başlayan özetler, Google’ın internetteki rolünü kökten değiştiriyor. Google günümüze kadar kullanıcıyla internette yer alan bilgiler arasında bir köprü görevi üstleniyordu. Bugün ise kullanıcıları kendi ekosisteminde tutmak için haber ajansları ve öbür kullanıcılar tarafından üretilen bilgiyi yapay zekâ algoritmalarıyla sentezleyen bir içerik sağlayıcısına dönüşme eğiliminde” diyen İstanbul Ticaret Üniversitesi Medya ve İletişim Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Berk Çaycı ekledi:

“Yapay zekâ takviyeli özetler bilhassa de haber özetleri haber sitelerinde gazetecilerin emeğiyle üretilen içerikleri çok kısa bir mühlet içerisinde özetleyerek direkt kullanıcılara ulaştırıyor. Kullanıcılar artık Google üzerinde ilgili haber sitelerine yönlendirilmeden çabucak evvel birinci sırada haber özetleriyle karşılaşıyor. Bu durum ise kullanıcılara ‘tıklamasız arama’ alışkanlığı kazandırıyor. Bu noktada asıl sıkıntı yapay zekâ algoritmalarının haber içeriklerini özetlemesi değil, bu haber özetlerinin ekonomik pahasının değerli ölçüde Google’da kalmasıdır.”

MEDYANIN GELECEĞİ NASIL ETKİLECEK?

“Bu ‘tıklamasız arama’ alışkanlığı, haberciliğin ve haber sitelerinin geleceğini teknik olarak nasıl etkileyecek?” diye sorduğumuz Doç. Dr. Berk Çaycı, “Google’ın yapay zekâ özetlerini kullanıcılara arama sonuçlarının üzerinde birinci sırada sunması, internette üretilen ekonomik bedelin kimler arasında ve ne ölçüde paylaşılacağını yine belirliyor” dedi ve bu durumun medyanın geleceğine olabilecek tesirlerini anlattı:

— ‘Tıklamasız arama’ durumu, haber siteleri için kullanıcı trafiğinin azalması manasına geliyor. Haber sitelerinin kullanıcı trafiğinin azalması, reklam gelirlerinin azalması demek. Daha az kullanıcı ziyareti, daha az sayfa görüntüleme ve azalan reklam gösterimleri direkt olarak reklam gelirlerinde sert düşüşlere sebep oluyor.

— Gelirlerinin azalması ise birinci olarak haber sitelerindeki istihdamı etkiliyor. Daha az sayıda gazeteci ile haber üretiminin gerçekleştirilmesi, üretilen haberin niteliğini olumsuz yönde etkileyecektir.

HALÜSİNASYON RİSKİ YÜKSEK

— Haber çeşitliliği ve derinliği ilerleyen süreçte azalmaya başlayabilir. Ayrıca kullanıcıların haberleri yapay zekâ özetlerinden takip etmesi ve haber sitesine tıklamaması haber kuruluşlarının marka pahasını olumsuz yönde etkileyebilir. Bu durumun bir öteki sonucu ise haber sitelerine yönelik inanç algısının zayıflamasıdır.

— Dahası yapay zekâ özetleri çok sayıda haber sitesinden atıf yaparak yeni bir metin oluşturduğu için her vakit halüsinasyon görme riskliyle karşı karşıya kalmaktadır. Bu durumda eski bir gelişme yeni bir olayla yanılgılı ilişkilendirilebilir.

GÜNCEL BİLGİLERE ULAŞMAK İÇİN HALA GAZETECİ EMEĞİNE İHTİYAÇ VAR

Google’un yapay zekâ takviyeli özetleri, var olan içeriklerden besleniyor. Pekala yayıncıların içeriklerini yapay zekâya kapatması ya da şirketlerin batması, ileride yapay zekânın da beslenecek taze haber bulamamasına yol açar mı?

Doç. Dr. Berk Çaycı, “Yapay zekâ sisteminde var olan bilgiye erişebilir, işleyebilir, sınıflandırabilir ve özetleyebilir. Sisteminde data olmadığı taktirde içerikte üretemeyecektir. Günümüz kurallarında yapay zekâ rastgele bir olay yerine gazeteci gönderemez, tek başına bir mahkemeyi takip edemez. Harika devirlerde alanda tek başına yer alamaz. Güncel bilgilere ulaşmak için hala gazeteci emeğine muhtaçlık vardır. Bu bağlamda haberi üretmek ile haberi özetlemek arasındaki farkın yeterlice anlaşılması gerekiyor” diye konuştu.

KENDİ KAYNAĞINI TÜKETME RİSKİNİ ORTAYA ÇIKIYOR

“Şu an için Google’ın yapay zekâ özetleri çok sayıda bahis için internette var olan bilgileri özetleyen nitelikte. Bu nedenle yeni içeriklerin haber siteleri tarafından üretilmemesi yeni, özgün ve doğrulanmış haberlerin sayısının azalmasına neden olacaktır. Özgün haber içeriklerinin sayısı azaldıkça yapay zekâ özetlerinde kullanılacak kaynakların sayısı da azalacaktır” diyen Çaycı Google haber sitelerinin üretim maliyetine katkıda bulunmazsa sistemin sürdürülebilir olmayacağının altını çizdi.

Çaycı, “İnternette her vakit data olacaktır. Fakat Google’ın yapay zekâ özetleriyle geliştirdiği yeni model kendi kaynağını tüketme riskini ortaya çıkarıyor. Haber siteleri algoritmaların içeriklerine erişimini sınırlayarak tedbirler almaya başlayabilir. Bu gelişme yapay zekâ özetlerinin niteliksiz hale gelmesiyle sonuçlanabilir” dedi.

REKLAM GELİRİYLE TELİF ANLAŞMASI AYNI ŞEY DE DEĞİL

Google’ın arama sonuçlarında değerli bir yere sahip olan çevrimiçi tartışma platformu Reddit, 2024 yılında Google ile yıllık yaklaşık 60 milyon dolar değerinde bir mutabakat imzalamış ve içeriklerinin yapay zekâ modellerinin eğitilmesinde kullanılmasına müsaade vermişti.

Peki bu anlaşmalar medya bölümünün kaybettiği reklam gelirini karşılamaya kâfi mi? Küçük ve lokal haber siteleri bu pazarlıkların dışında kalarak yok mu olacak?

Doç. Dr. Berk Çaycı, Reddit üzere büyük platformlarla yapılan milyon dolarlık telif mutabakatlarının dalın tamamının kaybettiği reklam gelirlerini telafi etmeyeceğini, küçük ve lokal yayıncıların sürecin büsbütün dışında kalacağını, bu durumun onlar için varoluşsal bir probleme dönüşebileceğini söz etti.

“Ayrıca reklam geliriyle telif anlaşması tıpkı şey de değildir. Burada şuna dikkat etmek gerekir; yapay zekâ özetleri kullanıcıların haber sitelerine yönelmesini azaltabilir. Kullanıcı haber sitelerine girmediği taktirde ya da daha az ziyaret ettiği durumda haber sitesiyle arasındaki bağ zayıflar. Haber siteleri ile kullanıcı arasındaki etkileşim azalacağı için reklam gelirleri de düşmeye başlayacaktır. Burada yalnızca büyük haber siteleri ve kuruluşlar arasında telif mutabakatlarının yapılması değerli bir sıkıntıdır. Şayet küçük ve lokal haber siteleri bu pazarlığın dışında kalırsa önemli gelir kayıplarına uğrayacaklardır” diyen Çaycı şu ayrıntıları verdi:

“Küçük ve lokal haber siteleri bu süreçte hem ziyaretçi trafiğinde hem de reklam gelirlerinde önemli düşüler yaşayabilir. Bu durum bölümdeki rekabet bahtlarını ortadan kaldıracaktır. Bu durumu önlemek için yapay zekâ özetleri ve modeli geliştirmek gayesiyle kullanılan her içerik için kullanım karşılığında ödemelerin medya kuruluşlarına yapılması gerekiyor. Bu süreçte yapılması gereken yalnızca daldaki büyük kuruluşlarla telif anlaşması yapmak değildir. Küçük ve mahallî haber sitelerini de kapsayan şeffaf bir gelir paylaşım modelinin hayata geçirilmesi gerekiyor.”

GOOGLE OLMADAN OKURA ULAŞMAK MÜMKÜN MÜ?

Berk Çaycı, “Yayıncılar, önümüzdeki devirde Google ile münasebetlerini yine düzenlemek durumunda kalacaktır” dedi ve izlenebilecek yolları anlattı:

— Bazı kuruluşlar Google botlarının içeriklerine sonlu erişim vermeyi değerlendirecektir. Bazı kuruluşlarsa içeriklerini lisanslayarak yeni bir gelir ve dağıtım modeli oluşturmayı deneyecektir.

— Bu süreçte farklı dijital yollar da deneyeceklerdir. En değerli alternatiflerden bir tanesi olarak, kimi haber sitelerinin kendi haber arşivlerine dayanan özgün yapay zekâ tabanlı sohbet botlarını geliştirmeyi denemesi bekleniyor.

— Ayrıca kullanıcılarla direkt bağlı dijital kanallar, akıllı bildirimler, fiyatlı abonelik modelleri ve bültenler sunarak Google’ı tek trafik kaynağı olmaktan çıkarma stratejisi kullanımı yaygınlaşacaktır.