‘Geçmişi olmayan bir dünyada geleceği kolay var edemeyiz’

İstanbul’un birçok tarihi yapısı stantlara mesken sahipliği yaparak tekrar hayat buluyor. Bunlardan biri de Şerefiye Sarnıcı. 1.600 yıllık yapı bu defa Seçkin Pirim’in çağdaş heykellerinden oluşan ‘Dün ile Bugün’ standını sanatseverlerle buluşturuyor. Bunaltıcı bir yaz gününde sergiyi görmek için Şerefiye Sarnıcı’nın yolunu tutuyoruz. Daha stant alanına girmeden, sanatkarın yere özel tasarladığı ‘Relics Installations Shots’ isimli iki sütun girişte ziyaretçileri karşılıyor. Sarnıcın merdivenlerinden aşağı indikçe İstanbul’un gürültüsü ve dışarıdaki sıcak yavaş yavaş geride kalıyor. İçeride 18 derecelik ferah bir serinlik var.

Sergi alanına adım attığımızda birinci dikkat çeken şey, heykellerin kendisi değil, duvarlara vuran gölgeleri oluyor. Loş ışıkta taş duvarların üzerinde beliren bu gölgeler, yapıtların tesirini daha da artırıyor.

İzleyiciyi yere çekiyor

Tarihi sütunlar, heykeller ve duvarlara düşen gölgeler arasında dolaşırken yere eşlik eden su sesi dikkatimizi çekiyor. Sarnıcın içindeki stant alanına yerleştirilen toplam sekiz hoparlörden su damlası sesleri yükseliyor. Bu sesler, standın atmosferini güçlendirirken izleyiciyi de yerin içine daha fazla çekiyor. 2024 tarihli ‘Parasites Series No.2’, suyun içinde süzülen kırmızı bir canlıyı andırıyor. Çabucak akabinde karşımıza farklı geometrik boşluklardan oluşan ‘Wretchedness’ çıkıyor. Fiberglas materyalden üretilen bu heykel, formu ve dokusuyla hem geçmişten hem de bugünden izler taşıyor.

Seçkin Pirim standın fikri üzerine uzun müddettir düşündüğünü söylüyor. ‘Dün ile Bugün’ün ana fikriniyse şu sözlerle anlatıyor: “Son üç yıldır üzerinde kafa yorduğum; geçmiş, gelecek, antik kentler, sosyolojik, kültürel, yapısal farklılıklar ve bu periyoda nasıl aktarıldığı… Geçmişi olmayan bir dünyada geleceği biz çok kolay var edemeyiz diye düşünüyorum. O yüzden de tüm
üç yıllık işlerimin ana fikri aslında bunlar üzerinden çıktı.”

Heykelleri incelerken gözünüz ister istemez yalnızca yapıtlara değil, ışığa, gölgeye ve sarnıcın tavanından düşen su damlalarının yüzeyde bıraktığı halkalara da kayıyor. Bilhassa ‘Psychiatrist Window’ üzere birçok pleksiglas heykelde, yapıtların yüzeyindeki çizgilerle su damlalarının oluşturduğu izler arasında dikkatle baktığınızda bir ahenk yakalıyorsunuz.

Bizans İmparatoru II. Theodosius tarafından 428-443 yılları arasında inşa ettirilen Şerefiye Sarnıcı yüzyıllar boyunca İstanbul’un su gereksinimini karşılayan kıymetli yapılardan olmuş. Bir vakitler suyun depolandığı ve kente dağıtıldığı bu tarihi yapı bugün suyun izinde, geçmişle bugün arasında bağ kuran bir standa mesken sahipliği yapıyor. Stant 31 Ağustos’a dek ziyaret edilebilir.