Ankara ile Ege ve Doğu Akdeniz’de tekrar tansiyon yaşanabileceğini kıymetlendiren Atina, dört başka kriz senaryosu hazırladı. Yunanistan’ın mümkün bir tırmanma halinde Girit’in güneyinde karasularını 12 mile çıkarma seçeneğini de gündemde tuttuğu belirtiliyor.
SON devirde Ege ve Doğu Akdeniz’deki karşılıklı deniz parkı duyurularının akabinde gerilme sinyali veren Atina-Ankara münasebetlerinde Yunanistan idaresi kriz senaryolarını çalışmaya başladı. Yunan basınına nazaran Atina idaresinin masasında dört farklı senaryo var. Kathimerini gazetesi, Ankara’nın adaların silahsızlandırılması ve Ege’deki “gri bölgeler” tezini yine gündeme taşımasının akabinde, iki ülke arasında alanda yaşanabilecek gelişmelere karşı Atina’nın hazırlık yaptığını yazdı.
2020’YE DÖNÜŞ İHTİMALİ
İlk senaryo, 2020’de yaşanan Oruç Reis krizinin tekrarlanması. Oruç Reis araştırma gemisinin o devirde Meis’in güneyi ile Rodos ve Kerpe’nin doğusunda gerçekleştirdiği faaliyetler hatırlatılarak, Türkiye’nin Ege yahut Doğu Akdeniz’de Yunanistan’ın tartışmalı gördüğü bir bölgeye araştırma gemisi göndermesi halinde, yeni bir tansiyon yaşanabileceği bedellendiriliyor.
İkinci senaryoda Türk balıkçı teknelerinin, Yunanistan’ın kendi Münhasır Ekonomik Bölgesi (MEB) olarak tez ettiği alanlarda, bilhassa Ege’de faaliyet göstermesi halinde Atina ile yeni bir tansiyon kaynağı olacak.
EGE SEMALARINDA GERİLİM
Üçüncü senaryo, Türkiye’nin beşerli savaş uçakları yerine, dronlarla Yunanistan’ın hava alanı olarak argüman ettiği bölgelerde uçuşlarını sürdürmesini kapsıyor. Atina’nın bu durumda Türkiye’ye açık bir ikazda bulunması, hatta bir dronun düşürülmesini gündeme alabileceği, bu türlü bir gelişmenin Ankara’nın karşılık vermesiyle krizin süratle tırmanabileceği bedellendiriliyor.
Dördüncü ve daha uzun vadeli kriz senaryosu ise Yunanistan’ın İsrail’den alacağı “Aşil’in Kalkanı” hava savunma sisteminin 2027’de teslim edilmesi ile yaşanabilir. Sistemin teslimatının Ankara’da rahatsızlık yaratabileceği ve iki ülke arasındaki tansiyonu daha da derinleştirebileceği öne sürülürken, bu senaryonun başkalarına kıyasla daha uzak bir ihtimal olduğu vurgulanıyor.
12 MİL HAMLESİ MASADA
Bu arada Atina’nın, Türkiye ile tansiyonun tırmanması halinde, cevap olarak, Girit’in güneyinde karasularını 12 deniz miline çıkarma seçeneğini değerlendirdiği de argüman edildi. Yunan Dışişleri Bakanlığı’nın Ankara’ya geçtiğimiz hafta gönderdiği diplomatik notada, karasularını 12 mile genişletme hakkının gizli tutulduğuna dair birinci defa açıkça atıf yapıldığı vurgulandı.
Gerilim senaryolarına karşın Ankara ile Atina arasındaki irtibat kanallarının açık olduğu da vurgulandı. MİT Başkanı İbrahim Kalın’ın Atina ziyaretinde Başbakan Kiriakos Miçotakis ile görüşmesi buna örnek gösterildi. Öte yandan Miçotakis’in gelecek pazar Türkiye kıyılarının çabucak karşısındaki Meis Adası’nı ziyaret edeceğine dikkat çekildi.
‘TÜRK TURİST OLMADAN GEÇİNEMEYİZ’
ATİNA idaresi sık sık “Türkiye tehdidi” telaffuzunu gündeme getirse de anketlere nazaran Yunan halkının gündemi öbür. Yunanistan’daki SL Press haber tahlil sitesinin aktardığı bir anket sonucuna nazaran, Türk-Yunan ilgilerini ülkenin “en değerli sorunu” olarak görenlerin oranı sadece yüzde 2.1 iken, hayat pahalılığı yüzde 48.7 ile açık ara birinci sırada yer aldı. Sonuçlar, Yunan halkının gündeminde jeopolitik gelişmelerden çok, günlük ekonomik sıkıntıların öne çıktığını ortaya koydu. SL Press, anket sonuçlarının bilhassa Türk turistlerin yoğun olarak ziyaret ettiği Ege adalarındaki ekonomik tabloyla birlikte kıymetlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Midilli, Sakız, Sisam, Limni, İleryoz, Kalimnos, İstanköy, Rodos, Sömbeki ve Meis üzere kapıda vize uygulamasından yararlanan adalarda Türk turistlerin turizm iktisadı açısından değerli bir yere sahip olduğu belirtildi. Türk turistlerin gelişinin durması halinde restoranlar, küçük esnaf, feribot işletmeleri ve turizm kesiminin başka ögelerin bundan direkt etkileneceği vurgulandı. Bazı Yunan adaları için, “Türk turistlere bağımlı” ve “ekonomik rehine” sözleri kullanıldı.