Abdulkadir EROĞLU

Türkiye sermaye piyasalarında yaşanan fon skandalı, yalnızca bazı yatırımcıların para kaybetmesiyle açıklanabilecek bir olay değildir. İddialar, borsada küçük yatırımcıyı ağır zarara uğratan, belirli gruplara büyük kazançlar sağlayan bir düzenin nasıl işlediğine ilişkin ciddi soru işaretleri ortaya çıkarmıştır.

Sistem nasıl işledi?

İddialara göre bazı portföy yönetim şirketleri, borsada işlem hacmi düşük ve halka açıklık oranı sınırlı hisselerde yoğun alımlar yaptı. Bu alımlar hisse fiyatlarını olağanüstü yükseltti. Hisse fiyatları yükseldikçe fonların getirileri de yüksek göründü; bu yüksek getiriler yeni yatırımcıları fonlara çekti.

Ancak yatırımcılar paralarını geri istemeye başlayınca sistemin kırılganlığı ortaya çıktı. Fonların portföyündeki hisseleri aynı hızla nakde çevirmek mümkün olmadığından ödeme sorunları yaşandı.

SPK, 17 Eylül 2026’da Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Bulls ve Pardus Portföy olmak üzere yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verdi.

Pasifik Eurasia: Küçük yatırımcıya ne oldu?

2023 yılında 903 bin kişinin katılımıyla halka arz edilen Pasifik Eurasia, halktan yaklaşık 850 milyon lira topladı. Şirketin hisse başına kazancının yalnızca 3 kuruş seviyesinde kaldığı belirtilirken, hisse değerinin 16 ayda yüzde 857 yükselmesi dikkat çekti.

İddialara göre Pusula Portföy’ün yüklü alımlarının hemen ertesi günü, AKP milletvekili Asuman Erdoğan’ın eşi ve şirket patronu Fatih Erdoğan milyonlarca lotluk satış gerçekleştirdi. Şirketin üç yılda 3 milyar liranın üzerinde kâr elde ettiği belirtilirken, hisselerini elinde tutan küçük yatırımcıların ciddi kayıplar yaşadığı görüldü.

Özata Denizcilik ve dikkat çeken hisse hareketleri

Özata Denizcilik (OZATD) hissesi de soruşturma kapsamında gündeme geldi. Nisan 2026’da başlayan olağanüstü yükseliş sonucunda hisse, 15 Eylül’de yaklaşık 4.980 TL seviyesine ulaştı. Ertesi gün sert düşüş yaşandı.

Kamuoyuna yansıyan iddialara göre Fatma Para Sayan Kaya’nın işlemleri de dikkat çekti:

• Alış tarihi: 8 Nisan 2026
• Alış fiyatı: 255 TL
• Alınan miktar: 250 bin lot
• Bildirilen toplam yatırım: 63,36 milyon TL
• İddia edilen satış fiyatı: 4.482 TL
• İddia edilen satış geliri: 1,344 milyar TL

Bu rakamlar, alış fiyatına göre yaklaşık 17,6 katlık bir artışa işaret ediyor. Ancak satışların farklı tarihlerde gerçekleştirildiği yönündeki açıklamalar nedeniyle 4.482 TL’nin bütün hisseler için tek bir satış fiyatı olduğu kesin değildir. Bu iddiaların işlem kayıtlarıyla ve yargı süreciyle açıklığa kavuşturulması gerekir.

Öte yandan 1-16 Eylül tarihleri arasında Tera ve Pusula fonlarından toplam 401,27 milyar TL çıkış gerçekleştiği bildirildi. Bunun 335,91 milyar TL’si Tera, 65,35 milyar TL’si Pusula fonlarına ait. Bu tutarların borsadan çıkan net para değil, fonlardan gerçekleşen çıkışlar olduğunun da altını çizmek gerekir. Borsa istanbuldan çıkan para ise hesap bile edilememektedir.

Asıl sorumlular hesap vermeli!

Burada cevaplanması gereken temel soru şudur: Bir hisse birkaç ay içerisinde 17,6 kat yükselirken SPK ve Borsa İstanbul neden daha erken ve etkili müdahalede bulunmadı?

Halka arzlara izin veren, fon faaliyetlerini denetleyen ve sermaye piyasalarının güvenliğinden sorumlu kurumların yöneticileri de hesap vermelidir. Usulsüzlükte sorumluluğu bulunan şirket ortakları, fon yöneticileri ve halka arz işlemlerini gerçekleştiren aracı kurumların yetkilileri hakkında kapsamlı soruşturma yürütülmeli; suçtan elde edildiği mahkeme kararıyla belirlenen kazançlara ve mal varlıklarına hukuka uygun biçimde el konulmalıdır.

Kaybedilen yalnızca para değil, güvendir!

Dünyanın büyük fonları bir ülkeye yatırım yaparken iki temel unsura bakar: Güven ve piyasa derinliği.

Son aylarda sermaye piyasalarında yaşanan fon tartışmaları, denetim eksikliği iddiaları ve şeffaflık sorunları Borsa İstanbul’a duyulan güveni zedeleme riski taşımaktadır. Yabancı sermayenin piyasadan uzaklaşması, şirketlerimizin uluslararası piyasalardaki değerini ve rekabet gücünü de olumsuz etkileyebilir. Nitekim sabancı holding ve astor enerji ana endeksten çıkarıldı.

Üstelik ekonomik görünümdeki sorunlar da ağırlaşmaktadır. TCMB’nin yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5’e, 2027 tahminini yüzde 21’e ve 2028 tahminini yüzde 13,5’e yükseltmesi, enflasyonla mücadelede hedeflerin yeniden gözden geçirilmesini gerektirmektedir. Orta Vadeli Program’ın da bu gelişmeler ışığında revize edilmesi kaçınılmaz hâle gelmektedir.

Sonuç olarak: Borsa’da yaşanan bu olaylar yalnızca bir finans skandalı olarak görülemez. Devletin denetim sorumluluğunu, sermaye piyasalarının güvenilirliğini ve küçük yatırımcının korunmasını doğrudan ilgilendirmektedir.

Ekonomiye duyulan güvenin bu kadar zedelendiği, enflasyonla mücadelenin sonuçlarının tartışıldığı ve yatırımcının birikimlerini koruyamadığı bir ortamda hükümetin mevcut ekonomi politikalarıyla seçime kadar sorunsuz ilerlemesi kolay görünmüyor. Türkiye’yi daha zor ekonomik günlerin beklediği açıktır.