ABD Hazinesi, uydurma bayrak dokümanlarıyla İran ordusuna petrol taşıdığı sav edilen Hindistan merkezli bir şebeke ile Tahran'a yer hizmeti sağlayan Türkiye'deki bir firmayı yaptırım listesine aldı.
ABD Hazine Bakanlığı, İran hükümetine destek sağladıkları gerekçesiyle Hindistan ve Türkiye merkezli şirketler ile şahıslara yönelik yeni yaptırım kararları aldı.
Washington idaresi, Tahran idaresine arka çıkan tüm aktörlerin amaç alınmayı sürdüreceğini duyurdu.
Alınan kararların, Donald Trump idaresinin İran’ın ABD ve İsrail ile yürüttüğü savaşı finanse etmek maksadıyla petrol satmasını engellemeyi hedefleyen “Ekonomik Parya Operasyonu” (Operation Economic Outcast) kapsamında hayata geçirildiği bildirildi.
Açıklanan yeni yaptırımlar, Demokratların Kongre’nin her iki kanadında da çoğunluğu kazandığı ara seçimlerin çabucak ertesinde geldi.
Seçmenlerin İran savaşına ve bu savaşın ABD’deki enflasyonu körüklemesine yönelik reaksiyonlarını sandıkta gösterdiği süreçte Hazine Bakanlığı, geçen hafta uyguladığı adımların İran iktisadını çökerttiğini, riyalin tarihi taban düzeylere gerilediğini ve ülke içi enflasyonun yüzde 90 civarına fırladığını açıklamıştı.
HİNDİSTAN MERKEZLİ ŞİRKET HEDEF ALINDI
Hazine Bakanlığı, son adımların Hindistan merkezli Suniel Kumar Sharma, eşi Jaspreet Preeti Shahid, çiftin iki işletmesini yöneten öteki iki Hindistan vatandaşı ve Sharma ile ilişkili dokuz farklı kuruluşu kapsayan “geniş bir hata şebekesini” gaye aldığını bildirdi.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, “Kurdukları düzenekler, İran ordusu ve ona bağlı vekil ögeler ismine faaliyet yürüten gemiler de dahil olmak üzere, İran petrolü taşıyan yaptırım altındaki gemilere geçersiz bayraklar ve sertifikalar sağladı” sözlerine yer verildi.
Yetkililer, geçersiz bayrak ve dokümanların yasa dışı faaliyet yürüten gemilerin uluslararası güvenlik ve etraf düzenlemelerinden kaçmasına imkan tanıdığına dikkat çekti.
Tazminat sigortası bulunmayan bu tip gemilerin, kara sularında seyrettikleri ülkelerin ekonomilerine milyarlarca dolarlık ziyan verme potansiyeli taşıdığı kaydedildi.
Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Chandigarh merkezli Sharma ve Shahid çiftinin Guyana, Esvatini ve Laos üzere ülkeleri hileli formda temsil ettiklerini öne sürerek bayrak ve tescil dokümanları düzenlediklerini belirtti.
Şebekenin web alan isimleri satın alarak bu ülkeler ismine bayrak tahsisi, gemi adamı eğitimi, sertifikalandırma ve gemi klaslama hizmetleri sunduğunu argüman eden internet siteleri kurduğu, Hindistan merkezli paravan şirketler üzerinden düzmece sicil kayıtları oluşturduğu aktarıldı.
OFAC ayrıyeten denizcilik kesimine yönelik yeni bir ihtar yayımlayarak uydurma bayraklı gemilerle süreç yapmanın getirdiği yaptırım risklerine dikkati çekti.
TÜRKİYE’DEN YER HİZMETLERİ ŞİRKETİNE YAPTIRIM
Bakanlık, İran’ın ağır yaptırımlar altındaki havacılık bölümüne kesintisiz dayanak sağladığı gerekçesiyle Türkiye merkezli Fugo Yer Hizmetleri Şirketini (Fugo Ground Services Inc) de yaptırım listesine dahil etti.
Açıklamada, Türkiye’ye uçuşlarını sürdüren ve ABD yaptırımları altında bulunan Iran Air Tour, Saha Airlines, Taban Airlines ve Ata Airlines üzere İran hava yolu şirketlerine yer hizmetleri ve dayanak sağladığı bilgisi paylaşıldı.
BAKAN BESSENT: “KARADAN, DENİZDEN VE HAVADAN TAKİP EDECEĞİZ”
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington idaresinin Tahran’a takviye verenleri izlemeyi kararlılıkla sürdüreceğini savunarak, “Nerede olduğunuzu biliyoruz ve karadan, denizden ya da havadan İran rejimini desteklemeye devam edenleri yaptırımlarla maksat alacağız” değerlendirmesinde bulundu.
Reuters haber ajansına konuşan Obsidian Risk Advisors Yönetici Direktörü Brett Erickson ise yaptırımların Trump idaresinin sarsıcı seçim sonuçlarına karşın ekonomik baskıyı tırmandırdığı yönünde güçlü bir ileti verdiğini belirtti.
Erickson, “Ağır bir seçim mağlubiyetinin akabinde dahi Washington, tansiyonu düşürme yönünde en ufak bir adım atmaya niyetli görünmüyor” dedi.
Yaptırımlar kapsamında listeye alınan kişi ve kurumların ABD ile ilişkili varlıkları dondurulurken, bu taraflarla ticari süreç yapılması yasaklandı ve kısıtlamalar şahısların en az yüzde 50 payına sahip olduğu şirketleri de kapsayacak biçimde genişletildi.
Yaptırımların delinmesine aracılık eden yabancı banka ve şirketlerin de isimli yahut cezai yaptırımlarla karşılaşabileceği hatırlatıldı.
Başkan Donald Trump, İran savaşının ve akaryakıt fiyatlarındaki artışın seçim yenilgisindeki rolünü kabul ederken, askeri çatışmanın buna değdiğini savundu.
Petrol fiyatları ise yatırımcıların savaşın sona erme ihtimalini değerlendirmesiyle sert bir düşüş gösterdi.
Son yaptırımların, Tahran ile Washington arasında savaşı sonlandırmayı öngören mutabakat zaptının bozulmasının akabinde ABD’nin 14 Temmuz’da İran limanlarına tekrar abluka getirmesiyle daralan İran petrol ihracatı üzerindeki baskıyı daha da artırdığı kaydedildi.