Dünya alarm veriyor. Gibisi görülmemiş düzeylere ulaşıldı

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), dünya genelindeki sera gazı düzeylerine ait “Sera Gazı Bülteni” başlıklı yeni rapor yayımladı.

Raporda, “2025’te atmosferdeki karbondioksit ve başka temel sera gazlarının düzeyleri gibisi görülmemiş doruklara ulaştı. Bu durum, gezegenin uzun vadede daha fazla ısınmasını kaçınılmaz kılıyor. 2025’te global ölçekte ortalama yüzey karbondioksit konsantrasyonu milyonda 426,8 üniteye ulaştı. Bu da 1750 yılındaki sanayi öncesi temel düzeyin yüzde 153’üne tekabül ediyor.” tabirleri kullanıldı.

Raporda, insan faaliyetleriyle temaslı metan ve azot protoksit konsantrasyonlarının da yeni rekor düzeylere yükseldiği aktarıldı.

Raporda, her yıl salınan toplam karbondioksit ölçüsünün yaklaşık yarısının atmosferde kaldığı, geri kalanının ise kara ekosistemleri ve okyanuslar tarafından emildiği belirtilerek, karbondioksit artış suratının 1960’lardan bu yana üç katına çıktığına işaret edildi.

Yıllık ortalama 0,8 ppm’lik (milyonda bir parça) artış suratının 2011-2020 periyodunda yıllık ortalama 2,4 ppm’ye ulaştığı aktarılan raporda, 2024’ten 2025’e kadar global ortalama karbondioksit konsantrasyonunun 2,8 ppm arttığına işaret edildi.

Raporda görüşlerine yer verilen WMO Genel Sekreter Yardımcısı Ko Barrett, “Bir yıl daha, yeni bir rekor daha. Sera gazları atmosferde gibisi görülmemiş ölçüde ısıyı hapsederek, daha aşırı hava olaylarına ve bunun sonucunda ekonomilerimiz ile toplumlarımız için ortaya çıkan risklere güç sağlıyor. Kayıt tutulmaya başlandığından bu yana en sıcak 11 yılı geride bıraktık ve bu eğilim devam edecek üzere görünüyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Barrett, karbondioksitin çok uzun bir ömre sahip olduğunu kaydederek, bu durumun global iklimi yüzyıllar boyunca etkilemeye devam edeceğini bildirdi.

WMO Kıdemli Bilim Sorumlusu Oksana Tarasova, “(Karbondioksitte) 2024’ten 2025’e kadar görülen daha ölçülü artış suratı, 2023/2024 periyodundaki güçlü El Nino olayının akabinde karasal karbon yutaklarının tekrar toparlanmasını ve yangın kaynaklı karbon emisyonlarının azalmasını yansıtıyor.” sözlerini kullandı.

El Nino hava olayının daha şiddetli kuraklıklara, bitki örtüsünün kurumasına ve daha fazla orman yangınına yol açarak biyosferin verimliliğini düşürdüğünü belirten Tarasova, karbondioksit ölçüsünde yıllık 2,8 ppm’lik bir artışın, fosil yakıt kullanımı sonucunda atmosfere eklenen kayda kıymet ölçüdeki artışa işaret ettiğini kaydetti.

Tarasova, “2026’da, hem fosil yakıt kullanımı hem de 2023/2024 devrinde olduğu üzere karasal karbon yutaklarını etkileyecek güçlü bir El Nino’nun gelişmesi sebebiyle atmosferdeki karbon konsantrasyonlarında daha fazla artış görmeyi bekleyebiliriz.” değerlendirmesinde bulundu.