Fransa'da eğitim ve hayat pahalılığına reaksiyon gösteren yüz binler greve giderken, 70 bin polis sokaklarda teyakkuza geçirildi.
Fransa genelinde haftalardır devam eden lise ve üniversite aksiyonları, sendikaların aldığı grev kararlarıyla birleşti.
Gençlerin okullardaki berbat eğitim şartlarını protesto etmesiyle başlayan süreç, artan hayat pahalılığı ve gelir adaletsizliğine duyulan öfkeyle bir araya geldi.
Biriken yansılar, 17 Ekim’de Fransa’nın son yıllarda şahit olduğu en şiddetli sokak olaylarıyla sonuçlandı.
Yetkililer, bugün ülke genelinde 500 bin ila 700 bin kişinin sokaklara çıkacağını kestirim ediyor.
Başkent Paris’te düzenlenecek yürüyüşe ise 80 bine yakın kişinin katılması bekleniyor.
Fransa Demokratik İşçi Konfederasyonu (CFDT) temsilcisi Marylise Leon, AFP ajansına verdiği demeçte, “Güçlü bir seferberlik olacak.” diyerek, iştirak seviyesinin Fransa’da bir milyondan fazla insanın yürüdüğü 2023 yılındaki emeklilik ıslahatı protestolarıyla karşılaştırılabilecek boyuta ulaşacağını öngördü.
Grev dalgasına kamu ve özel dal eğitim sendikalarının yanı sıra demir yolu çalışanlarını, kamu hastanelerini ve posta hizmetlerini temsil eden sendikalar da dayanak veriyor.
Hükümete ve patronlara taleplerini ileten sendikalar; 2012’den bu yana yasal mecburilik haricinde rastgele bir ek artış yapılmayan minimum fiyata artırım uygulanmasını, tüm maaş kademelerinde genel artışa gidilmesini, vergi ıslahatı gerçekleştirilmesini ve gençler için eğitim koşullarının iyileştirilmesini istiyor.
İçişleri Bakanı Laurent Nunez, dün yaptığı açıklamada ülke genelinde 70 bin polis ve güvenlik gücünün görevlendirileceğini duyurdu.
Her türlü “şiddet eylemi” yahut kamu nizamının bozulması teşebbüsüne karşı “son derece sert bir yanıt” verileceğini belirten Nunez, güvenlik önlemlerinin en üst seviyede tutulacağını kaydetti.
Öğrencilerin öncülük ettiği aksiyonlar çoğunlukla barışçıl geçse de birtakım bölgelerde polisle çatışmalar yaşandı. Güvenlik güçleri, kalabalıkları dağıtmak gayesiyle göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı.
Cumartesi günü Paris’te emniyet mensuplarına molotofkokteyli atılmasının akabinde cinayete teşebbüs suçlamasıyla isimli soruşturma başlatıldı.
Diğer taraftan polisin şovlara müdahale biçimi sert olduğu gerekçesiyle tenkitlere yol açtı. Göstericilere yönelik şiddet uygulandığı argümanları üzerine polis teşkilatı bünyesinde iç soruşturmalar açıldı.
Yaşanan arbedelerde çok sayıda genç gösterici ağır yaralanırken binlerce kişi gözaltına alındı.
Yetkililer, 17 Ekim’de meydana gelen çatışmalara, geniş çaplı yağmalamalara ve kamu mallarına verilen ziyana taban hazırlayan güvenlik ve istihbarat zafiyetleri bulunduğunu kabul etti.
Paris Emniyet Müdürlüğü, kentin merkezinden geçerek Bastille Meydanı (Place de la Bastille) ile Concorde Meydanı (Place de la Concorde) arasında yapılması planlanan ana yürüyüş güzergahını dün prestijiyle yasakladı.
Emniyet üniteleri bu çizgi yerine, kent merkezinden uzaklaşarak doğuya gerçek uzanan müsaadeli alternatif bir güzergah belirledi.
Pek çok sendika, getirilen güzergah yasaklarını şov özgürlüğünü baskılama teşebbüsü olarak niteleyerek kınadı ve rotaların yine açılması talebiyle son dakika itiraz başvurularında bulundu.
Genel İş Sendikası (CGT) temsilcisi Fabrice Fort, “Kümülatif bir tesir hissedebiliyoruz: Kamuoyunun lise ve üniversite öğrencileri hareketine duyduğu sempati azalmıyor; beşerler özgürlüklere yönelik kısıtlamaları, bilhassa de şov yasaklarını sorguluyor.” dedi.
Fort, “Bu da ekseriyetle sesini pek çıkarmayan beşerler arasında bir uyanışı tetikledi.” tabirini kullandı.
Gençlerin öncülüğünde fitillenen emsal aksiyonlar son haftalarda öteki Avrupa ülkelerine de sıçradı.
Fransa’daki hareketliliğin yanı sıra Danimarka, Almanya ve İtalya’da da gençlik protestoları düzenlendi.