Avrupa'da artan hibrit savaş tehditleri üzerine hükümetler, kriz anlarında özel şirketlerin tesislerini sığınak ve lojistik merkez olarak kullanmaya hazırlanıyor.
Danimarka’daki IKEA mağazaları, elektrik kesintisi, sel baskını ya da kritik altyapılara yönelik muhtemel taarruz hallerinde acil durum sığınağı ve sahra hastanesine dönüştürülebilecek alanlar arasına dahil edildi.
Avrupa genelinde hükümetlerin kriz periyotlarında toplumsal işleyişi sürdürmek emeliyle özel kesim kaynaklarını devreye sokma arayışı hız kazandı.
Avrupa Birliği yetkililerinin Rusya kaynaklı hibrit savaş tehditleriyle ilişkilendirdiği sabotaj kuşkuları ve siber hücumlar, sivil hazırlık planlarını öne çıkardı.
Danimarka istihbarat teşkilatı, Rusya’nın önümüzdeki aylarda NATO ve öteki Batı ülkelerine yönelik bu tıp faaliyetlerini yoğunlaştırmasının mümkün olduğunu bildirirken, Moskova bu suçlamaları reddediyor.
IKEA Danimarka Güvenlik Şefi Torben Mortensen, kriz anında mağaza restoranlarının sıcak yemek sağlayabileceğini, jeneratörlerin elektrik gereksinimini karşılayacağını ve depolardaki paketli eserlerden ek yataklar kurulabileceğini belirtti.
Reuters haber ajansına demeç veren Mortensen, “İyi komşu olmak ve kriz anında topluma dayanak verebilecek bir şirket kimliği taşımak istiyoruz” sözünü kullandı.
IKEA, Danimarka’da kriz durumunda özel şirketlerin sağlayabileceği yatak, besin, kamyon ve uzman işçi imkanlarını kayıt altına alan Kriz Hazırlığı Kurumsal Koalisyonu bünyesinde yer alıyor.
Koalisyonun başkanı Maja Broloes, geniş alanları, eser stoğu, yemek tesisleri ve jeneratörleri nedeniyle IKEA’nın kriz idaresi için değerli bir örnek oluşturduğunu kaydetti.
Broloes, kriz çıktığında yetkililerin doğrudan bu ağa başvuracağını ve yardım sağlayabilecek şirketlerin koordine edileceğini bildirdi.
Ağ bünyesinde perakende, inşaat ve telekomünikasyon bölümlerinden 200’ü aşkın şirket ile 300 binden fazla çalışan kayıtlı durumda.
Sistem kapsamında şirketlerin ziyanlarını karşılamak üzere devlet dayanaklı bir tazminat düzeneği kuruluyor.
Geri ödemelerin olay bazında belirleneceği söz edildi. İstekli ağ şimdiye kadar kamu otoriteleriyle tatbikatlar gerçekleştirdi lakin şimdi kapsamlı bir fiili krizle karşılaşmadı.
IKEA idaresi global çapta bir acil durum hazırlık programının olmadığını, bu tıp uygulamaların ülke bazında yürütüldüğünü açıkladı.
Şirket, Ekim 2024’te İspanya’nın Valencia kentindeki sel felaketinde bir mağazasını 600’ü aşkın kişi için sığınağa dönüştürmüştü.
Danimarka’nın Aalborg kentinde ise Aralık 2021’deki kar fırtınasında mahsur kalan altı müşteri ile yaklaşık 24 çalışan geceyi teşhir yataklarında geçirmişti.
Avrupa Birliği, Mart 2025’te başlattığı Hazırlık Birliği Stratejisi çerçevesinde üye ülkelerin şirketlerle daha yakın çalışmasını teşvik ediyor.
Danimarka’nın en büyük süpermarket işletmecisi Salling Group, elektrik ve internet kesintisi halinde 48 saate kadar faaliyet gösterebilecek biçimde tasarlanan 51 mağazasından birincisini açıyor.
Kriz hazırlığı uygulamaları başka Avrupa ülkelerinde de yasal zorunluluklarla yürütülüyor.
Estonya, kriz vakitlerinde 300 şirketin kritik hizmetleri sürdürmesini kanunla mecburî tutarken, Finlandiya tedarik güvenliğini kamu, sivil toplum ve özel kesim paydaşlığıyla yönetiyor.
Polonya’da ise yasalar, muhtemel kriz hallerinde silahlı kuvvetlerin kimi şirketlere ilişkin araç, makine ve mülkleri kullanabilmesine müsaade veriyor.