ABD ve Çin’den 60 milyar dolarlık hamle. Ticaret savaşı bitti mi?

ABD ve Çin, iki ülke arasındaki ticarette karşılıklı olarak toplam 60 milyar dolarlık eserde gümrük vergilerini düşürme kararı aldı.

Beyaz Saray her iki tarafın 30’ar milyar dolarlık malını kapsayan listeleri yayımlarken, vergi indirimlerinin kesin oranları ve uygulama takvimi şimdi netleşmedi.

Geçen hafta ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Washington’da tepe gerçekleştirmişti.

AFP ajansının haberine nazaran Beyaz Saray, Şi’nin ziyareti sonrası “hassas olmayan mallar” kategorisindeki eserlere daha avantajlı tarife uygulanması yönünde tavsiye kararı alındığını duyurdu. Pekin idaresi de mutabakatı doğruladı.

İki ülke, gümrük vergilerinin bir periyot yüzde 100’ün üzerine çıktığı misilleme sürecinin akabinde birinci defa geçen yıl Güney Kore’deki başkanlar doruğunda ticaret ateşkesine varmıştı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, süresi kasım ayında dolması planlanan bu uzlaşmanın 10 Ocak tarihine kadar uzatıldığını bildirdi.

Çin Ticaret Bakanlığı, ticaret ateşkesinin iki ay uzatılmasının her iki tarafa ekonomik problemleri çözme planını kıymetlendirme fırsatı vereceğini belirtti. Açıklamada, bu adımın şirketler arası işbirliği için öngörülebilir bir ortam sağlayacağı kaydedildi.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, ABD-Çin Ticaret Heyeti bünyesinde varılan uzlaşmanın, ABD’nin Çin’e yaptığı ihracatın yaklaşık yüzde 30’u için pazar erişimini genişleteceğini söyledi.

Washington idaresinin yayımladığı listeye nazaran ABD; havai fişekler, Noel süsleri ve ağaç ışıkları, yapay çiçekler, mesken eşyaları, çocuk oto koltukları, oyuncaklar, spor gereçleri, sofra kadroları, battaniyeler, çarşaflar, kahve makineleri ve ekmek kızartma makineleri üzere küçük konut aletlerini içeren 77 eser kategorisinde gümrük vergilerini düşürmeyi planlıyor.

Çin’in ithalat listesi ise mısır, buğday, sorgum, et eserleri (sığır, domuz, kümes hayvanları), deniz eserleri, süt eserleri, bitkisel yağlar ve küspeler, viski, tıbbi aygıtlar, kozmetik eserleri, tomruk ve ahşap eserleri ile kömürü kapsayan 1600’den fazla Amerikan malını içeriyor.

Öte yandan Reuters ajansının haberine nazaran ABD’nin Çin’e en büyük ziraî ihraç kalemi olan soya fasulyesi, Pekin’in açıkladığı tarife indirimi listesinin dışında kaldı.

ABD menşeli soya fasulyesi Çin pazarında hala yüzde 10 ek gümrük vergisine tabi tutuluyor. Dal temsilcileri bu vergi yükünün özel bölüm kırma tesisleri için karşılanması güç bir maliyet yarattığı ikazını yapıyor.

Pekin idaresi, geçen yıl varılan mutabakat kapsamında yıllık 25 milyon tonluk alım taahhüdü çerçevesinde ABD’den büyük ölçekli soya fasulyesi alımını sürdürüyor.

Çin’in devlete ilişkin tarım şirketleri Sinograin ve COFCO, Beyaz Saray’ın açıkladığı yıllık kotanın yaklaşık yarısına denk gelen 12 milyon tondan fazla Amerikan soya fasulyesi satın aldı.

Pekin’in soya fasulyesi dışındaki tarım eserlerinde vergi indirimine gitmesi, Beyaz Saray’ın öne sürdüğü yıllık 17 milyar dolarlık tarım eseri satın alma taahhüdünü karşılama adımı olarak görülüyor.

Çin tarafı şimdi bu hacimdeki satın alma gayesini resmi olarak doğrulamadı.

Zirvede varılan bir öbür uzlaşmaya nazaran Çin, 2027 ve 2028 yıllarında ABD’den yılda en az 10 milyon metrik ton kömür ithal edecek.

Bu ölçü Çin’in yıllık kömür ithalatının yaklaşık yüzde 2’sine denk geliyor. Listede sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ve petrol ise yer almadı.

Çin Ticaret Bakanlığı, Amerikan kömürü ithalatının iç piyasayı destekleyeceğini ve ABD kömür kesimine gelir ile istihdam sağlayacağını açıkladı. İki ülke ayrıyeten yıl sonundan evvel toplanacak bir tarım çalışma grubu kurma kararı aldı.

Liderler yapay zeka alanında muhtemel olaylar için doğrudan iletişim kanalı kurulması ve kasım ayı sonuna kadar takip diyaloğu yürütülmesi konusunda da anlaştı.

Çin idaresi ayrıyeten ABD sermayeli kuruluşlar dahil yabancı finansal hizmet şirketlerinin ülkede şube açma ve faaliyet yürütme müsaadelerini inceleyip onaylayacağını duyurdu. İki ülke arasındaki direkt uçuşların artırılması için temasların süreceği açıklandı.

Zirve kararlarına karşın Çin borsalarında pazartesi günü sert düşüşler yaşandı.

Yatırımcıların somut detayları yetersiz bulması ve ABD Kongresi’nde Çin menşeli bileşenlerin bilgi merkezlerinden yasaklanmasına yönelik iki partinin ortak teşebbüsünün teknoloji paylarını baskılamasıyla Şanghay ve Shenzhen borsalarını izleyen gösterge CSI300 endeksi yüzde 2’den fazla gerileyerek bir yılın en düşük düzeyine indi.