‘Neşesini, cıvıltısını kaybetmeden bir türlü büyüyememe kıssasıdır bu!’

Ev nedir? Meskende olmak nedir? Biri, bir başkasına ‘ev’ olabilir mi?’… Mono Creative tiyatro topluluğunun ‘Uyku, Ölüm, Dondurma, Ülke’ oyununu izlerken bir yandan da aklınızdan bu sorular geçiyor. İki kız çocuğunun yetişkin iki bayana dönüşme seyahati sahnede anlatılan. Birbirlerine nasıl yuva olduklarına, sevinçlerine, hüzünlerine, dikenli ve taşlı yollardan geçerken kendilerine çiçek bahçeleri yaratmalarına tanıklık ediyorsunuz. Sahnede izlediğimiz Bilge Çınar (28) ve Merve Asya Özgür (29) tıpkı vakitte oyunun metin müellifleri arasında.

◊Sizi birinci sefer Bergama Tiyatro Festivali’nde izledim… Oyunu şenlikte sergilemek nasıldı?

Bilge Çınar: Seyirci profili birinci defa bu kadar geniş bir yelpazedeydi. Çok sevdik Bergama’da oynamayı.

Merve Asya Özgür: Normalde bizim oyun başlarken cırcır böceklerinin sesi oluyordu seyircilere dinlettiğimiz. O sesi kullanmadık, zira Bergama’da esasen
o sırada cırcır böcekleri ötüyordu.

◊Biri Sivas’tan gelen, biri İstanbul’da yaşayan iki genç kızın kıssasını izliyoruz oyunda. Buna sadece bir ‘büyüme hikâyesi’ demek ne kadar gerçek olur?

Bilge Çınar: Büyümeyi nasıl bir pencereden ele aldığınla, o yıkımı, acıyı nasıl göğüslediğinle alakalı sanırım. O acıyı yaşarken tekrar de dostluk üzere arada yeşeren, tutunmak istediğin ne varsa onunla yola devam etme isteğini anlatıyor. Sevincini, cıvıltısını kaybetmeden… Bir türlü büyüyememe kıssası de denebilir.

Merve Asya Özgür: Bir tarafıyla aslında geçmişe dönüp kendi geçmişine öteki bir pencereden bakmayı denemek, hatırlamayı denemek üzerine bir şey. Biraz aksine bir büyüme öyküsü tahminen…

◊Büyümenin sizin için manası nedir?

Bilge Çınar: Büyümek, pırıltıyı kaybetmek demek. Küçükken bulutların üstüne çıkıp çiçekleri koklayacağımı hayal ediyordum ancak büyüdükçe beşerlerle ve hayatla dövüşmem gerekti. Elbette hafızayla özdeş, olumlu bir tarafı da var.

◊Kendi isimlerinizle oynuyorsunuz. Karakterlerinize benziyor musunuz?

Bilge Çınar: Çok kurmaca dokunuşlar var lakin onun dışında bütün kıssa aslında kendi yaşadığımız şeyler.

Merve Asya Özgür: Mesela benim küçükken yurtta kalmam bir gerçek. Bilge orada değildi fakat oyunda kendi çocukluğunun gerçekliğiyle var. Ona baktığımda güya çocukken de tıpkı yurtta birlikteydik üzere hissediyorum.

◊Karakterlerin geçişlerinde dönüm noktası sayılabilecek anlara şahit oluyoruz; birinci kalp kırıklıkları, sevinçleri… Sizin kırılma anlarınız hangileri?

Bilge Çınar: Oyundaki Bilge üzere ben de Hindistan’a gitmek çok istiyorum. Hayatımdaki beni ben yapan ne varsa güya Hindistan’da. Aslında o kırılma anı orada gerçekleşecek üzere geliyor bana.

Merve Asya Özgür: Benim için en büyük kırılma anı köyden kopup yurda gitmekti. Daha sonra üniversiteye gitmekle bir kent ömrüyle tanışmak… Öteki türlü bir dünya varmış üzere gelmişti.

◊“Hatırlamanın birinci durağı evdir” diyorsunuz… Konut deyince sizin aklınıza ne geliyor?

Bilge Çınar: Hâlâ ‘Ev neresi’ bir soru işareti benim için. Değişiyor, dönüşüyor; bir kişi oluyor, bir yer oluyor, bir his oluyor, bir koku oluyor. Ancak bir türlü tam olarak kavuşamıyorsun. Konut ne bilmiyoruz ancak ‘evde hissetmek’ nedir, onu biliyoruz…

Merve Asya Özgür: Benim için hem kaçmak hem de dönmek istediğim o belgisiz yer. Yeniden de ne olursa olsun günün sonunda bütün o kalabalığa karıştığımda yalnızlığıma, meskenime dönmek istiyorum. Fakat oradayken de dışarıyı istek ederim. İnsan olma belası aslında sanırım.

‘Bir yâreninin olması çok kıymetli’

◊İkiniz de Kadir Has Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Tiyatro Bölümü’nden mezunsunuz ancak daha sonra tanışmışsınız… Yaş aldıkça arkadaşlığa, dostluğa bakış açınız değişti mi?

Bilge Çınar: İnsan alakaları çok zorlayıcı. Biraz içe dönük, hassas bir insansanız bence daha da zorlayıcı. O yüzden hakikati bulabildiğin bir dostun varsa öp, başına koy ve yola devam et. Çok da bir şey arama orada.

Merve Asya Özgür: Hayatta bir dostluğunun, bir yâreninin olması çok çok çok değerli. Çocukken birilerini organik bir formda bir anda kalbine yakın hissediyorsun. Lakin yetişkinlikte herkesin hayatı diğer bir tarafa giderken sen o yakın hissettiğin
şahsa bir formda daha fazla emek vermen gerek-
tiğini anlıyorsun galiba.

◊Oyunda daima konuttan gitme ya da konutta kalma, konutu hasrete üzere bir ikilem izliyoruz. Bugün de gençlerin en çok kafasını meşgul eden hususlardan biri ‘gitmek mi, kalmak mı?’ Oyundaki Merve ve Bilge’nin bu ikileminin sizde de bir karşılığı var mı?

Bilge Çınar: Bu topraklarda bir şeyleri dönüştürme niyetiyle birlikte bir şeyler üretip hayatı daha katlanılabilir kılma dileğiyle tiyatro yaptığımız için burada kalmak çok güçlü bir neden. Ancak aklımda daima bir gitme ihtimalinin olması da yeniden burada kalmak için güçlü bir neden.

Merve Asya Özgür: Bir biçimde bir kıssa anlatmaya soyundun, yürek ettin. Bir mesleği seçmiş bulundun ve anlattığın öykünün merkezi burası. Bu insanlardan besleniyorsun. Bu topraklardan aldığın o kıssayı buraya getirmek ya da burada üretmek, aldığını o merkeze ve köke geri vermek biraz da insanın boynunun borcu üzere. Buradayız!

◊Bahsettiğimiz konut ya da ‘evde olma’ hissini size hatırlatan bir koku, ses yahut eşya var mı hayatınızda?