Trump ‘Anlaşma olabilir’ dedi… 24 gün sonra birinci umut ışığı

ABD Başkanı Donald Trump’ın kararı, Washington ile Tahran ortasında son günlerde süratle tırmanan güç altyapısı krizinin ardından geldi. ABD Başkanı hafta sonu İran’a 48 saat müddet vererek Hürmüz Boğazı’nı yine açmasını istemiş, aksi halde İran’ın elektrik santrallarının “yok edileceğini” söylemişti. İran ise buna sert karşılık vererek, İran’daki güç altyapısına atak olması halinde Körfez’deki petrol ve güç tesislerinin “meşru hedef” haline geleceğini açıklamıştı. Gerginliğin zirve yaptığı bir ortamda Trump’ın dün yaptığı müzakere açıklamaları ise savaşın başlangıcından bu yana birinci defa barış umudu doğurdu. ABD, İsrail hücumları 28 Şubat’ta başlamıştı.

‘SOMUT BİR ŞEY ÇIKABİLİR’

Trump dün ABD saatiyle erken saatlerde yaptığı açıklamalarda ise diplomasi vurgusunu güçlendirdi. Trump, evvel Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda ABD ile İran ortasında son iki gün içinde “Ortadoğu’daki düşmanlıkların büsbütün sona erdirilmesine” yönelik “çok yeterli ve üretken görüşmeler” yürütüldüğünü belirterek, ABD Savunma Bakanlığı’na İran’daki elektrik santralları ve güç altyapısına yönelik planlanan tüm akınları beş günlüğüne erteleme talimatı verdiğini duyurdu. Akabinde CNBC’ye konuşan Trump, “İran’la somut bir muahede yapılabileceğini” söyledi.

WITKOFF VE KUSHNER DEVREDE

ABD Başkanı ayrıca Fox Business’a verdiği röportajda İran’ın “anlaşma yapmak istediğini” öne sürerek, görüşmelerin evvelki gece gerçekleştiğini ve Washington ismine Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner’ın süreci yürüttüğünü söyledi. Florida’da gazetecilere konuşan Trump, görüşme talebinin İran’dan geldiğini savunarak “Bir mutabakat olacağını garanti edemem ancak büyük bir fırsat var. Mutabakat yapabilirsek bu İran ve bölge için çok yeterli bir başlangıç olur” diye konuştu.

‘İRAN’DA REJİM DEĞİŞECEK’

İsrail’in de yapılacak muahededen “çok keyifli olacağını” söyleyen ABD Başkanı, tarafların görüşmelerde “önemli noktalarda mutabık kaldığını” ve 15 unsurluk bir mutabakat listesi oluştuğunu kaydetti. “İran’da en çok hürmet duyulan liderle” konuştuklarını söyleyen Trump, görüştükleri kişinin ülkenin dini lideri Mücteba Hamaney olmadığını söyledi. İran’da “ciddi bir rejim değişikliği” olacağını söyleyen ABD Başkanı, “Belki Venezuela’da yaptığımız üzere bir başkan buluruz, tahminen de İran’da birleşik bir liderlik” olur dedi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf.

‘BEN OLSAM BAHSE GİRERDİM’

Hafta sonunu geçirdiği Florida’dan ayrılmadan evvel gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, “Hiçbir şeyi garanti etmeyen bir muahede yapma ihtimalimiz hayli yüksek. Şayet bahis oynayan biri olsaydım, bunun gerçekleşeceğine bahse girerdim” sözlerini kullandı. Öte yandan Tennessee eyaletinin Memphis kentinde yaptığı konuşmada da “Bence çok düzgünler, barış istiyorlar. Nükleer silah sahibi olmayacaklarına dair muahedeye vardılar, lakin göreceğiz. Bunu başarmak gerekiyor” biçiminde konuştu.

İKİ GÜNDE AĞIR TRAFİK

Axios ve Reuters’a nazaran diplomatik temaslar direkt müzakere biçiminde olmasa da çeşitli ülkeler üzerinden yürütülen art kanal teşebbüslerini de içeriyor. Türkiye, Mısır ve Pakistan’ın son günlerde Washington ile Tahran ortasında tansiyonu düşürmek için bildiri trafiğinde rol oynadığı belirtiliyor. Reuters önceki akşam Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Witkoff, Kushner ve İranlı yetkililer başta olmak üzere Avrupalı ve bölge önderleriyle telefon görüşmeleri yaptığını bildirmişti.

KALİBAF: ‘YALAN VE MANİPÜLATİF HABER’

İRANLI yetkililer, Trump’ın açıklamalarını, güç fiyatlarını düşürme ve askeri planlara vakit kazanma atılımı olarak görüyor. Zira İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf X platformundan yaptığı açıklamada, Trump’ın açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını belirterek, “ABD ile hiçbir müzakere yapılmadı ve düzmece haberler, finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek ve ABD ile İsrail’in içine saplandığı bataklıktan kurtulmak için kullanılıyor” tabirlerini kullandı. Kalibaf, “İran halkı, saldırganların tam ve pişmanlık duyacakları formda cezalandırılmasını talep ediyor. Tüm İranlı yetkililer, bu maksada ulaşılıncaya kadar başkanlarının ve halkının gerisinde dimdik duracaklardır” dedi. Trump, ‘İran’da en hürmet duyulan şahısla görüştüklerini’ söylerken bu kişinin Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf olduğuna dair savlar ortaya atılmıştı.

BEKAYİ: ‘MESAJ ALIŞ VERİŞİ YAPTIK MÜZAKERE DEĞİL’

İRAN Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile ortacılar yoluyla ileti alış verişi olduğunu lakin müzakere yapılmadığını belirtti. Bekayi, “ABD’nin savaşın sora erdirilmesi için müzakerelerde bulunmak üzere kimi dost ülkeler aracılığıyla gönderdiği iletileri aldık. Buna, ülkenin duruşuna nazaran uygun yanıtlar verildi. Verdiğimiz karşılıkta İran’ın hayati altyapısına yönelik her türlü hücumun vahim sonuçlarıyla ilgili gerekli ihtarlar yapıldı” tabirlerini kullandı. İran’ın güç altyapısına yönelik her hücuma “kesin, süratli ve tesirli cevap” verileceğinin ABD’ye iletildiğini aktaran Bekayi, “Savaşın başladığı günden bu yana ABD ile hiçbir halde müzakere yapılmadı. İran’ın savaşın sona erdirilmesi ile ilgili koşulları ve Hürmüz Boğazı’yla ilgili hali hiç değişmedi” dedi.