Kuzey Kore’nin karanlık yüzü: Milyarların arkasındaki vahim bedel

Kuzey Kore lideri Kim Jong-un, Rusya ve Çin ile bağlarını güçlendirerek ülkesinin ekonomik ve askeri gücünü artırdı. Lakin bu yükselişin arkasında ağır çalışma şartları, zorla çalıştırılan personeller, madenlerde hayatını kaybeden işçiler ve Ukrayna savaşında cepheye gönderilen askerlerden oluşan karanlık bir tablo yer aldı.

New York Times’ın haberinden aktarılan bilgilere nazaran, Pyongyang idaresi Rusya’ya asker ve mühimmat göndererek karşılığında ekonomik kaynaklar ve gelişmiş askeri teknoloji elde etti. Ülke ayrıyeten yurt dışına gönderdiği emekçilerden, doğal kaynaklardan ve siber faaliyetlerden milyarlarca dolar gelir sağladı.

KUZEY KORE’NİN EKONOMİSİ YENİDEN BÜYÜDÜ

Kuzey Kore iktisadı, koronavirüs salgını periyodundaki daralmanın akabinde son üç yılda yıllık yüzde 3’ün üzerinde büyüdü. Kim Jong-un idaresi bu süreçte Rusya ve Çin ile bağlantılarını daha da geliştirdi.

Ancak ekonomik büyümenin kıymetli bir kısmının halk üzerindeki ağır çalışma şartları ve ülkenin dış kaynaklara dayalı gelir modelinden beslendiği aktarıldı.

Kuzey Kore, Ukrayna savaşı sırasında Rusya’ya binlerce asker ve büyük ölçüde mühimmat gönderdi. Bunun karşılığında Moskova’nın Pyongyang’a un, domuz eti ve petrol üzere temel eserlerin yanı sıra gelişmiş askeri teknoloji sağladığı belirtildi.

Rusya’ya gönderilen Kuzey Koreli askerlerin değerli kısmının hayatını kaybettiği yahut yaralandığı bildirildi. Binlerce kişinin ise cephe gerisinde insansız hava aracı fabrikalarında, savaş sebebiyle ziyan gören kentlerin yine inşasında ve konut projelerinde çalıştırıldığı aktarıldı.

“BİZ SADECE YÜK HAYVANIYDIK”

Kuzey Kore’nin iş gücü ihracatının da rejimin değerli gelir kaynaklarından biri haline geldiği belirtildi.

Rusya’ya gönderilen birtakım Kuzey Korelilerin öğrenci vizesi aldığı lakin eğitim kurumlarına hiç gitmediği ortaya çıktı. Çalışanların konteynerlerde yahut tamamlanmamış binalarda kaldığı, günde yaklaşık 14 saat çalıştırıldığı ve son derece sonlu müsaade kullandığı aktarıldı.

Rusya’daki birtakım iş duyurularında Kuzey Koreli personeller için uzun çalışma saatleri açıkça duyuruldu. Bir duyuruda, “Disiplini garanti ediyoruz: Çalışanlar muhakkak programa nazaran çalışır, sigara molası vermez yahut devamsızlık yapmaz” sözleri yer aldı.

Bazı personellerin yılda sırf iki gün müsaade yaptığı belirtildi.

Kuzey Koreli emekçilerin en büyük şikayetlerinden birinin ise aileleriyle irtibat kuramamaları olduğu aktarıldı. Bilhassa Özbekistan, Kırgızistan ve Ermenistan’dan gelen personellerin aileleriyle özgürce telefonla konuşabilmesi, Kuzey Koreliler için ağır bir eşitsizlik oluşturdu.

Bir emekçi yaşadıklarını, “Biz yalnızca yük hayvanıydık” kelamlarıyla anlattı.

KÖMÜR VE MADENLERDE ZORLA ÇALIŞTIRMA

Kuzey Kore’nin gelir kaynaklarından biri de doğal kaynakları oldu.

Birleşmiş Milletler yaptırımlarına karşın Kuzey Kore kömürünün Çin’e gönderilmeye devam ettiği belirtildi. Uydu imgelerinin Çin’in Kuzey Kore’den kömür ithalatını sürdürdüğünü gösterdiği aktarıldı.

Kömürün değerli kısmının ülkenin kuzey ve orta kısımlarındaki madenlerde zorla çalıştırılan emekçiler tarafından çıkarıldığı bildirildi.

Demir cevheri madenlerinde de benzeri şartların yaşandığı belirtildi. Çalışanların uzun mühlet yer altında çalıştığı, üretim kotalarının artırıldığı ve birtakım madenlerde patlamalar meydana geldiği aktarıldı.

Bir Kuzey Koreli, ülkeden çıkan madenlerin ağır çalışma şartları sebebiyle “kanla lekelenmiş” olduğunu söyledi.

PERUK VE TAKMA KİRPİKLERİN ARKASINDAKİ KARANLIK TABLO

Kuzey Kore’nin en büyük resmi ihracat kalemlerinden biri olan peruk ve takma kirpiklerin de zorla çalıştırılan çalışanların emeğine dayandığı öne sürüldü.

Çin’e gönderilen ham maddelerin Kuzey Kore’deki çalışma kamplarına ulaştırıldığı, burada üretilen eserlerin ise yine Çin’e gönderildiği aktarıldı.

Kamplarda bayan mahkumların günlük üretim kotalarını doldurmak zorunda kaldığı belirtildi. Kotasını tamamlayamayanların dövüldüğü ve yemeklerinin kesildiği tabir edildi.

Kuzey Koreli eski mahkum Baek Hye-ok, Chongori çalışma kampındaki şartları anlattı.

“Hayatınız kotanızı doldurmanıza bağlıydı” dedi. “Başarısız olursanız dövülür ve tayınınız kesilirdi.”

Baek, kaldığı hücrelerde yüzlerce bayanın son derece berbat şartlarda yaşadığını ve kimi mahkumların açlık sebebiyle böcek yemeye kadar varan çaresizlikler yaşadığını aktardı.

Başka bir eski mahkum olan Lee Young-ju ise kampı “tam bir cehennem” olarak tanımladı.

HALKIN HER KESİMİ KOTAYA BAĞLANDI

Kuzey Kore’de üretim kotalarının sadece fabrikalarla sonlu kalmadığı belirtildi.

Köylülerin Çin’e gönderilmek üzere meyve topladığı, öğrencilerin askerlerin eldivenlerinde kullanılmak üzere tavşan derisi biriktirdiği aktarıldı.

Traktör fabrikalarının tıpkı vakitte tank üretiminde kullanıldığı, ordunun ise ülke genelindeki inşaat projelerinde fiyatsız iş gücü olarak çalıştırıldığı belirtildi.

Diplomatların da rejimin gelir kaynaklarına katkıda bulunduğu aktarıldı. Kimi diplomatların diplomatik çantalarla puro ve gergedan boynuzu üzere eserler taşıdığı, elde edilen gelirlerin Kim Jong-un idaresinin muhtaçlıkları için kullanıldığı belirtildi.

SİBER HIRSIZLIKLA MİLYARLARCA DOLAR

Kuzey Kore idaresinin gelir elde ettiği alanlardan biri de siber faaliyetler oldu.

Ülkenin matematik ve fen alanlarında yetenekli çocukları seçerek yazılım mühendisi ve hacker olarak yetiştirdiği, daha sonra bu bireyleri Çin, Rusya ve Orta Doğu ülkelerine gönderdiği aktarıldı.

Bu bireylerin bilinmeyen servisler tarafından yakından takip edildiği belirtildi.

TRM Labs bilgilerine nazaran, Kuzey Kore irtibatlı hackerlar yılın birinci dört ayında dünya genelinde çalınan kripto paraların yüzde 76’sından sorumlu oldu.

Kuzey Koreli diplomatların ve yetkililerin, yurt dışında çalışan vatandaşlardan elde edilen gelirlerin ülkeye aktarılmasında da rol oynadığı belirtildi.

KİM JONG-UN’UN LÜKS HAYATININ BEDELİ

Ülkenin resmi telaffuzunda fiyatsız sağlık hizmetleri, eğitim ve öteki toplumsal hizmetler öne çıkarıldı. Lakin anlatılan tablo, sistemin büyük ölçüde halktan alınan zarurî katkılar ve düşük maliyetli iş gücü üzerine kurulduğunu gösterdi.

Kuzey Kore idaresinin elde ettiği kaynakların Kim Jong-un’un lüks hayatı ve askeri programları için kullanıldığı aktarıldı. Lüks arabalar, yatlar, kıymetli yemekler ve tatil tesislerinin yanı sıra nükleer silah programının da bu kaynaklarla finanse edildiği belirtildi.

Kuzey Kore’nin eski Kuveyt Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Ryu Hyeon-woo, sistemi şu sözlerle anlattı:

“Kuzey Kore, her şeyin parasız olduğu, vergisiz bir ülke olduğunu sav ediyor. Gerçekte ise sistemi halkını sömürerek ayakta kalıyor.”

UKRAYNA’DA BİNLERCE KUZEY KORELİ ASKER

Kuzey Kore’nin Rusya ile kurduğu iş birliğinin en ağır sonuçlarından biri ise askerlerin Ukrayna savaşına gönderilmesi oldu.

Geçen yıl Ukrayna güçleri Kursk bölgesinde öldürülen Kuzey Koreli bir subayın üzerinde birtakım dokümanlar buldu. Dokümanların, Rusya’ya gönderilen yaklaşık 16 bin Kuzey Koreli askerin karşı karşıya kaldığı şartlara ait bilgiler içerdiği aktarıldı.

Güney Kore istihbaratı, çatışmalarda yaklaşık 2 bin Kuzey Koreli askerin öldüğünü iddia etti.

Belgelerde, Kuzey Kore birliklerinin yoğun topçu ateşi ve insansız hava aracı hücumlarıyla karşılaştığı belirtildi. Yaralı askerlerin tahliye edilmesinde yaşanan gecikmelerin de ölümlere yol açtığı aktarıldı.

Bir evrakta, “Yaralıların vaktinde tahliye edilememesi sebebiyle, tahliye sırasında savaşçılar hayatını kaybetti” tabirleri yer aldı.

Kuzey Kore idaresinin ise hayatını kaybeden askerleri “şehit” olarak gösterdiği ve savaşta teslim olmak yerine el bombalarını kullanarak kendilerini öldüren askerleri kahramanlaştırdığı belirtildi.

“KELEBEK OLACAĞIM VE SENİ BULACAĞIM”

Ukrayna özel kuvvetlerinin ele geçirdiği bir Kuzey Koreli askerin günlüğünde ise cephedeki askerlerin yaşadığı kaygı ve çatışma açıkça görüldü.

Asker, bir yandan “vatan ve parti için en büyük sevinç ve tatmin” hissiyle savaşması gerektiğini düşünürken öteki yandan bu vazifenin askerlerin hayatına mal olmasından korktuğunu yazdı.

Aralık 2024’te hayatını kaybeden asker, son iletisinde geride bıraktığı şahsa dönme kelamı verdi.

Günlüğündeki son sözlerden biri ise şöyleydi:

“Kelebek olacağım ve seni bulacağım.”