Limitlerin dışına çıkınca bozuluyorum

Üç haftalık seyahatimiz bitti ve döndük yeniden doğduğumuz yere. Ben İstanbul’da dünyaya geldim. Bu koskoca kenti birçok vakit devasa bir makineye benzetiyorum. Bunun nedeni tahminen de meslek lisesinin torna tesviye kısmında okumamdır. Bir makine kesimi üretilirken her modülün bir ölçü tertibi vardır, yani üretim sırasında izlenecek yol. O makine modülünü hayata üreten kişi hazırlar. İmalatı bitince yeni bir insan doğar üzere onu makinedeki, yani hayattaki yerine koyar. Sonra da birinci izlemesini yapar. Sorun yoksa keyifli olur. Ne kadar çalışabileceği, ona ne vakit bakım yapılacağı hesaplanmıştır. Fakat kullanım koşulları yerine getirilmezse makine bozulur.

Evinizdeki saç kurutma makinesinin havayı emdiği yeri bir mühlet kapatırsanız makine yanar mesela. Birebir şey hava ve dönme üzerine çalışan bütün makinelerde başınıza gelir. Zira makine, emdiği havayla tıpkı vakitte kendini soğutur. Temel çalışma sistemi budur.

“Neden bu bilgilendirmeyi yaptın” diyebilirsiniz. Mesleksel deformasyon denen bir durum var. Farkında olalım ya da olmayalım rastgele bir olaya ya da objeye bakarken birinci reaksiyon ister istemez mesleksel oluyor. İstanbul’u dev bir makine üzere düşününce de hepimiz onun kesimiyiz.

Üretim sırasında kesimlerin hiçbiri kusursuz üretilemez, bu imkânsızdır. Mühendislerin hesapladığı alt ve üst ölçü aralığı vardır ve üretimde bu aralıkta kalmaya çalışırsınız. Ben de bu kentte yaşadığım durumlar karşısında, alt ve üst limitim arasında yaşamaya çalışıyorum. Bu limitlerin dışına çıkınca bozuluyorum ve istenen performansı gösteremiyorum.

Dev makinenin o kadar çok kesimi var ki… Hepimiz onun yorulmasında ve bakıma muhtaçlık duymasında büyük rol oynuyoruz. Gel gör ki çok kolay durumlardan ötürü da arıza yapmaya başladık. Zira modül çalıştıkça yıpranıyor, tolerans aralığı öngörülenin altına düşüyor, bozuluyor. Sonrasında ıstırap, öfke, depresyon…

Geçenlerde sosyal medyada bir öğretmenin anlattıklarını dinleyince yeniden bozuldum. Şu an arıza modunda yazdığım için de bunlar geçiyor aklımdan. Çabucak anlatayım… Engelli tuvaletinin önünde tekerlekli sandalye kullanan bir arkadaşımız bekliyor fakat artık sabrının sonuna gelmiş. Başka kimi hastalıklardan ötürü da muhtaçlığını acil gidermesi gerekiyor. Lakin tuvalet dolu. Anladığım kadarıyla bir spor salonundalar. Kapıya vuruluyor, durum anlatılıyor, öğretmen yalvarıyor ve içerideki arkadaşımız sonunda tuvaletten çıkıyor. Natürel iş işten geçiyor. Çıkan kişi durumu görünce aksayarak yürümeye başlıyor. Sonra bu kişi görülüyor, aslında hiç aksamıyor, rol yapıyor. Tekerlekli sandalye kullanan kişi utancından damla damla gözyaşı döküyor. Bu insan nasıl tamir olacak? Bir daha spor yapmak istemeyecek tahminen.

Bu kentte her gün çok kolay anonslar duyuyoruz, ikazlar okuyoruz ancak kimse üzerine alınmıyor. “Sarı çizgiyi geçmeyin, inenlere müsaade edin, tutunmadan seyahat yapmayın, sizin ve öteki yolcuların hayatını tehlikeye atmayın” diye kime söyleniyor? Kör müyüz, sağır mıyız? Özür diliyorum biraz sert oldu lakin dedim ya, arıza ışığım yanıyor. Her şeye karşın her sese yeterli pazarlar.