Türkiye'nin beşinci jenerasyon ulusal muharip uçağı KAAN, geliştirme sürecinde kat ettiği etaplarla memleketler arası basınının gündemine oturdu. Dış basın, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen KAAN'ın, Ankara'ya "eşsiz bir askeri koz...
TUSAŞ’ın geliştirdiği beşinci jenerasyon ulusal muharip uçak KAAN, prototip uçuşları ve devam eden test süreçleriyle memleketler arası savunma etraflarında yankı uyandırmaya devam ediyor. Şubat 2024’te birinci uçuşunu gerçekleştiren KAAN’ın daha yeni bir prototipi temmuz ayında taksi testlerine başladı. Yetkililer, uçağın sıfırdan yerli olarak tasarlandığını ve bağımsız bir savaş uçağı endüstrisi kurma yönündeki onlarca yıllık eforun bir kesimi olduğunu belirtti.
Gizlilik, dahili silah taşıma, gelişmiş radar, elektronik harp ve sensör füzyonu üzere yeteneklerle geliştirilen KAAN, hava filosunu modernize etmek isteyen ülkelere ABD üretimi F-35’ten bağımsız bir alternatif sundu. Dış basın KAAN’ın, Türkiye’nin askeri alandaki dışa bağımlılığını azaltma amacının en somut göstergelerinden biri olduğunu kaydetti.
Katar’ın Londra merkezli The New Arab haber sitesi, KAAN programının sadece askeri bir proje olmanın ötesinde, Türkiye’nin uzun vadeli savunma endüstrisi gayelerini yansıttığını söz etti. Uçağın yerli motor, radar ve elektronik harp sistemleriyle donatılması durumunda, Ankara’nın stratejik bağımsızlıkta kıymetli bir eşik atlayacağı vurgulandı. The New Arab’ın haberine nazaran, bu amaca ulaşılması halinde KAAN, Türkiye’nin bölgesel hava gücü dengelerindeki pozisyonunu yine tanımlayacak.
YERLİ ÜRETİM HEDEFLERİ
KAAN programının en kıymetli köşe taşlarından biri, uçağın kalbi olan motor konusunda yaşanan gelişmeler olarak öne çıkıyor. KAAN’ın prototipleri ve birinci üretim versiyonları şu anda ABD imali General Electric F110 motorlarını kullanırken, Türkiye 35 bin pound itme gücüne sahip yerli motor TF35000’i geliştirmeye devam ediyor. TUSAŞ, bu yerli motorun entegrasyonunun 2032 civarında hedeflendiğini bildirdi.
The New Arab, gelişmiş bir savaş uçağı motoru üretmenin bilhassa güç olduğuna dikkat çekti. Isıya güçlü alaşımlar, türbin soğutması, hassas üretim ve gelişmiş dijital denetimler üzere ileri teknolojiler gerektiren süreç, Türkiye’nin mühendislik yetenekleri açısından kritik bir imtihan niteliği taşıyor. Yerli motor çalışmaları tamamlanana kadar KAAN, ABD itki sistemini kullanacak.
‘SUUDİ ARABİSTAN TÜRKİYE İLE GÖRÜŞÜYOR’
Türkiye, KAAN programına dahil olmak isteyen yabancı potansiyel ortaklarla görüşmelerini sürdürüyor. The New Arab’ın argümanına nazaran projeye katılmanın yollarını arayan Suudi Arabistan, projeye muhtemel iştirak konusunda Türkiye ile ileri seviyede görüşmeler yürütüyor. KAAN, Türkiye’nin karar vermesi durumunda yeni yabancı ortakların iştirakine açılabilir. Haberde, bu işbirliklerinin, hem maliyetlerin paylaşılması hem de teknoloji transferi açısından projeye kıymetli katkılar sunabileceği savunuldu.
Haber sitesi, KAAN’ın Türkiye’nin savunma sanayiindeki savını pekiştirdiğini ve ülkeyi bu alanda hudutlu sayıdaki ülkeler arasına dahil ettiğini belirtti. Fakat programın olgunlaşmasının vakit alacağına dikkat çekildi.
TRUMP’IN F-35 KARARI
Haberde ABD Başkanı Donald Trump’ın Türkiye’nin F-35 programına yine katılmasına ait tavrına da yer verildi. Trump, siyasi ve türel pürüzlerin varlığını kabul etmekle birlikte, Ankara’nın F-35’e erişimini yine değerlendirmeye istekli olduğunu söz etmişti. Trump’ın açıklaması, Türkiye’nin programdan çıkarılmasının akabinde iki ülke arasındaki savunma ilgilerinde yeni bir sayfa açılması mümkünlüğünü gündeme getirdi.
‘SAVUNMADA KRİTİK AŞAMA’
Yerli motor, radar, elektronik harp sistemleri ve silahlarla donatılmış olgun bir KAAN’ın, Türkiye’ye şu anda sahip olmadığı bağımsız, üst seviye bir hava gücü kazandırabileceği belirtildi. Haberde, Ankara’nın KAAN’ı yerli üretim bir motor ve yerli savaş sistemleriyle birleştirmeyi başarması halinde, bu savaş uçağının Türkiye’nin stratejik bağımsızlığını değerli ölçüde artıracağı tabir edildi.
The New Arab, KAAN’ın zımnilik, dahili silah taşıma ve sensör füzyonu üzere beşinci jenerasyon uçak özelliklerini barındırdığını vurgulayarak, bu teknolojilerin olgunlaşması ve seri üretime geçilmesi halinde Türkiye’nin savunma gücünde kritik bir evreye geçeceğini belirtti.
‘ASKERİ DENGELERİ TÜRKİYE LEHİNE DEĞİŞTİRECEK’
The New Arab, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Türkiye’ye F-35 tedarikine açıkça muhalefet ettiğini söz etti. Netanyahu temmuz ayında yaptığı açıklamada, ABD’nin Ankara’ya bu uçakları satmasına karşı olduğunu belirterek, bunun bölgesel güç istikrarını değiştirebileceğini savunmuştu. İsrail idaresi, F-35’in Türkiye’ye verilmesinin Orta Doğu’da Tel Aviv’i güç durumda bırakacağını belirtmişti.
İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz da daha evvelki konuşmalarında, Suriye’deki tansiyona dikkat çekerek, İsrail’in bölgede geri adım atmayacağını tabir etmişti. Haberde, KAAN’ın Ankara’ya İsrail’e karşı eşsiz bir askeri koz sağlayacağı ve askeri istikrarları Türkiye lehine değiştireceği kaydedildi.
BÖLGESEL GERİLİMLER
Haberde, Suriye’deki son gelişmelerin Türkiye-İsrail ilgilerine tesiri de mercek altına alındı. Aralık 2024’te Beşar Esad’ın devrilmesi ve Ankara ile yakın bağlar içinde olan yeni bir hükümetin kurulmasının akabinde Suriye, İsrail ile bir tansiyon alanı haline geldi.
İsrail, nisan 2025’te Suriye’nin T4, Palmira ve Hama hava üslerine taarruz düzenledi. Tel Aviv idaresi o tarihten bu yana Suriye’de akınlarına aralıklı olarak devam etti. ABD, Suriye’de gereksiz bir tansiyona yol açmaması için İsrail’i uyarmıştı.