Rusya, İran'ın ABD savaş gemilerini maksat alabilecek hipersonik seyir füzeleri geliştirmesine gizlice yardım etti. ABD basınının sızdırılan dokümanlara dayandırdığı araştırmasına nazaran, "C340L" kod isimli program kapsamında Moskova, Tahran'a ramjet itki tek...
İran ile ABD arasındaki savaş, direkt ya da dolaylı olarak çok sayıda ülkenin çatışmaya sürüklenmesine yol açtı. Savaşın açıkça tarafı olan ülkeler kadar dolaylı yollardan müttefiklerine dayanak olan ülkeler de çatışmanın mukadderatını belirlemede tesirli oldu. ABD basını, savaşın başından bu yana Rusya ve Çin’in İran’a el altından dayanak olduğunu öne sürüyordu. Hiçbir vakit kanıtlanamayan savların en çarpıcı olanı, çatışmaların tekrar başlamasıyla eş vakitli olarak ortaya atıldı. Rusya’nın, ABD gemilerini avlamak için İran’a çok bâtın bir süpersonik füze projesinde dayanak verdiği öne sürüldü.
Financial Times’ın (FT) ABD istihbaratından sızdırılan yazışmalar, seyahat kayıtları ve askeri patentlerin tahliline yer verdiği haberinde, Moskova’nın Tahran’a hipersonik seyir füzeleri geliştirmesinde yardımcı olduğu kaydedildi. Bu transfer, “Moskova’dan Tahran’a stratejik askeri teknolojinin en çarpıcı transferlerinden biri” diye nitelendi.
“C340L” kod isimli programın 2023 yılında başladığı ve ABD ile İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü akınlar sırasında bile devam ettiği söz edildi. Proje, İran’ın ses suratından daha süratli uçabilen bir seyir füzesi motoru olan ramjet itki sistemini geliştirmesine yardımcı olmayı amaçlıyor. Bu teknolojinin Tahran’a transferi, ABD uçak gemileri ve başka savaş gemilerinin maksat alınabileceği ihtimalini gündeme getirdi.
Ramjet, hareket eden havayı motorun içine alıp sıkıştırarak yakıtla karıştıran ve yanma sonucu oluşan yüksek basınçlı gazı itki üretmek için kullanan bir hava soluyan jet motoru olarak biliniyor. Kompresör ve türbin üzere hareketli modüllere gereksinim duymadığı için bilhassa yüksek süratlerde verimli çalışır ve bu özelliği sayesinde seyir füzeleri ile hava-hava füzelerinde tercih ediliyor.
‘STRATEJİK AÇIDAN SON DERECE HASSAS BİR TRANSFER’
The Telegraph’a zımnî proje argümanlarını pahalandıran eski CIA askeri analisti Jim Lamson, süpersonik seyir füzelerinin radardan gizlenmek için alçak irtifada ve toprağa yakın uçtuğunu, saatte 2200 mil sürate ulaşabildiğini söz ederek, bu özelliklerin füzelerin önlenmesini son derece zorlaştırdığını kaydetti. Uzman isim, İran’ın bu teknolojiyi savaşta kullanması durumunda çatışmada şu ana kadar kabul görmüş bütün ezberleri bozabileceğini belirtti.
Lamson, “İranlılar için bu, ABD donanma gemilerini tehdit edebilecek yeni bir stratejik silah sistemi manasına gelir” sözünü kullandı.
İranlı füze uzmanı Fabian Hinz ise “Bu, İranlıların on yıllardır elde etmek istediği, stratejik açıdan son derece hassas bir askeri teknolojinin Rusya’dan transferidir” açıklamasını yaptı.
Rusya, dünyanın en gelişmiş füze teknolojilerine sahip ülkesi pozisyonunda. Son geliştirilen füze teknolojileri, Kremlin’e Ukrayna Savaşı’nda büyük avantaj sağladı
‘EN ÜST KADEMENİN ONAYI GEREKİYORDU’
Hinz, bu türlü bir programın Rusya’da en üst seviyeden siyasi onay gerektirdiğini vurguladı. FT’ye konuşan uzmanlar da askeri teknolojinin Tahran’a transferinin Kremlin’in en üst seviye yetkilileri tarafından onaylanması gerektiğini bildirdi.
İran’ın ramjet itici sistemini üretip test etmiş olmasına karşın, alanda kullanıldığına dair şimdi hiçbir delil bulunmuyor. Fakat uzmanlar, bu teknolojinin İran’ın elinde bulunmasının bölgesel istikrarları kıymetli ölçüde değiştirebileceği ihtarını yaptı.
RUSYA-İRAN EKSENİNDE YENİ BOYUT
Paris’teki Sciences Po Üniversitesi’nden Profesör Nicole Grajewski, bu işbirliğinin “Rusya’nın Ukrayna savaşını genişletmeye ve ABD’yi farklı cephelere çekmeye çalıştığını gösterdiğini” söyleyerek, “Rusya bölgedeki kırmızı çizgilere o kadar değer vermiyor” değerlendirmesinde bulundu.
İran’ın Ukrayna kentlerine yönelik gece bombardımanları için Moskova’ya “kamikaze” Shahed insansız hava araçları (İHA) tedarik ettiği biliniyordu. Buna karşılık Rusya’nın da Tahran’ın Orta Doğu’daki ABD üslerine saldırmasına imkan sağlayan istihbarat sağladığı öne sürülmüştü. Karşılıklı askeri işbirliği, iki ülke arasındaki münasebetlerin giderek derinleştiği yorumlarına neden oldu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, salı günü İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmesinde, Moskova’nın “bu güç periyotta İran’a muhtaçlık duyduğu yardımı sağlamaya çalıştığını” ve savaş sırasında “ihtiyaç duyulan malları temin ettiğini” lisana getirmişti.
PROJENİN PERDE ARKASI
Programın, Rusya’nın devlet silah ihracatçısı Rosoboronexport tarafından düzenlendiği bildirildi. Projenin, ABD’nin 2014’ten beri yaptırım uyguladığı Rus roket şirketi NPO Mashinostroyenia ile koordineli olarak yürütüldüğü söz edildi. Mashinostroyenia isimli sivil toplum kuruluşunun 2025 yılına kadar İran’dan ramjet itme sistemiyle ilgili teknik gereç tedarik ettiği kaydedildi.
Rus mühendislerin, İran’ın gerçekleştirdiği bir test uçuşundan elde edilen dataları tahlil ederek, uçuşun performansı hakkında ayrıntılı bir soru listesi gönderdiği belirtildi. Programın NPO Mashinostroyenia’nın en kıdemli füze mühendislerinin uzmanlığından yararlandığı ve bunlardan kimilerinin 2023’teki mukavele imzalanmasından evvel İran’a gittiği öne sürüldü.
FT’ye nazaran bu gelişme, Rusya’nın İran’a yönelik askeri teknoloji transferinde yeni bir etaba girildiğini gösteriyor. Daha evvel İHA tedarikiyle sonlu kalan işbirliğinin, şimdi hipersonik füze teknolojisi üzere stratejik alanlara kaydığına dikkat çekildi.
İran, şubat ayında başlayan savaşta ABD üslerini çok sayıda balistik füzeyle saldırdı. İhtilal Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nı ablukaya alan ABD Donanması’nın da maksat listesinde olduğunu belirtmişti.
ABD-İRAN GERİLİMİNDE YENİ DÖNEM
Bir aydan fazla süren çatışmasızlık devrinin akabinde, ABD ve İran arasındaki karşılıklı atışmalar hafta sonundan itibaren yoğunlaştı. ABD, pazar günü Hürmüz Boğazı’ndaki Larak Adası’nda bulunan iki İran roketatarını amaç aldı ve salı günü de ek hücumlar düzenledi. İran ise buna karşılık olarak ABD maksatlarına İHA ve füzeler fırlattı.
İran ve ABD’de savaş yerine diplomasi yolunun tercih edilmesini isteyenlerin sesleri, çözümsüzlük hali uzadıkça kısıldı. Tahran’ın merkezindeki Jomhouri Caddesi üzerinde, ABD Başkanı Donald Trump’tan intikam alınacağına dair kelam veren bir reklam panosu haftalardır asılı duruyor. Karşılıklı tehditlerin tepe yapması, yakın vakitte bir ateşkes sağlanabileceği ümitlerini azalttı.
Rusya’nın İran’a sağladığı füze teknolojisinin, ABD savaş gemilerine yönelik tehdidi somut hale getirmesi bekleniyor. Uzmanlar, bu işbirliğinin Orta Doğu’daki güç istikrarlarını yine şekillendirebileceği ve ABD’nin bölgedeki askeri varlığına yönelik riskleri artırabileceği konusunda uyardı.
Almanya’da panik! Tren istasyonu yakınında patlama
Nepal’i vuran felaketin arkasında ne var? Uzmanlar 3 riske dikkat çekti
Rusya ile İran’ın zımnî silah projesi: Dikkat çeken iddia! ‘Savaşta istikrarları değiştirecek’
BM’den 141 sayfalık iklim raporu: “Dünya kritik hududu aşacak”
Maduro’nun fotoğrafı paylaşılmıştı: Oğlu arka planını anlattı
270 gün sonra karaya çıktılar. USS Abraham Lincoln Tayland’a ulaştı
Tayvan’dan ABD’ye 20 milyar dolarlık yeni yatırım planı
