90’larda doğanlar daha süratli yaşlanıyor olabilir

Son yıllarda bilhassa toplumsal medyada Y neslinin evvelki kuşaklara nazaran daha genç göründüğüne dair paylaşımlar dikkat çekiyor. Güneş kremi kullanımı ve cilt bakım alışkanlıkları dış görünüşü olumlu etkilese de, yeni bir araştırma bedenin iç kısmında tıpkı tablonun geçerli olmayabileceğini gösterdi.

Araştırmada, 1990-1999 yılları arasında doğan bireylerin biyolojik yaşları ile gerçek yaşları karşılaştırıldı. Sonuçlar, bu kümenin 1965-1969 yılları arasında doğan X nesline nazaran birebir yaşta daha ileri bir biyolojik yaşa sahip olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, biyolojik yaşı belirlemek için kan analizleri ve çeşitli sıhhat göstergelerini pahalandıran “PhenoAge” isimli ölçüm sistemini kullandı. Bulgulara nazaran 1990’lı yıllarda doğanlarda biyolojik yaş ile kronolojik yaş arasındaki fark, X jenerasyonuna kıyasla yüzde 92 daha yüksekti.

Çalışmada ayrıyeten erkeklerin biyolojik yaşlarının, bayanlara kıyasla gerçek yaşlarından daha fazla sapma gösterdiği belirlendi. Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de biyolojik yaşın artmasıyla kimi kanser cinsleri arasındaki münasebet oldu. Biyolojik yaş ile gerçek yaş arasındaki fark büyüdükçe akciğer, mide-bağırsak sistemi, kolon ve rahim kanseri riskinin de arttığı görüldü.

Son yıllarda genç yaşta görülen kanser olaylarındaki artış da bu bulguları destekliyor. Bilgilere nazaran 1990 ile 2019 yılları arasında 50 yaş altındaki bireylerde kanser teşhisleri yüzde 24 arttı. Bilhassa kolon kanserinde dikkat cazip bir yükseliş yaşanıyor. Araştırmacılar, 1990’larda doğan bireylerin erken yaşta kolorektal kansere yakalanma riskinin, 1960’larda doğanlara nazaran yaklaşık dört kat daha yüksek olduğunu belirtti. ABD’de ise 55 yaşından evvel teşhis edilen kolorektal kanserlerin oranı 1995’te yüzde 11 iken 2019’da yüzde 20’ye yükseldi.

Rahim kanseri riskinde de benzeri bir tablo dikkat çekiyor. Araştırmaya nazaran 1985 civarında doğan bayanlarda rahim kanseri riski, 1950 öncesinde doğanlara nazaran yaklaşık iki kat daha fazla. Bilim insanları bu değişimin sebebini şimdi kesin olarak açıklayamıyor. Fakat erken ergenlik, obezite, diyabet ve metabolik hastalıkların daha genç yaşlarda görülmeye başlamasının biyolojik yaşlanmayı hızlandırabileceği ve kanser riskini artırabileceği düşünülüyor.

Araştırmada ayrıyeten her organın tıpkı süratte yaşlanmadığı da ortaya kondu. Örneğin biyolojik olarak daha yaşlı görünen bağışıklık sistemi erken yaşta akciğer kanseriyle ilişkilendirilirken, biyolojik olarak daha yaşlı görünen yağ dokusunun ise kolon kanseri riskiyle ilişkili olduğu belirlendi. Araştırmacılar, erken yaşta görülen kanserlerin sebeplerini anlamak için biyolojik yaşlanmanın kuşaklar arasındaki farklılıklarının daha detaylı incelenmesi gerektiğini vurguladı.

Araştırmanın destekçilerinden Cancer Grand Challenges Direktörü David Scott ise, “Erken yaşta görülen kanserlerdeki artışın kesin sebebi şimdi bilinmiyor. Fakat bu çalışma, kanserin sırf hücrelerdeki değişimlerle değil, bedenin genel yaşlanma süreciyle de bağlantılı olabileceğini gösteriyor.” dedi.