Amerika Birleşik Devletleri'nde binlerce uçuşu etkileyen havacılık krizine dair yeni gelişmeler var. Operasyonlar olağana dönerken, hava ulaşımını etkileyen gecikme ve iptaller devam ediyor.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, Federal Havacılık İdaresinin (FAA) 13 Kasım’da ülke genelinde uçuşları durdurmasının akabinde yaşanan gelişmelere dair basın toplantısı düzenledi.
Durdurma kararı alındığında havada olan 3 bin 500 uçağın inançlı bir biçimde yere indiğini kaydeden Duffy, “Tam kapasiteyle yine faaliyetteyiz.” dedi.
Duffy, yaşanan bağlantı sıkıntısının sırf eski ekipmanlardan kaynaklanmadığını, telekomünikasyon sisteminin de hayli eski olduğunu belirtti.
Bir yüklenici firmanın rutin bakım çalışmalarını yürüttüğünü ve eski bakır kablolar üzerinden işleyen telekomünikasyon sınırlarının fiber optik altyapıya geçirildiğine işaret eden Duffy, yaşanan sorunun yönlendirici ekipmandan mı yoksa yüklenici firmanın yetersizliğinden mi kaynaklandığını şimdi tespit edemediklerini söyledi.
Duffy, bağlantı çizgilerine bir siber taarruz olup olmadığına yönelik de “Yürütülen çalışmaları izole etmeyi başardığımızda tüm sistemlerimiz yine devreye girdi, hasebiyle bunun bir siber hücum olduğuna inanmıyoruz. Kelam konusu olan, günün gerekliliklerini karşılayamayan bir FAA sistemiydi.” tabirlerini kullandı.
İletişim altyapısı, denetim kuleleri üzere alanlarda sistemleri modernize etmek ismine yaptıkları çalışmalara değinen Duffy, Kongre’yi en ileri teknolojiye sahip hava trafik denetim sistemleri için harekete geçmeye çağırdı.
Duffy, “Eğer sistemlerimizi değiştirmeye başlamayacaksak, daha ne kadar bekleyeceğiz? Bence bu, Kongre’nin bahsin üzerine daha ciddiyetle eğilmesi gerektiğine dair bir işaret.” dedi.
Federal Havacılık İdaresi (FAA) Yöneticisi Bryan Bedford da dün önlem gayesiyle lokal saatle 15.45 (TSİ 23.45) civarında uçuşları durdurma kararı aldıklarını anımsattı.
Bedford, “Bunu yapmamızın sebebi, sistemdeki istikrarsızlığın kök sebebine dair tahlil çalışmalarımız sürerken, sistem üzerindeki baskıyı azaltmak, uçakları yerde tutarak hava alanındaki karmaşıklığı ve gerilimi hafifletmenin yararlı olacağını düşünmemizdi. Bunun yanlışsız bir karar olduğuna inanıyoruz ve arkasındayız.” tabirlerine yer verdi.
Cuma günü için planlanan 50 bin uçuşun yaklaşık 30 bininin uçuşları durdurma kararı alındığında tamamlandığını yahut havada olduğunu belirterek, kalan 20 bin uçuşun da 8 bininin gerçekleştirildiğini bildirdi.
Bedford, gerçekleştirilemeyen 12 bin uçuşun yaklaşık 9 bininin ticari uçuş olduğuna işaret ederek, “Bu sabah prestijiyle sistem stabil durumda ve hava yolu ortaklarımız operasyonel toparlanma süreci üzerinde çalışıyorlar.” diye konuştu.
Aksamalar sebebiyle şu anda olmaları gereken yerlerde bulunmayan uçuş gruplarının, kendi uçuş programlarına tekrar dahil olabilecekleri noktalara ulaşmaları gerektiğini vurgulayan Bedford, şunları kaydetti:
“Bugün planlanan 41 bin uçuştan yaklaşık 4 ila 5 bininin iptal edileceğini öngörüyoruz. Hasebiyle bugün hala gecikmeler ve iptaller yaşanacak, lakin bu süreç, yarın tam bir toparlanma sağlamamıza taban hazırlayacak. Hava yolu ortaklarımızdan aldığımız bilgilere nazaran, pazar günü mesai bitimine kadar uçuş programlarının büsbütün olağana döneceğine inanıyorlar.”
FAA’nın 11 Eylül 2001’deki terör akınlarından bu yana ülke genelinde uyguladığı en uzun müddetli uçuş durdurma kararını kaldırmasının akabinde, hava yolu şirketleri seferlerini olağana döndürmek için çalışmalarını sürdürürken hava ulaşımındaki aksamalar bugün de devam etti.
Uçuş takip sitesi FlightAware’in datalarına nazaran, Türkiye saatiyle 20.00 prestijiyle bugün 4 binden fazla uçuş iptal edildi, 3 binden fazla uçuşta gecikme yaşandı.
Binlerce yolcu havalimanlarında mahsur kalırken, hava yolu şirketleri aksamaların sürebileceği ihtarında bulundu. Şirketler, acil seyahat gereksinimi olmayan yolculara uçuşlarını ertelemeyi değerlendirmelerini tavsiye etti.
ABD’nin büyük hava yolu şirketlerinden American Airlines’ın açıklamasında, yolcular ve çalışanlar üzerindeki etkiyi sınırlamak için gerekli tüm adımların atılmasına karşın ulusal hava alanı sisteminde yaşanan büyük aksaklığın tesirlerinin bugün de süreceği, ek gecikme ve iptallerin yaşanabileceği belirtildi.
Delta Air Lines’ın açıklamasında, operasyonları olağana döndürme çalışmalarının sürdüğü vurgulanarak, seyahat planlarında esneklik bulunan yolculara uçuşlarını 16 Kasım Pazartesi yahut daha sonraki bir tarihe almaları tavsiye edildi.
United Airlines’ın açıklamasında ise uçuş programını tekrar sisteme sokma çalışmalarının sürdüğü, bu hafta sonu uçuşların büyük kısmının olağan halde gerçekleştirildiği lakin uçak ve mürettebatın tekrar pozisyonlandırılması sebebiyle kimi uçuşlarda gecikme ve iptallerin devam edeceği bildirildi.
ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, dün bahse ait düzenlediği basın toplantısında, sorunun ABD’nin eskiyen altyapısından kaynaklandığını savunmuştu. Duffy, ülkenin hava trafik denetim sisteminin yenilenmesi için Kongreden 50 milyar dolarlık kaynak sağlanması çağrısında bulunmuştu.
İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin ise şu ana kadar rastgele bir siber akın bulgusuna rastlanmadığını belirterek, takımların mevzuya ait çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetmişti.
Ülke genelinde on binlerce yolcunun havalimanlarında mahsur kaldığını belirten Duffy, İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin ile birlikte kesintiyi görüşmek üzere Oval Ofis’te Başkan Donald Trump ile bir araya geldiklerini söyledi.
İki yetkili, kesintinin başlamasından yaklaşık beş saat sonra bile şimdi açıklama yapmayan Başkan Trump’ı da savundu.
Mullin, “Başkan Trump derhal ofisinde insanları topladı” dedi ve “İletişim halindeydik” diye ekledi.
Bakan Mullin, kesintinin bir siber taarruzdan yahut denetimden çıkmış bir yapay zeka sisteminden kaynaklandığına dair şu ana kadar “sıfır kanıt” olduğunu açıkladı.
Dünya genelinde hizmetleri aksatan kapsamlı Microsoft kesintisiyle yahut koordineli bir siber atakla irtibat kurulduğu yönündeki spekülasyonları da reddeden Mullin, “13. Cuma’ya beğenilen geldiniz, değil mi? Herkesin bu olayla Microsoft arasında hiçbir temas olmadığını anlamasını istiyorum. Pek çok kişinin bu çıkarımı yaptığını biliyorum” diye konuştu.
“Aslında hiçbir siber taarruz yoktu” diyen Mullin, değerlendirmesini şöyle sürdürdü: “Siber tehditlere ve siber akınlara bakmaya başladığımızda, ekseriyetle birileri el kaldırıp ‘Hey, bunu biz yaptık’ der. Bu türlü bir bağlantı trafiği yok. Hiçbir iz görmedik.”
Öte yandan Mullin, ABD güvenlik ve kolluk kuvvetlerinin incelemeyi sürdürdüğünü ve hiçbir ihtimali büsbütün dışlamadığını belirtti.
Mullin, “Sorun mekanik kaynaklı görünüyor, fakat tekrar de bakmaya devam ediyoruz” dedi.
Ulusal Güvenlik Ajansı’nın (NSA) da soruşturmada İç Güvenlik Bakanlığı ile birlikte çalıştığını kelamlarına ekledi.
Kalkış yasağı kaldırılsa da ülke genelinde yolcuların yaşadığı mağduriyet sona ermedi.
Uçaklar kapılarda beklerken, artan rötar ve iptaller sebebiyle binlerce yolcu gidiş salonlarına ve havayolu bankolarına akın etti.
Aksaklık FAA sistemlerindeki arızadan kaynaklandığı ve taşıyıcı şirketlerin sorumluluğunda olmadığı için ABD’li havayolu şirketleri mahsur kalan yolculara tazminat ödemek zorunda kalmayacak.
Yatırımcılar ise havayolu şirketlerinin uğrayacağı mali kaybı fiyatlamaya başladı.
American Airlines, United Airlines ve Delta Air Lines payları yüzde 1 ile yüzde 2 arasında bedel kaybederken, JetBlue Airways payları yaklaşık yüzde 3 düştü.
American Airlines, uçakları ve mürettebatı daha süratli toparlanacak formda pozisyonlandırmak ismine ana merkezleri dışındaki küçük kentlere ve milletlerarası noktalara yapılan uçuşlara öncelik verdiğini duyurdu.
ABD-İran arasında yine savaş çıkacak mı? Mossad yöneticisi ABD’de
ABD’de havacılık krizi sona erdi, aksamalar devam ediyor
ABD: Bugün 41 bin uçuştan 4 ila 5 bin kadarının iptal edileceğini öngörüyoruz
Dünya Ermenileri Doruğu’nda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ermenice televizyon kanalına takviyesi büyük alkış aldı
Putin, Şi ve Trump’ın üçlü görüşmesi için tarih ve yer belirli oldu
Atina’da bina çöktü: 2 itfaiyeci hayatını kaybetti
Türkiye ve 17 ülkeden İsrail’e kınama
