500 yıl evvel yapay zekayı mı gördü? Nostradamus’un dikkat çeken kehaneti

Yapay zekanın denetim edilemez hale gelerek insanlık için önemli bir tehdit oluşturabileceğine yönelik tartışmalar sürerken, 16. yüzyılda yaşamış Fransız astrolog Nostradamus’un yaklaşık 500 yıllık bir dörtlüğü tekrar gündeme geldi.

Nostradamus’un 1555’te yayımlanan “Les Propheties” isimli yapıtındaki kimi sözler, günümüzde yapay zeka ve insan zihninin bilgisayarlara aktarılması üzere teknolojilerle ilişkilendiriliyor.

Ancak Nostradamus metinde bilgisayar yahut yapay zekadan açıkça kelam etmiyor. Kelam konusu irtibat, yüzyıllar sonra yapılan çağdaş yorumlara dayanıyor.

“YALNIZ BEYİN” VE “ÖLÜMSÜZLÜK”

Tartışmaların merkezinde Nostradamus’un “Century IV, Quatrain 31” olarak bilinen dörtlüğü bulunuyor.

Dörtlükte “yeni bilge”, “yalnız beyin”, “öğrencileri tarafından ölümsüzlüğe davet edilmek” üzere gizemli sözler yer alıyor.

Nostradamus’un takipçilerinden kimileri “yalnız beyin” sözünün bir bilgisayarı yahut makine zekasını, “ölümsüzlük” sözünün ise insan şuurunun dijital ortama aktarılmasını temsil edebileceğini öne sürüyor.

“Yeni bilge” sözünün de gelişmiş teknolojiyi yahut yapay zekayı işaret ettiği argüman ediliyor.

1989’DA “ORGANİK BİLGİSAYAR” YORUMU

Dörtlüğün teknolojiyle ilişkilendirilmesi yeni değil.

ABD’li hipnoterapist Dolores Cannon, 1989’da yayımladığı “Conversations with Nostradamus” isimli kitabında kelam konusu kehanete farklı bir yorum getirdi.

Cannon, hipnoz altındaki bir hastasının Nostradamus ile irtibat kurduğunu sav ederek dörtlüğün gelecekte yaşayacak bir dahiyi anlattığını öne sürdü.

Bu yoruma nazaran gelecekteki kişi, öldükten sonra bilgisinin yaşamaya devam edebilmesi için zihnini “organik bir bilgisayara” aktaracaktı.

Bilimsel delile dayanmayan bu sav, yapay zeka ve dijital ölümsüzlük tartışmalarının büyümesiyle tekrar deverana girdi.

YAPAY ZEKA ARAŞTIRMACISINDAN 2030 UYARISI

Nostradamus’un dizelerinin tekrar gündeme gelmesinde yapay zeka kesiminden gelen son ikazlar da tesirli oldu.

Anthropic’in eski araştırmacılarından Jacob Coxon, yapay zekanın gereğince denetim edilememesi halinde insanlık için varoluşsal bir risk oluşturabileceğini savundu.

Daha evvel OpenAI’da da çalışan Coxon, 9 Eylül’de X’te yaptığı paylaşımda yapay zeka geliştiren kimi şahısların teknolojinin on yılın sonuna kadar insanlığın yok olmasına yol açabileceği ihtimalini önemli biçimde değerlendirdiğini öne sürdü.

NOSTRADAMUS GERÇEKTEN YAPAY ZEKAYI MI ÖNGÖRDÜ?

Nostradamus’un dörtlüğünün direkt yapay zekayı anlattığını gösteren rastgele bir ispat bulunmuyor.

Metindeki sözler hayli bilinmeyen olduğu için farklı periyotlarda farklı olaylarla ilişkilendirilebiliyor.

Nostradamus’un takipçileri geçmişte de onun dizelerinin 11 Eylül hücumları ve Prenses Diana’nın vefatı üzere büyük olayları evvelce haber verdiğini sav etmişti. Fakat bu temaslar çoğunlukla olaylar gerçekleştikten sonra yapılan yorumlara dayanıyor.