Yargıtay, bayan personelin doğum müsaadesi sonrası uzmanlığı dışında bir işte çalışmaya zorlanmasının ayrımcılık tazminatını gerektirdiğine hükmetti.
Özel bir bankada kıdemli banka analisti olarak çalışan genç bayan doğum müsaadesi dönüşü şoke oldu.
Hak kazandığı primleri alamayan bankacı anne, uzmanlık alanı dışındaki bir vazifeye getirildi. Mesai arkadaşlarına oranla daha düşük artırım oranı alan bankacı anne, istifa ederek İş Mahkemesi’nin yolunu tuttu.
Psikolojik taciz (mobbing) uygulandığını, kısım müdürü pozisyonuna atanan yöneticinin etik dışı tavır ve davranışlarının vakitle bezdirme, sindirmeye yönelik planlı davranışlara dönüştüğünü öne sürdü.
İkizlere gebe olduktan sonra ruhsal baskılarının başladığına dikkat çeken davacı, hamileliği sebebiyle eşitlik prensibine alışılmamış davranıldığını, ayrımcılık tazminatına hükmedilmesi gerektiğini lisana getirdi.
Yaşadığı sorunlarını aktardığı banka yöneticilerinin kendisine saldırgan bir tutum takındığını, doğum sonrası müsaadeden sonra işe döndüğünde banka kesiminin sorumluluğunun kendisinden alınarak işe yeni alınan bir diğerine devredildiğini tez etti.
Tüm mesleğinin hiçe sayılarak sigorta bölümünün takibinin kendisine bırakıldığını, düşük performans puanlarına itirazı sonucu yöneticisi ve Genel Müdür ile yapmış olduğu toplantıda hak edilen primin verilmesi, fiyat artırımının düzeltilmesi ve doğum müsaadesine ayrılmadan evvelki misyonunun geri verilmesi konularını lisana getirdiğini fakat sonuç alamadığını kaydetti.
Tüm bu sebeplerle iş kontratını haklı sebeple sona erdirdiğini belirterek manevi tazminat, kıdem tazminatı, fazla çalışma fiyatı, yıllık müsaade fiyatı, prim, maddi ziyan (tedavi masrafları) ile ayrımcılık tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etti.
Davalı banka avukatı da doğum müsaadesi sonrasında işe geri döndüğünü, bankacılık kesimi yerine kendisine sigortacılık kesiminin verildiğini, kıdemli analistlerin misyon tariflerinde hangi kesimlere bakacağının açıklandığını, iş kontratında temelli bir değişikliğin bulunmadığını öne sürdü. Kıdem tazminatını hüküm altına alan İş Mahkemesi, ayrımcılık tezlerini ispatlanamadığı gerekçesiyle geri çevirdi.
Kararda; davacının yaşadığı ikiz gebelik durumunun olağan bir gebeliğe göre zati gerilimli olması, buna davacının misyon ve durumunun mesuliyeti eklendiğinde erken doğum hadisesi ile patronun sav olunan hareketleri arasındaki illiyet bağı kesileceği hatırlatıldı. Planlı ve sistematik bir bezdirme görüşe elverişli bir halde ispat olunmadığından, ayrımcılık tazminatı ile manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verildi. Kararı taraf avukatları istinafa taşıdı.
Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) itirazları geri çevirdi.
Karar taraflarca temyiz edilince devreye Yargıtay 9. Yargıtay Hukuk Dairesi girdi. Emsal nitelikteki kararda şu tabirlere yer verildi:
‘’Somut uyuşmazlıkta davacı çalışanın işyerinde yatırım/araştırma/hisse senedi araştırma/kıdemli analist olarak çalıştığı, doğum müsaadesini kullandığı sırada işverence yerine diğer bir kişinin istihdam edildiği, doğum müsaadesi sonrası işe başladığında kendisine sigorta bölümünü takip işi verildiği, davacı-karşı davalı emekçinin bu konumda çalışmayı kabul etmediği ve iş kontratını haklı sebeple feshettiği sabittir. Mahkemelerce davacının ayrımcılık tezini ispat edemediği gerekçesiyle ayrımcılık tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ise de ret kararı belge kapsamına uygun düşmemektedir. Evrak kapsamındaki kanıtlar, dinlenen şahitlerin anlatımı dikkate alındığında davacı çalışanın doğum müsaadesine ayrıldığı, doğum müsaadesi sonrası davacıya eski işi yerine öteki bir iş teklif edildiği, bu işin davacının uzmanlık alanının dışında olduğu davacı tarafından ispat edilmiştir. Davacı, 4857 sayılı Kanun’un 5 inci maddesinin son fıkrası uyarınca bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koymuştur. Bu durumda, bu türlü bir ihlalin mevcut olmadığını ispat yükü üzerinde olan patronun davacının doğum öncesindeki pozisyonunun ve vazifesinin doğum sonrasında hangi nedenlerle değiştirildiğini, davacıya farklı muamele yapılmasını gerektiren sebepleri somut olgularla ortaya koyamadığı anlaşılmaktadır. Hâl bu türlü olunca İlk Derece Mahkemesince ayrımcılık tazminatı talebinin kabulü gerekirken yazılı münasebet ile reddi kusurlu olup bozmayı gerektirmiştir.’’