17 Ağustos zelzelesinin 27. yılı: Hayatını kaybedenler anılıyor

Merkez üssü Kocaeli’nin Gölcük ilçesi olan 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden 27 yıl geçti.

17 Ağustos 1999’da saat 03.02’de 7,4 büyüklüğünde meydana gelen ve 45 saniye süren Marmara Depremi, Kocaeli, Yalova, Sakarya, İstanbul ve Düzce’de yıkıma sebep oldu.

TBMM Deprem Riskinin Araştırılarak Deprem Yönetiminde Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonunun Temmuz 2010 tarihli raporuna nazaran, zelzelede 17 bin 480 kişi hayatını kaybetti, 43 bin 953 kişi yaralandı.

Yaklaşık 200 bin kişinin evsiz kaldığı, 66 bin 441 konut ve 10 bin 901 iş yerinin yıkıldığı sarsıntıdan 16 milyona yakın kişi farklı seviyelerde etkilendi, 285 bin 211 konut ve 42 bin 902 iş yerinde hasar tespit edildi.

Depremde İstanbul’da 454 kişi hayatını yitirirken Yalova, Düzce ve Gölcük’ten kentteki hastanelere getirilen yaralılardan hayatını kaybedenlerle bu sayı 981’e çıktı.

17 Ağustos 1999 Marmara zelzelesinin 27. yıl dönümünde, felaketin merkez üssü Gölcük’te hayatını kaybedenler anıldı.

Kavaklı Sahili’nde düzenlenen programda sarsıntının bıraktığı acı bir kere daha hatırlanırken, afetlere hazırlık, kentsel dönüşüm ve dirençli kentlerin değeri vurgulandı. Programda yapılan konuşmalarda 1999’dan bugüne yürütülen çalışmalar ile Kocaeli’nin mevcut yapı stokuna ait datalar paylaşıldı. Programa kent protokolü, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşlarının üyeleri, arama kurtarma takımları ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Kocaeli Valisi İlhami Aktaş, programda yaptığı konuşmada, 17 Ağustos’un sırf hayatını kaybedenleri anma değil, tıpkı acıların tekrar yaşanmaması için eksikliklerin kıymetlendirilmesi ve gerekli derslerin çıkarılması gereken bir gün olduğunu söyledi.

Türkiye’nin 1999’dan bu yana afet idaresinde kurumsal yapılanma, müdahale ve afet sonrası uygunlaştırma çalışmalarında değerli aralık aldığını belirten Aktaş, afet öncesi risklerin azaltılması konusunda ise yapılması gereken çalışmalar bulunduğunu tabir etti.

İl Risk Azaltma Planı kapsamında Kocaeli’de sarsıntı başta olmak üzere deniz kazaları, büyük sanayi kazaları ve orman yangınları üzere risklerin belirlendiğini aktaran Aktaş, bunların azaltılması ve kentin afetlere dirençli hale getirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü lisana getirdi.

Afetlere hazırlığın kamu kurumları, lokal idareler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların birlikte hareket etmesini gerektirdiğini vurgulayan Aktaş, bilhassa eski yapı stokunun yenilenmesinin ehemmiyetine dikkati çekti.

Aktaş, 6 Şubat 2023 sarsıntılarında yıkılan binaların yüzde 90’ından fazlasının 1999 sarsıntısından evvel inşa edildiğini belirterek, “Gerçekçi olmak gerekiyorsa bizim bu acı kayıplara son vermemiz, kayıplarla karşı karşıya kalmamamız için bu dönüşümü süratli bir biçimde gerçekleştirmemiz lazım.” diye konuştu.

Sakarya Büyükşehir Belediyesince 15 Temmuz Demokrasi Meydanı’nda gerçekleştirilen program, hürmet duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı.

Kur’an-ı Kerim tilaveti ve duaların akabinde ilahi ve kasideler okundu, Marmara Depremi’nde yaşananlara ait görüntü gösterildi.

Sakarya Valisi Rahmi Doğan, burada yaptığı konuşmada, Sakarya’nın zelzelesi en acı yaşayan illerden biri olduğunu belirterek, 6 Şubat sarsıntısını Hatay’da yaşadığını, bu sebeple 17 Ağustos’ta neler yaşandığını çok yeterli anladığını söyledi.

Türkiye’nin zelzele bölgesinde bulunduğuna dikkati çeken Doğan, “Bunu kabul edip bununla yaşamak durumundayız. Dayanıklı zemine, sağlam bina yapmak durumundayız. Dayanıklı zemine, sağlam bina yapmışsanız sarsıntı sizi yıkmıyor.” diye konuştu.

Doğan, kentteki kamu kurum ve kuruluşları olarak yıkılması gereken binaları bir an evvel yıkıp bunların yerine dayanıklı binalar yapmak durumunda olduklarını, kentsel dönüşüme herkesin dayanak olması gerektiğini vurgulayarak, şöyle devam etti:

“Hep bir arada zelzeleye hazırlıklı olmak durumundayız. Şayet binaları yıkmazsak, zelzele olduğunda sarsıntı yıkacaktır. O vakit farklı senaryolar konuşuluyor, çığlıklar duyuyoruz. Bu acıları yaşamadan, gözyaşını görmeden bu hazırlığı sarsıntı öncesinde yapmamız lazım.”

Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, coğrafyanın yeşili, doğası, dağı ve yaylasıyla her türlü hoşluğu barındırdığını, fakat bu hoşlukların yanında afet gerçeğinin de bulunduğunu belirtti.

17 Ağustos 1999’a ait herkesin farklı öyküsü olduğunu lisana getiren Alemdar, “Hem millet olarak, hem de devletimizin imkansızlıkları hasebiyle yaşadığımız acılar her birimize farklı dersler çıkardı.” dedi.

Depremden ders almak için sarsıntısı yaşamaya gerek olmadığına dikkati çeken Alemdar, “Depremlerden ya da hayatın olumsuzluklarından ders almak için onu yaşamadan anlatılanlarla, yaşanmışlarla ders alarak örnek çıkartmamız gerektiğine inanıyorum.” ifadelerini kullandı.

AK Parti Sakarya Milletvekili Murat Kaya ise kentte yaşayanların burnunun kanamaması için çalıştıklarını, kamu binalarının, yeni kent hastanesinin, adalet sarayının, bilim ile kültür merkezinin ve kütüphanelerin zelzeleye sağlam inşa edildiğini lisana getirdi.

Türk Kızılay ve belediye stantlarında ikramlarda bulunulan programa, Sakarya Cumhuriyet Başsavcısı Hasan Uğurlu, Sakarya Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamza Al, ilçe belediye liderleri, il ve ilçe siyasi parti liderleri ve vatandaşlar katıldı.