Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi'ndeki onarım çalışmalarını yerinde inceledi. Ersoy, dört etaplı projenin üç kademesinin tamamlandığını açıkladı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nde yürütülen onarım çalışmalarını yerinde inceleyerek gelinen son evreye ait değerlendirmelerde bulundu.
Milletin kültür mirasına sahip çıkmak ve gelecek jenerasyonlara ulaştırmak ismine arkeolojiden onarım, ihya ve inşa çalışmalarına kadar önemli bir mesai yürüttüklerini belirten Ersoy, birçok kültür varlığının tarihlerinin en kapsamlı bakım ve tamir sürecine alındığını söyledi.
Bakan Ersoy, Ayasofya’daki çalışmaların kıymetini, “Fethin nişanesi, Fatih’in emaneti Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi onlardan biri.” kelamlarıyla vurguladı.
Ayasofya için son derece kapsamlı ve bütüncül rölöve, restitüsyon ve onarım projelerinin çizildiğini aktaran Ersoy, yapısal tahlil sonucunda ana kubbe ve yarım kubbeler için güçlendirme projelerinin hazırlandığını, Koruma Kurulunun onayının akabinde uygulama çalışmalarına adım adım başlandığını bildirdi.
İlk etapta güney cephe bahçesindeki III. Mehmet, II. Selim, III. Murat ve Şehzadeler Türbesinde onarım uygulamalarının gerçekleştirildiğini belirten Ersoy; türbe kubbelerinin kurşun örtülerinin yenilendiğini, alt katmanlardaki niteliksiz kısımların düzenlendiğini, içlik, dışlık ve revzenlerde yenileme, ahşap kapak ve kepenklerde konservasyon, dış cephelerde ise paklık süreçleri yapıldığını söyledi.
Hâlen devam eden ikinci etap kapsamında kuzey, güney ve doğu cephelerinde çimento temelli sıva raspa süreçlerinin yapıldığını belirten Ersoy, güney cephede raspa sonrası tespitlerin, cephelerde ise paklık süreçlerinin sürdüğünü bildirdi.
Kuzeydoğu minaresindeki imalatların statik güçlendirme projesi doğrultusunda tamamlandığını açıklayan Ersoy, statik tahlillerin akabinde minarenin makul bir kotuna kadar denetimli sökülmesine karar verildiğini söyledi.
Bakır alemden başlayarak gövde kısmındaki altı sıra taş ve bunlara bağlı basamaklara kadar titiz bir söküm gerçekleştirildiğini aktaran Ersoy, minarenin sarsıntı tesirleri altındaki yapısal performansını artırmak gayesiyle paslanmaz çelik plakalar ve rod sistemleri uygulandığını kaydetti.
Yapının güçlendirme muhtaçlığının tespiti için sayısal modellemeler ve duvarlarda georadar taramaları yapıldığını belirten Ersoy, elde edilen datalar doğrultusunda kuzeydoğu ve güneydoğu merdiven kulelerinde onaylanan güçlendirme uygulamalarına başlandığını söyledi.
Ayasofya’nın mermer pencere elemanlarında da özgün materyalin korunması aslıyla paklık ve tamir uygulamalarının devam ettiğini tabir etti.
Ana kubbe ve yarım kubbelerdeki güçlendirme uygulamalarının bütünsel olarak yapılacağını belirten Bakan Ersoy, iç yüzeyin mozaik kaplama olması sebebiyle kubbenin güçlendirme çalışmalarının dış yüzeyden gerçekleştirileceğini açıkladı.
Onarım gereksinimi ve kapsamlı güçlendirme uygulamaları sebebiyle tüm kurşun kaplamaların sökülmesinin zarurî olduğunu kaydeden Ersoy, kurşun örtü kaldırılırken kubbenin mevsimsel hava kaidelerinden etkilenmemesi ve mozaiklerin ziyan görmemesi için yüzeyin süreksiz olarak kapatılmasına karar verildiğini bildirdi.
Geçici üst örtü sisteminin baza ve kubbe karkası kurulumuyla ana kubbenin branda ile kapatılması sürecinin tamamlandığını belirten Ersoy, iç yüzeydeki mozaik süslemelerin konservasyon, onarım ve güçlendirme uygulamalarının inançlı ve denetimli gerçekleştirilebilmesi için iç yerde platform ve iskele sistemi oluşturulduğunu söyledi.
Camide ibadet ile onarım çalışmalarının eş vakitli sürdürülebilmesi gayesiyle dört ana kolon üzerine oturan çelik platform sisteminin kurulumunun tamamlandığını belirten Ersoy, buna bağlı mermer söküm, müdafaa, kapatma ve çelik temas yolu konseyimi üzere imalatların bitirildiğini, platform üzerine mozaik uygulamaları için iskele kurulduğunu bildirdi.
Ana kubbenin iç yüzeyindeki mozaiklerin mevcut durumunun belgelenmesi maksadıyla lazer tarama ve fotogrametri çalışmaları gerçekleştirildiğini aktaran Ersoy, lazer tarama dataları sonucunda kubbenin farklı periyotlarda geçirdiği tamirlerin tespit edildiğini ve bulguların ilgili proje paftalarına işlendiğini söyledi.
Bütün müdahalelerin fotografik belgeleme sistemleriyle basamak etap kayıt altına alındığını belirten Ersoy, yapı izleme sisteminin de kurulduğunu, data transferi ve raporlama sürecinin başladığını söz etti.
Tamamlanan üçüncü etap kapsamında galeri katının ziyarete açılmasına yönelik çalışmalar yapıldığını bildiren Ersoy, ziyaretçi güzergâhının düzenlendiğini, genel paklık ve konservasyon işlerinin gerçekleştirildiğini söyledi.
Giriş ve iniş rampaları ile geçici giriş tüneli ve bilet gişelerinin yapıldığını, X-Ray ve turnike sistemlerinin kurulduğunu aktaran Ersoy; galeri katındaki mermer ve ahşap yüzeylerde gerekli paklık süreçleri ile lokal konservasyonların gerçekleştirildiğini belirtti.
Niteliksiz sıva raspaları, bölgesel derz çalışmaları ile sıvalardaki bölgesel tamirat ve sağlamlaştırma uygulamalarının da yapıldığını kaydeden Ersoy, eski özgün korkulukların sağlamlaştırıldığını, eksik ve kırık camların yenilendiğini ve pencerelere kuşların girmesini önlemek gayesiyle tel yerleştirildiğini bildirdi. Aydınlatma, kamera, acil anons sistemleri ve internet üzere altyapı imalatları da tamamlandı.
Dördüncü etap kapsamında ise iç ve dış mekânda güvenliği sağlamak maksadıyla alüminyum akordiyon bariyer ve şerit bariyerlerin kullanıldığını, iç yerde akustik kumaş kaplama gerçekleştirildiğini tabir etti.
Ayasofya’da başlatılan dört etap onarım uygulamasından üçünün tamamlandığını açıklayan Ersoy, minare, kubbe ve mozaikler üzere kapsamlı ve hassas süreçlerin yer aldığı ikinci etap çalışmalarının titizlikle devam ettiğini söyledi.
Ana kubbe, yarım ve çeyrek kubbeler, Fatih ve Mimar Sinan minareleri, mermer, sıva, kalemişi, mozaik, ahşap ve öbür özgün elemanlar ile vaftizhane, şadırvan ve güney bahçesindeki türbeleri kapsayan geniş bir alanda çalışmalar yürütüleceğini bildiren Ersoy, biyolojik temizlikten söküm, güçlendirme ve yine üretime, taş tamirlerinden konservasyon ve yenilemeye kadar çalışmaların uzmanlar ve personeller tarafından hassas bir süreç içerisinde yürütüleceğini söz etti.
Ayasofya’daki çalışmaların yerin altında da sürdüğünü belirten Bakan Ersoy, ön çalışma niteliğindeki Mekân 1 ve Mekân 2 hafriyatları ile kuzey avludaki hipoje kısmı ve birden beşe kadar olan tünellerde hafriyat çalışmalarının başlatıldığını ve belgeleme yapıldığını söyledi.
Ayasofya Camii Yeraltı Tünelleri Temizlik Bakım Onarım İşi kapsamında Vezir Bahçe ve Batı Bahçe kısımlarında gerçekleştirilen paklık çalışmalarının yüzde 90’ının tamamlandığını açıklayan Ersoy, Vezir Bahçe Bölgesindeki Hipoje yapısına ilişkin kazıların tamamlandığını bildirdi.
Batı Bahçe bölgesinde yerlerle alakalı dokuz tünel yapısının tespit edildiğini aktaran Ersoy, 2 ve 8 numaralı tüneller dışında tamamında dolgu toprak paklığı yapıldığını söyledi.
56 metre uzunluğundaki Mekân-2’de 18 metrelik çizgi boyunca hasarlı tonozlarda özgün olana eş bir materyalle tamamlama çalışmaları yapılarak yapısal hasarların giderildiğini belirten Ersoy, kalan kısımlarda çalışmaların sürdüğünü söz etti.
Tünel-4 ve Tünel-5’te de 10’ar metrelik çizgi boyunca birebir çalışmaların gerçekleştirildiğini aktaran Ersoy, Tünel-4’te 50 metrelik sınır boyunca paslanmaz çelik tahkimatla güçlendirmenin tamamlandığını, Tünel-5’te ise bu çalışmanın 90 metrelik sınır boyunca devam ettiğini bildirdi.
Bakan Ersoy, Ayasofya’da yürütülen çalışmaların maksadını konuşmasının sonunda şu sözlerle anlattı:
“Fatih’in emanetini tarihinin en kapsamlı onarımına aldık ve Allah’ın müsaadesiyle bu eşsiz yapıyı minarelerinde ezan, salonlarında Kur’an yankılanan eşsiz bir camii ve insanlığı çatısı altında buluşturan ortak bir miras olarak gelecek birçok kuşaklarımıza ulaştıracağız.”
Bankaya itiraz etti, 150 bin lirasını geri aldı
Hiçbir yerde beton yok. 55 kişilik köye 100 bin turist geldi
Ayasofya’da dev onarımda 3 etap tamam
Hasarlı araçların şasi numaralarıyla ‘change’ yaptılar. 13 gözaltı
İstanbul açıklarındaki tanker yoğunluğu havadan görüntülendi
Ahbap soruşturması derinleşecek. Akın Gürlek’ten yeni operasyon iletisi
İşte gözaltındaki Tolga Akış’ın konutundan çıkanlar
