Her gün fark etmeden yapıyoruz: 30 dakikadan uzun oturmak kanser riskini artırabilir

Yeni araştırmaya nazaran uyanıkken 30 dakikadan uzun mühlet kesintisiz oturmak ya da uzanmak, kanserden mevt riskinde artışla ilişkilendirildi. Araştırmacılar, riskin bilhassa hareketsiz kalınan müddetin uzamasıyla birlikte yükseldiğini belirtiyor.

Çalışmada 91 binden fazla kişinin giyilebilir aygıt dataları incelendi. İştirakçiler ortalama 12 yıl boyunca takip edildi. Böylelikle sadece şahısların ne kadar hareket ettiğine değil, hareketsiz kaldıkları müddetin nasıl bölündüğüne de bakıldı.

Bulgulara nazaran gün içinde 30 dakikayı aşan her ek uzun hareketsizlik saati, kanserden vefat riskinde yüzde 10 artışla ilişkilendirildi. Araştırmacılar, burada asıl sorunun sırf toplam oturma mühleti değil, bunun kesintisiz bloklar halinde birikmesi olabileceğini vurguluyor.

İyi haber ise riski azaltmak için ağır antrenman koşul olmaması. Araştırmaya nazaran uzun oturma müddetlerini kısa hareket aralarıyla bölmek, mümkün sıhhat risklerini azaltmaya yardımcı olabilir. Ofiste kısa bir yürüyüş, meskende birkaç dakikalık hareket yahut kolay mesken işleri bile fark yaratabilir.

Çalışmada bir saatlik hareketsiz mühletin ütü yapmak, bulaşık yıkamak ya da yavaş tempolu yürüyüş üzere hafif fizikî aktivitelerle değiştirilmesi, kanserden vefat riskinde yüzde 12 daha düşük oranla ilişkilendirildi.

Araştırmaya nazaran günde 30 dakikalık hareketsizliği ortalama tempoda yürüyüş üzere orta seviye fizikî aktiviteyle değiştirmek, kanserden vefat riskinde yüzde 8 daha düşük oranla temaslı bulundu. Bu da hareketin kesinlikle spor salonunda yapılması gerekmediğini gösteriyor.

Daha yoğun hareketlerde ise daha kısa müddetler bile dikkat alımlı sonuçlarla ilişkilendirildi. Bulgulara nazaran günde sadece beş dakikalık hareketsizliğin beş dakikalık yoğun fizikî aktiviteyle değiştirilmesi, kanserden mevt riskinde yüzde 22 daha düşük oranla ilişkiliydi.

Araştırmacılar, mevcut sıhhat tekliflerinin çoğunlukla orta ve yüksek yoğunluklu antrenmana odaklandığını belirtiyor. Fakat bu çalışma, hafif hareketin de göz ardı edilmemesi gerektiğini gösteriyor. Kısa yürüyüşler, ayakta durmak, mesken içinde hareket etmek yahut merdiven çıkmak günlük rutine basitçe eklenebilir.

Masa başında çalışanlar için en pratik teklif, her 30 dakikada bir kısa ara vermek. Bu ara uzun olmak zorunda değil. Ayağa kalkmak, su almak, birkaç dakika yürümek ya da kolay esneme hareketleri yapmak bile uzun vadeli hareketsizliği bölmeye yardımcı olabilir.

Risk sırf ofis çalışanları için geçerli değil. Konutta televizyon karşısında uzun müddet oturmak, bilgisayar başında vakit geçirmek ya da gün içinde uzun mühlet hareketsiz uzanmak da birebir başlık altında bedellendiriliyor. Uzmanlar, konut içinde küçük hareket fırsatlarının artırılmasını öneriyor.

Araştırmanın değerli bir sınırlaması var: Çalışma gözlemsel datalar üzerinden yapıldı. Yani uzun müddet oturmanın direkt kansere sebep olduğu kesin olarak söylenemiyor. Fakat hareketsizliğin sıhhat riskleriyle bağlantısını gösteren bulgular, daha fazla araştırma yapılması gerektiğini ortaya koyuyor.

Araştırmanın en değerli bildirisi kolay: Gün boyunca uzun mühlet hareketsiz kalmamak gerekiyor. Ağır spor yapamasanız bile oturma müddetini sık sık bölmek, kısa yürüyüşler yapmak ve hafif konut işleriyle hareketi artırmak sıhhati destekleyebilir. Küçük aralar, uzun vadede büyük fark yaratabilir.