Franchise rekabetinde NBA Europe’tan büyük fark

Avrupa basketbolunda son devrin en sıcak konusu NBA Europe. NBA ve FIBA iştirakinde kurulacak yeni ligin Ekim 2027’de başlaması beklenirken, 12 kentte kurulacak franchise’lara yatırımcılar, kulüpler ve hatta mevcut EuroLeague gruplarından da yoğun ilgi olduğu biliniyor.

NBA Europe’a gösterilen yoğun ilginin birçok sebebi var. Bunların en değerlisi NBA’in 80 yıllık tertip yeteneği, dünya genelinde 2 milyar taraftara ulaşan pazarlama gücü ve doğal ki ligin temeline koyduğu büyük iktisat.

10 YILDA 10 MİLYAR $ DAĞITILACAK

Türkiye’de ve yurt dışında yayınlanan raporlara nazaran, NBA Europe’un, birinci 10 yılda kadrolara dağıtacağı toplam paranın 10 milyar doları bulması bekleniyor. Bu bütçe bile başlı başına NBA Europe’un, Avrupa basketboluna sunacağı finansal katkının çok güçlü bir göstergesi. Başka yandan basketbol dünyasında en büyük temenni, NBA Europe’un ve EuroLeague’in ortak bir tabanda buluşması. Bununla ilgili de görüşmelerin devam ettiği biliniyor.

Diğer yandan, NBA Europe’a gösterilen ilginin EuroLeague tarafında da bir strateji değişikliğine yol açtığını gözlemlemek mümkün. Geçtiğimiz günlerde de Euroleague’den yapılan resmi açıklamada, mevcut ligle ilgili franchise sürecinin resmi olarak başlatıldığı söz edildi. Yalnızca Avrupa’da değil, tüm dünyada sportif alanda NBA ile özdeşleşen franchise sisteminin bir versiyonu olan bu model kapsamında alınan birinci tekliflerle ilgili de bir özete açıklamada yer verildi. Buna nazaran, EuroLeague muhtemel franchise’larla ilgili bugüne kadar toplam 20 teklifin alındığı ve bunların da toplamda 1,2 milyar dolarlık bir yatırıma karşılık geldiğini duyurdu.?EuroLeague’in yeni periyotta büyüme modelini sahiden bunun üzerine mi kuracağı yoksa bu atılımın NBA ve FIBA ile devam eden görüşmelerde bir pazarlık kozu mu olduğu konusunda da farklı sesler de çıkıyor.

YATIRIMCILAR TEKLİFLERİNİ %100 ARTIRDI

İki ligin ekonomik modellemeleri farklı olsa da franchise başına ortalama 60 milyon dolara karşılık gelen bu tekliflerin, NBA Europe ile karşılaştırıldığında çok düşük bir düzeyde kaldığı da ortada. Tekrar Türkiye ve yurt dışına yansıyan haberlere nazaran, NBA Europe 12 kalıcı franchise’ın tamamı için 500 milyon dolar-1 milyar dolar aralığında değişen teklifler alırken, Londra ve Paris franchise’larında ise tekliflerin 1 milyar dolar barajının da üstüne çıktığı; hatta 31 Mart’ta verilen birinci tekliflerin akabinde kimi yatırımcıların tekliflerini yüzde 100 oranında artırdığı tez edilmişti.

5 MİLYAR DOLAR ZARARDAN KÂRA GEÇEBİLİR Mİ?

Tüm modellemelerin ötesinde, Avrupa basketbolunda kalıcı dönüşümün en değerli ögesi kulüplere sağlanacak kaynak olacak. EuroLeague’de çaba eden ekiplerin son 10 yıldaki toplam ziyanının 5 milyar doları aştığı tabir edilirken, EuroLeague tarafından ortaya konulan franchise modelinin kadro gelirlerine müspet bir katkı sağlayıp sağlayamayacağı konusunda da net bir açıklama gelmiş değil. Ama franchise’lardan alınacak tek seferlik kaynakların, şimdi ligin birinci etabında lige yeni dahil olacak franchise’ları önemli formda zorlayacağı bir gerçek. 13 hissedar grupla birlikte lige dahil olacak 8 yeni franchise, EuroCup’tan gelecek kadrolar ve Wild Card ile lige davet edilecek tertiplerle birlikte, EuroLeague’in sürdürülebilir iktisat kurup kuramayacağı konusunda önemli kuşkuların olduğu söylenebilir. Öbür yandan, NBA Europe ve EuroLeague’in farklı ligler olarak yola devam etmesi durumunda, reklam ve gelir pastasının daha da azalacağı bir gerçek.

ŞAMPİYONLUK ÖDÜLÜ 3 KATINDAN FAZLA OLACAK

Gelirler noktasında en değerli bahislerden bir tanesi de TV hakları. Geçtiğimiz günlerde basına yansıyan haberlere nazaran, Amazon Prime’da NBA izlenmeleri yıllık bazda yüzde 129 oranında artarken, büyük heyecana sahne olan NBA Finalleri de Avrupa’da 2016 yılından bu yana en çok izleyici çeken final serisi oldu. NBA’in global marka gücü ve televizyon hakları konusundaki deneyimi, ekonomik açıdan da kıymetli bir avantaj.

Uzun yıllardır EuroLeague’e getirilen en büyük tenkitlerden biri de kazanan grupların sahip olduğu mükafatın; harcanan bütçelere nazaran çok düşük olması. Gelen birinci NBA Europe dedikodularına nazaran, Ekim 2027’de başlayacak ligin şampiyonu, EuroLeague’in son şampiyonu Olympiakos’un aldığı mükafatın 3 katından fazla bir gelire sahip olabilir. Bugün çok sayıda EuroLeague ekibinin, lisans kontratını uzatmasına karşın NBA Europe’a ilgi göstermeye devam etmesinin en büyük sebeplerinden birinin bu gelir uçurumu olduğu tez ediliyor.