Ruanda soykırımcısına müebbet mahpus

Hollanda’nın Lahey kentinde Bölge Mahkemesi, 66 yaşındaki “Eugene N.” isimli vatandaşı, Ruanda Soykırımı sırasında Tutsilere karşı işlenen savaş kabahatleri ve soykırımdan hatalı bularak müebbet mahpus cezasına mahkum etti. Lahey Bölge Mahkemesi tarafından kararın akabinde yayımlanan yazılı açıklamada, tam ismi açıklanmayan sanığın katliamlar sırasında yetkili bir pozisyonda bulunduğu ve Ruanda’nın güneyindeki Mbazi’de yaklaşık bin şahıstan sorumlu olduğu belirtildi.

Açıklamada, “Sanık, toplumda büyük hürmet gören biriydi ve lokal yönetici olarak üstlendiği rolün ve sahip olduğu tesirin farkında olmalıydı” tabirlerine yer verildi.

Nüfusunun çoğunluğunu Tutsilerin oluşturduğu iki yerleşimde konutların yağmalanıp ataşe verildiği akınlara da katıldığı tespit edilen sanığın birden fazla ağır kabahat işlediği kaydedildi. Açıklamaya nazaran Eugene N, bir futbol stadyumuna sığınan Tutsilerin hiçbirinin kaçmasına müsaade verilmemesi talimatı verdikten sonra stadyumdaki Tutsiler taşlandı, üzerlerine ateş açıldı ve el bombaları atıldı. Mahkeme, ataklardan kurtulanların ise sopa ve palalarla öldürüldüğünü kaydetti. Açıklamada, “Sanığın aksiyonları, insanlık onuru ve insan ömrüne karşı önemli bir saygısızlığı ortaya koymaktadır” denildi. Ayrıyeten, “Mağdurlara ve yakınlarını kaybeden ailelere yaşatılan büyük acının karşılığı, fakat müebbet mahpus cezasıyla verilebilir” tabirlerine yer verildi.

Mahkemede N., tüm suçlamaları reddederek kendisinin de fecî olaylarda ailesini kaybeden bir “mağdur” olduğunu savundu. N, soykırıma teşvik kabahatinden beraat ederken, savunma takımı bu karara itiraz edileceğini açıkladı.

NE OLMUŞTU?

Birinci Dünya Savaşı’nın akabinde Belçika mandasındaki Ruanda’da uygulanan etnik ayrımcılık, halkı birbirine karşı kindar hale getirmiş ve ülke, 1994’te tarihin en kanlı soykırımlarından birine sahne olmuştu. Aşırılık yanlısı Hutular tarafından düzenlenen toplu katliamlarda 800 binden fazla Tutsi ve ölçülü Hutu öldürülmüş, katliamın elebaşı olan çok sayıda hatalı, Birleşmiş Milletler (BM) savaş cürümleri mahkemesinde yargılanarak mahkum edilmişti.

Lahey’deki mahkeme tarafından yargılanan Ruanda asıllı Eugene N. ise soykırımın akabinde Ruanda’dan ayrılmış ve Hollanda’ya yerleşmişti. Ruanda, 2014’te Hollanda vatandaşlığına geçen sanığın iadesini talep etmiş, lakin Hollanda makamları N. hakkında kendi soruşturmalarını başlatmıştı. Eugene N. 2020 yılında Hollanda’da başlatılan soruşturmanın akabinde 2024 yılında tutuklanmıştı. Dava öncesinde yürütülen soruşturmada, sorgu hakimi ve polisler, birçok Ruanda’da bulunan 30’dan fazla şahitle görüşmüş, bu yıl Haziran ayında başlayan davanın duruşmalarına, mağdur ve mağdur yakınları da katılmıştı.