Hürmüz’de savaşın 6 aylık faturası

İran ile ABD ve İsrail arasında altı aydır devam eden savaşın en kritik cephelerinden biri, global petrol ve doğal gaz ticaretinin kıymetli geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı oldu.

Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), savaş boyunca Basra Körfezi ve etrafındaki sularda 68 olayın doğrulandığını açıkladı. Buna nazaran bölgede ortalama her 2,6 günde bir olay yaşandı.

IMO datalarına nazaran olaylarda en az 20 denizci yahut liman çalışanı hayatını kaybetti, 35 kişi yaralandı, bir kişi ise kayıp olarak kayıtlara geçti.

EN FAZLA TANKERLER ETKİLENDİ

Savaş boyunca ticari gemiler de sık sık gaye oldu. Kaydedilen olayların yaklaşık yarısında tankerler, yüzde 20’sinde konteyner gemileri, yüzde 15’inde ise dökme yük gemileri yer aldı.

Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), kaydedilen 68 olaydan 47’sini hücum olarak sınıflandırdı.

En fazla olay Liberya bayraklı gemilerde yaşandı. Bu gemiler 13 olaya karışırken, Panama ve Marshall Adaları bayraklı gemiler 10’ar olayla ikinci sırada yer aldı. İran bayraklı gemilerin ise dört olayda yer aldığı bildirildi.

BARIŞ GÖRÜŞMELERİ SIRASINDA SALDIRILAR YAŞANDI

Denizdeki olayların sıklığı, savaşın farklı devirlerinde değerli ölçüde değişti.

Şubat sonunda savaşın başlamasından haziran ortasında barış görüşmeleri için çerçeve mutabakata varılmasına kadar bölgede ortalama her 2,3 günde bir olay kaydedildi. Bu periyotta 16 kişi hayatını kaybetti, 19 kişi yaralandı.

Olaylar Hürmüz Boğazı’nın hem doğusunda hem batısında Irak, İran, Katar, Suudi Arabistan, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında görüldü.

Barış görüşmelerinin devam ettiği ve yaklaşık 7 Temmuz’a kadar süren devirde ise olayların sıklığı 4,6 günde teğe geriledi. Bu süreçte beş olay kaydedilirken rastgele bir can kaybı ya da yaralanma bildirilmedi.

GÖRÜŞMELER ÇÖKTÜ, TANSİYON YENİDEN YÜKSELDİ

Ancak müzakerelerin çökmesinin akabinde Hürmüz ve etrafındaki olayların tekrar hızlandığı belirtildi. Son periyotta ortalama her 2,8 günde bir olay kaydedilirken, dört kişi hayatını kaybetti, 16 kişi yaralandı ve bir kişi kayboldu.

İran, savaşın akabinde da Hürmüz Boğazı üzerindeki denetimini sürdürmek ve geçiş yapan gemilerden fiyat almak istiyor. Tahran idaresi daha evvel İran’ın müsaade vermediği alternatif güzergahları kullanan gemileri uyarmıştı.