Amerikalı üç tabibin Gazze tanıklığı beyazperdede

Kendi ülkesi ABD de dahil olmak üzere 30 ülkede doğal afet ve çatışma mağdurlarını tedavi eden Mark Perlmutter, İsrail bombardımanı altında şahit olduğu dehşete hiçbir deneyiminin kendisini hazırlamadığını söz etti.

İsrail’in Ekim 2023’ten beridir devam ettirdiği akınlarda Perlmutter ve meslektaşlarının Gazze hastanelerinde şahit olduğu vahşet, “American Doctor” belgeselinin merkezinde yer alıyor.

Sundance Film Festivali’nde prömiyeri yapılan imal, bu cuma ABD’deki muhakkak sinema salonlarında gösterime giriyor.

İlk belgesel direktörlüğünü üstlenen Poh Si Teng, çatışmanın haklı yahut haksız taraflarını açıklamaya çalışmak yerine, farklı geçmişlerden gelen üç Amerikalı hekimin Gazze’deki çalışmalarına odaklanıyor.

Doktorlardan Perlmutter Yahudi, Sair Ahmed Filistin asıllı bir Müslüman, Feroze Sidhwa ise Zerdüşt bir ailenin çocuğu.

Sidhwa, AFP’ye yaptığı açıklamada, “İnsanlar bu mevzuyu anlamak yahut aklı başında bir biçimde tartışabilmek için doktora yapmış olmaları gerektiğini hissediyor” dedi.

Sidhwa şöyle devam etti: “Mesele Arap-İsrail tarihini ne kadar yeterli bildiğiniz değil. Soru şu: Çocukların öldürülmesini destekliyor musunuz, desteklemiyor musunuz? Tabiplere azap yapılmasını destekliyor musunuz, desteklemiyor musunuz? Hastanelerin bombalanmasını destekliyor musunuz, desteklemiyor musunuz?”

7 Ekim 2023’ten sonra İsrail’in Gazze Şeridi’nde başlattığı ataklar, Birleşmiş Milletler’in bilgilerini sağlam kabul ettiği Hamas idaresindeki Sağlık Bakanlığına nazaran Gazze’de 73 bin 300’den fazla kişinin vefatına yol açtı.

İsrail, sıhhat tesislerini kasıtlı olarak vurduğunu kabul ediyor; lakin bu hastanelerin altındaki tünelleri kullanan Hamas savaşçılarını amaç aldığını öne sürüyor.

Belgeselde yer alan üç doktor ise Gazze’de çalıştıkları hastanelerin hiçbirinde tünel görmediklerini söylüyor.

Belgeselin en sarsıcı kısımlarından birinde, Han Yunus’taki Nasır Hastanesine yönelik bir bombardımanın akabinde yaralılara müdahale eden birinci yardım takımlarının füzelerle amaç alındığı “çifte vuruş” taktiği ekrana geliyor.

Daha evvel çeşitli yayın organlarında görsel gazeteci olarak çalışan Teng için ekranda neyin gösterileceğine karar vermek önemli bir zahmet oluşturdu.

Teng, “Çok fazla şey gösterirseniz bu gereksiz bir şiddet teşhirine dönüşür, kimse izlemez; meğer siz gerçeği anlatırken tesirli olmak istersiniz. Çok az şey gösterirseniz de gerçeklikten uzaklaşır” değerlendirmesinde bulundu.

Film tam da bu ikilemle başlıyor. Teng, hayatını kaybeden çocukların fotoğraflarına yer vermenin onların onurunu zedeleyeceğini düşündüğünde Perlmutter buna karşı çıkarak, ödedikleri vergilerin neyi finanse ettiğini Amerikalılara gösterme yükümlülükleri bulunduğu konusunda ısrar ediyor.

Fotoğrafı işaret eden Perlmutter, “Onların onurunu ellerinden alan İsrail’di. Anılarının ve vücutlarının bu travmanın, bu soykırımın kıssasını anlatmasına müsaade vermediğiniz sürece onların onurunu korumuş olmazsınız. Bunu göstermeyerek onlara güzellik yapmıyorsunuz” diyor.

Teng ise AFP’ye, “Benim için bu durumun ortası olmadığını anladığım bir andı” açıklamasını yaptı.

Belgeseldeki üç doktor için Gazze’deki durumun “aciliyetini” medya mülakatlarında ya da Kongre üyeleriyle yapılan toplantılarda daima tekrarlamak zorunda kalmak yıpratıcı bir süreç halini aldı.

Acil tıp uzmanı Sair Ahmed, “Size açlıktan ölen çocukların olduğunu, çocuklarını doyurmak için çırpınan annelerin bulunduğunu ya da bu devasa bombalarla katledilen gençlerin olduğunu söylüyorsam, vermeniz gereken karşılık ‘Bunu durdurmalıyız’ olmalıdır” dedi.

Ahmed kelamlarını şöyle sürdürdü: “Sizden ‘Peki ne yapıyorlardı, neredeydiler ya da hangi kökenden geliyorlar? Hangi dine inanıyorlar yahut nerede doğdular?’ üzere sorular duymamalıyım.”

Teng bu dirençle sık sık karşılaştığını, bağışçıların ABD tarafından finanse edilen İsrail mühimmatının yol açtığı hasarı gösteren bir projeye mali kaynak sağlamaktan çekinmesi sebebiyle vakit zaman belgesel için fon bulmakta zorlandığını söyledi.

Ancak havanın değişmeye başladığını hissettiğini aktaran Teng, “American Doctor” imalinin anlatıyı daha da değiştirebileceğini umduğunu belirtti.

Perlmutter da bu ümidi paylaştığını belirterek, “Gerçeğin çığı kar taneleriyle başlar. Gitgide büyüyen o kar topundaki birer kar tanesi olduğumuz konusunda iyimserim” dedi.